Cảnh sát trưởng Nottingham đã thử mọi cách để bắt Robin Hood — trừ cách hiệu quả nhất: bày ra một cái bẫy mà lòng kiêu hãnh của Robin không thể từ chối.

Trong khu rừng Sherwood (đọc: Sơ-út) rộng mênh mông, có một nhóm người ngoài vòng pháp luật mà dân nghèo cả vùng gọi là ân nhân. Họ mặc áo xanh lá cây màu lá rừng, ngủ dưới gốc sồi, và sống bằng một luật riêng gói trong một câu: lấy của kẻ giàu có được nhờ bóc lột, chia cho người nghèo bị bóc lột.

Thủ lĩnh của họ là Robin Hood — vốn là một quý tộc bị tước hết đất đai vì dám chống lại thuế má bất công, giờ thành tay cung thiện xạ nhất nước Anh. Bên cạnh chàng là Little John (Giăng Bé) — một người khổng lồ cao hơn hai mét, được đặt biệt danh trêu chọc ngược lại với vóc dáng; Will Scarlet áo đỏ; anh chàng Much con trai người thợ xay bột; và Tu sĩ Tuck — ông thầy tu béo tròn vui tính, đánh gậy giỏi ngang uống rượu.

Kẻ thù của họ là Cảnh sát trưởng Nottingham (Sheriff of Nottingham), người thu thuế đến kiệt cùng dân trong vùng khi vua Richard Sư Tử Tâm còn đang chinh chiến phương xa.

Viên cảnh sát trưởng đã cho quân lùng sục Sherwood không biết bao lần. Rừng quá rộng, quá rậm, và mỗi bụi cây đều có thể là một cung thủ. Ông ta mất người, mất mặt, mất luôn kiên nhẫn.

Cho tới hôm ông ta ngồi trong lâu đài và nghĩ ra một điều: đuổi theo một con cáo trong rừng của nó thì vô ích. Phải làm cho con cáo tự bước ra.

Ông ta biết rõ điểm yếu duy nhất của Robin Hood. Không phải vàng. Không phải rượu. Đó là niềm kiêu hãnh về tài bắn cung.

Thế là lệnh được truyền đi khắp các chợ, các quán trọ, các nhà thờ trong vùng: Nottingham sẽ mở một cuộc thi bắn cung lớn nhất trong nhiều năm, mở cho mọi người dân tự do khắp nước Anh. Giải thưởng là một mũi tên vàng ròng, cán bằng bạc, lông bằng vàng — và danh hiệu tay cung giỏi nhất vương quốc.

Tin bay tới Sherwood trước cả khi loa truyền xong.

Robin nghe, mắt sáng lên. Nhưng Little John đặt tay lên vai chàng:

"Đây là bẫy. Rõ như ban ngày. Ông ta không tự dưng treo giải cho toàn dân tự do trong lúc đang săn lùng chúng ta. Ông ta muốn anh tới, và ông ta sẽ cho lính vây kín trường bắn."

"Tôi biết," Robin đáp. "Đó chính là chỗ hay."

Cả nhóm ngồi lại dưới gốc sồi lớn bàn suốt buổi chiều. Sau cùng, Robin nói:

"Nếu ta không tới, cả vùng sẽ đồn rằng Robin Hood sợ. Mà một khi dân nghèo tin rằng chúng ta sợ ông ta, thì chúng ta không còn ích gì cho họ nữa. Ta sẽ tới. Nhưng ta không tới với màu áo xanh."

Đó là cả kế hoạch.

Ngày hội, bãi cỏ ngoài thành Nottingham đông nghịt. Cờ xí bay phấp phới, lều trại dựng thành hàng, người bán bánh rao khản cổ. Cảnh sát trưởng ngồi trên khán đài cao, mặc áo lông, mũi tên vàng đặt trên một tấm nhung đỏ trước mặt ông ta. Bên cạnh ông ta là các quý tộc trong vùng — và cả Nữ Marian, người mà Robin thương, ngồi im lặng với đôi mắt lo lắng lướt khắp đám đông.

Quanh trường bắn, cứ vài bước lại có một tên lính. Ai cũng được lệnh: để ý bất kỳ ai mặc áo xanh lá.

Nhưng hôm ấy trong đám đông không có lấy một chiếc áo xanh.

Có một ông hành khất chống gậy, mặc áo vá chằng vá đụp. Có một gã thợ rèn râu ria xồm xoàm. Có một tu sĩ béo lù lù trong áo choàng nâu, đang thản nhiên ăn bánh. Có một anh nông dân cao lêu nghêu vác cây côn. Và có một gã lạ mặt chột mắt, che một bên mắt bằng miếng vải, mặc áo choàng đỏ tía sờn cũ, tay cầm một cây cung dài đã tróc sơn.

Cuộc thi bắt đầu. Hai trăm cung thủ ghi tên.

Vòng một, bia đặt xa. Một nửa số cung thủ bị loại — tên cắm ngoài vòng, có kẻ tên rơi giữa đường. Đám đông cười ồ.

Vòng hai, bia lùi xa hơn. Chỉ còn hai mươi người trụ lại. Gã áo đỏ tía chột mắt vẫn ở trong đó, bắn không quá xuất sắc, mỗi lần chỉ vừa đủ để đi tiếp — không ai để ý tới hắn.

Đó cũng là chủ ý.

Vòng cuối, chỉ còn ba người: một cung thủ của chính cảnh sát trưởng tên Gilbert, một tay cung lừng danh từ miền bắc, và gã áo đỏ tía.

Cảnh sát trưởng nhíu mày. Ông ta đứng lên, đi dọc khán đài, nhìn xoáy vào mặt từng người trong ba người ấy. Robin Hood — theo lời đồn — cao lớn, tóc nâu, hai mắt sáng, luôn mặc xanh lá. Không ai trong ba người này khớp cả.

"Trò chơi này đến đây thì phải khó lên," ông ta tuyên bố. "Bia lùi thêm ba mươi bước, và ai bắn trúng chính giữa mới được tính."

Gilbert bắn trước. Mũi tên cắm vào vòng trong, sát tâm — một cú bắn tuyệt vời. Đám đông vỗ tay rền.

Tay cung miền bắc bắn tiếp. Mũi tên của anh ta cắm còn gần tâm hơn, chỉ hụt chừng một ngón tay. Tiếng reo hò nổ ra.

Cảnh sát trưởng cười khà khà, đã bắt đầu tin rằng con cáo không tới, rằng nó đã sợ thật.

Gã áo đỏ tía bước lên vạch.

Hắn không vội. Hắn dựng cung, liếm ngón tay đưa lên thử gió — hôm ấy có gió tạt ngang từ phía tây. Hắn kéo dây tới sát tai, giữ yên một nhịp thở, rồi buông.

Không ai kịp nhìn thấy đường bay.

Người ta chỉ nghe một tiếng "phựt" khô khốc, và thấy mũi tên của tay cung miền bắc — mũi tên gần tâm nhất — nứt toác ra làm đôi. Bởi mũi tên của gã áo đỏ tía đã chẻ dọc thân nó, xuyên qua, và cắm đúng chính giữa hồng tâm.

Bãi cỏ lặng đi một giây. Rồi cả nghìn người vỡ òa.

Cảnh sát trưởng tái mặt — không phải vì nghi ngờ, mà vì tiếc: một tay cung như thế mà lại không phải người của ông ta. Ông ta cho gọi gã lên khán đài, tự tay trao mũi tên vàng.

"Nhà ngươi bắn giỏi hơn cả cái tên cướp Robin Hood trong rừng kia," ông ta nói, giọng đầy hả hê. "Hãy tới làm việc cho ta. Ta trả công hậu."

Gã áo đỏ tía cúi đầu nhận mũi tên. "Thưa ngài, tôi vốn không thích làm việc cho ai. Tôi quen sống dưới trời."

Rồi hắn cầm mũi tên vàng, lẫn vào đám đông, và biến mất.

Đêm đó, cảnh sát trưởng đang ngồi ăn tối trong đại sảnh lâu đài Nottingham thì có tiếng "phập" ở bức tường sau lưng.

Ông ta quay lại. Một mũi tên vừa cắm vào lớp gỗ ốp tường, xuyên qua một mảnh giấy da. Cửa sổ trên cao vẫn còn hé mở, ngoài kia chỉ có bóng đêm.

Ông ta rút mảnh giấy ra và đọc, tay run lên:

"Cảm ơn ngài đã tặng tôi mũi tên vàng đẹp đẽ. Tôi sẽ bán nó, và cả vùng này sẽ có bánh mì trong tuần tới — số bánh mua bằng chính số thuế ngài đã vét của họ. Mong ngài mở thêm nhiều cuộc thi nữa. — Robin Hood."

Trong rừng Sherwood, dưới gốc sồi lớn, cả nhóm ngồi quanh đống lửa cười tới chảy nước mắt: ông hành khất, gã thợ rèn, tu sĩ béo, anh nông dân vác côn — và Robin, đã gỡ miếng vải che mắt, đang giơ cao chiến lợi phẩm cho mọi người xem.

Little John lắc đầu, vẫn còn cằn nhằn: "Có ngày anh chết vì cái tính khoe tài đấy."

"Có thể," Robin cười. "Nhưng hôm nay thì không. Và ngày mai, mấy chục nhà trong vùng sẽ có cái ăn."

Sáng hôm sau, ở các làng quanh Nottingham, người ta mở cửa ra và thấy trước bậc thềm những túi bột mì mà không ai biết ai đã đặt ở đó.

🔀 Nếu là bạn? (M3): Bạn là Robin Hood. Cuộc thi rõ ràng là bẫy — Little John đã cảnh báo, và trường bắn sẽ đầy lính. Không đi thì an toàn tuyệt đối, nhưng cả vùng sẽ tin rằng bạn đã sợ cảnh sát trưởng. Bạn ở lại rừng, hay cải trang mà đi? Trong ballad gốc, Robin đi — và thắng không phải bằng cung, mà bằng chỗ không ai ngờ tới: cái áo hắn mặc. Kẻ thù chỉ tìm màu xanh lá, nên không nhìn thấy con người.

🎯 Đố vui (M6): Nhóm Merry Men — nối tên với đặc điểm: Little John (người khổng lồ chơi côn, tên gọi ngược với vóc dáng) · Will Scarlet (áo đỏ) · Tu sĩ Tuck (thầy tu béo, đánh gậy giỏi) · Much (con trai người thợ xay bột) · Nữ Marian (người thương của Robin, ngồi trên khán đài hôm ấy). Câu hỏi mở rộng: Robin đã cải trang thành ai trong cuộc thi? (Đáp án: gã chột mắt mặc áo choàng đỏ tía — màu đối lập hoàn toàn với xanh lá.)

🌍 Đối chiếu đa văn hóa (M7): Kẻ ngoài vòng pháp luật nghĩa hiệp là mô-típ toàn cầu: Robin Hood ↔ 108 anh hùng Lương Sơn Bạc trong Thủy Hử (Trung Hoa) ↔ Nguyễn Hữu Cầu "quận He" và các cuộc khởi nghĩa nông dân trong dã sử Việt ↔ Ned Kelly (Úc). Công thức lặp lại: chính quyền gọi họ là cướp, dân nghèo gọi họ là ân nhân — và bài hát của dân bao giờ cũng sống lâu hơn cáo trạng của quan.