Trong bảy chuyến vượt biển của mình, chàng Sinbad thành Baghdad đã gặp không biết bao nhiêu điều kỳ quái. Đây là hai trong số những phen chàng suýt bỏ mạng — và thoát ra nhờ nhanh trí.

Chuyến đi biển đầu tiên của Sinbad bắt đầu êm ả. Con thuyền chở đầy hàng hóa, thuận buồm xuôi gió, ghé hết cảng này đến cảng khác.

Một hôm, thuyền tới gần một hòn đảo nhỏ xinh đẹp nổi giữa biển khơi. Đảo phủ cỏ xanh mướt, có cả vài lùm cây. Thuyền trưởng cho neo lại để mọi người lên bờ nghỉ ngơi, nấu nướng.

Các thủy thủ vui mừng nhảy lên đảo. Người thì giặt giũ, người thì nhóm lửa nấu ăn ngay trên mặt đất. Sinbad cũng lên, đi dạo thảnh thơi trên thảm cỏ.

Nhưng khi ngọn lửa bùng lên nóng rực, một điều kinh khủng xảy ra.

Cả hòn đảo bỗng rung chuyển dữ dội.

Thì ra đó không phải là đảo. Đó là lưng của một con cá voi khổng lồ, lớn đến mức đã nằm im dưới biển lâu năm, cát bụi và cây cỏ mọc phủ kín lưng khiến ai cũng lầm tưởng là đất liền. Ngọn lửa nóng làm con vật khổng lồ tỉnh giấc và đau đớn.

Con cá quẫy mình, rồi bắt đầu lặn xuống.

Điểm dừng đêm (M8): Hòn "đảo" nghiêng đi, nước biển ộc lên tràn qua chân các thủy thủ đang hoảng loạn, và con quái vật bắt đầu chìm xuống lòng đại dương sâu thẳm, kéo theo tất cả. Con thuyền thì ở đằng xa. Nàng Scheherazade dừng lời. Vua Shahryar sốt ruột: Sinbad có kịp thoát không? Nhà vua hoãn án thêm một đêm.

Trong tích tắc hỗn loạn, mọi người tranh nhau bơi về thuyền. Con thuyền vội nhổ neo chạy trốn con quái vật, không kịp cứu hết những người còn trên lưng cá.

Sinbad chới với giữa biển. May thay, chàng vớ được một cái máng gỗ lớn mà đám thủy thủ dùng để giặt đồ, vừa trôi dạt tới. Chàng bám chặt lấy nó, lấy chân làm mái chèo, vật lộn với sóng suốt ngày đêm.

Cuối cùng, kiệt sức, chàng dạt vào một hòn đảo thật — lần này là đảo thật, có đất liền vững chãi. Ở đó chàng gặp được người của một vị vua, được cưu mang, rồi bằng tài trí lại buôn bán làm giàu, và cuối cùng tìm được thuyền về Baghdad. Chuyến đi đầu tiên dạy chàng một điều: giữa biển cả, ngay cả mặt đất dưới chân cũng có thể là dối lừa.

Nhưng phen hiểm nghèo khiến Sinbad nhớ đời nhất, có lẽ là lần chàng gặp ông già biển cả.

Lần ấy, sau một trận đắm thuyền, Sinbad lại trôi dạt lên một hòn đảo xanh tốt, có suối nước ngọt trong lành. Đang đi men theo bờ suối, chàng gặp một ông lão ngồi bên bờ. Ông ta gầy gò, yếu ớt, ra dấu bằng tay xin Sinbad cõng qua bên kia suối.

Sinbad vốn tốt bụng, thương ông lão già yếu, liền cúi xuống cõng ông lên vai.

Nhưng vừa lên được vai chàng, ông lão bỗng quặp chặt hai chân quanh cổ Sinbad như một gọng kìm sắt. Da chân ông đen đúa, sần sùi, cứng như da thú. Ông ta siết chặt đến nghẹt thở, và nhất định không chịu buông xuống.

Sinbad kinh hoàng hiểu ra: đây là "ông già biển cả", một con quái vật chuyên lừa những kẻ hảo tâm. Một khi đã trèo lên cổ ai, nó bám riết ngày đêm, bắt người ta cõng đi khắp nơi hái quả cho nó ăn, đạp thúc để sai khiến, cho tới khi con mồi kiệt sức mà chết.

Ngày này qua ngày khác, Sinbad phải cõng lão quái trên vai, không lúc nào được nghỉ, không cách nào gỡ ra. Chàng gần như tuyệt vọng.

Nhưng Sinbad không đầu hàng. Một hôm, đi ngang vườn bí ngô dại, chàng nảy ra một kế.

Chàng lén khoét rỗng vài quả bí lớn, vắt nước nho chín vào trong, đậy lại, phơi nắng cho lên men thành rượu. Vài hôm sau, chàng lấy rượu ra uống. Hơi men làm chàng lâng lâng, quên mệt, bước đi lảo đảo mà vui vẻ ca hát.

Lão quái trên vai thấy lạ, ra hiệu đòi uống thử. Sinbad đưa quả bí rượu lên. Lão tu ừng ực hết cả bầu, chưa từng biết say là gì.

Chẳng mấy chốc, lão say mèm. Vòng chân siết quanh cổ Sinbad lỏng dần, lỏng dần, rồi buông hẳn ra. Lão quái ngã lăn xuống đất, nằm bất động.

Sinbad không bỏ lỡ cơ hội ngàn năm có một. Chàng vùng dậy, dứt khoát kết liễu con quái vật đã đày đọa mình bấy lâu, thoát khỏi gánh nặng khủng khiếp trên vai.

Nhẹ nhõm, chàng chạy ra bờ biển, và chẳng bao lâu có một con thuyền đi ngang cứu chàng lên. Về sau chàng mới biết: bao nhiêu thủy thủ xấu số từng dạt lên đảo ấy đều bỏ mạng dưới ách "ông già biển cả" — chỉ mình Sinbad là người đầu tiên thoát ra được, nhờ một bầu rượu và một cái đầu tỉnh táo.

Chàng lại trở về Baghdad, giàu có và bình an, thề với lòng sẽ không bao giờ ra khơi nữa. Nhưng ai biết được — tiếng gọi của biển cả với Sinbad chưa bao giờ thật sự tắt.

Bài học: Hai câu chuyện, một thông điệp: chớ vội tin vào vẻ ngoài. Hòn đảo êm đềm hóa ra là lưng quái vật; ông lão đáng thương hóa ra là kẻ hút cạn sức người. Nhưng kẻ nào giữ được cái đầu tỉnh táo — dù chỉ với một cái máng gỗ hay một bầu rượu tự chế — vẫn tìm ra đường sống.

Bạn là Scheherazade: Nhà vua đã cười khi nghe Sinbad chuốc rượu lão quái. Trái tim ông ấm lên một chút. Đêm mai, để đẩy bài học "kẻ mạnh vô ơn tự chuốc họa" đi xa hơn, bạn có muốn kể Người đánh cá và con quỷ trong bình đồng — nơi một người nghèo dùng đúng trí khôn để trị một con quỷ khổng lồ vong ân?