Ngày xửa ngày xưa, có một con quỷ tinh quái làm ra một tấm gương phép. Tấm gương ấy có một điều độc ác: mọi thứ tốt đẹp soi vào đều méo mó, xấu xí; còn mọi thứ xấu xa lại hiện lên rõ mồn một. Một hôm, lũ quỷ con mang gương bay lên trời để trêu cả các thiên thần, nhưng gương tuột tay, rơi xuống đất, vỡ tan thành hàng triệu mảnh li ti. Những mảnh vụn ấy bay khắp thế gian. Ai bị một mảnh lọt vào mắt sẽ chỉ còn thấy cái xấu của mọi vật; ai bị một mảnh ghim vào tim thì trái tim sẽ hóa lạnh như một cục băng.

Ở một thành phố nọ, có hai đứa trẻ là bạn thân của nhau: cậu bé tên Kay và cô bé tên Gerda. Nhà chúng ở sát nhau, mái nhà gần chạm mái nhà, và trên máng xối giữa hai cửa sổ, chúng cùng trồng một khóm hồng nở đỏ thắm. Mùa hè, chúng ngồi bên nhau dưới giàn hồng; mùa đông, bà ngoại Kay kể cho chúng nghe chuyện về Nữ hoàng Tuyết — bà chúa của băng giá, ngự trong lâu đài tuyết ở phương bắc lạnh lẽo.

Một chiều đông, khi hai đứa đang chơi, bỗng Kay kêu "Ái!" rồi "Ối!". "Có cái gì cắm vào tim tớ, lại có cái gì bay vào mắt tớ nữa!" Đó chính là hai mảnh gương phép của con quỷ. Từ giây phút ấy, Kay thay đổi hẳn. Cậu nhìn đóa hồng đẹp nhất mà bảo nó sâu bệnh xấu xí. Cậu chế nhạo bà ngoại, trêu chọc Gerda, chê bai mọi thứ. Trái tim cậu đã hóa thành băng.

Mùa đông ấy, tuyết rơi dày. Kay mang xe trượt ra quảng trường chơi. Cậu thích thú buộc xe mình vào phía sau một cỗ xe trượt lớn màu trắng để được kéo đi. Cỗ xe ấy phóng mỗi lúc một nhanh, ra khỏi cổng thành, lao vào màn tuyết mù mịt. Người đánh xe quay lại — đó là một người đàn bà cao lớn, trắng toát, đẹp lộng lẫy và lạnh lẽo. Chính là Nữ hoàng Tuyết. Bà hôn lên trán Kay một cái, và cậu quên hết cả Gerda, cả bà ngoại, cả ngôi nhà thân yêu. Nữ hoàng Tuyết đưa cậu về lâu đài băng của bà ở tận phương bắc xa xôi.

Ở nhà, Gerda khóc mãi. Người ta bảo Kay chắc đã chết đuối dưới sông. Nhưng Gerda không tin. "Kay chưa chết đâu. Mình sẽ đi tìm bạn ấy về." Thế là một buổi sáng mùa xuân, cô bé xỏ đôi giày đỏ, một mình lên đường đi tìm bạn, không biết sẽ đi về đâu.

Cuộc hành trình của Gerda dài và đầy gian nan. Cô đi qua khu vườn của một bà lão biết làm phép, nơi hoa nở quanh năm khiến cô suýt quên mất mục đích của mình. Cô gặp một con quạ tốt bụng chỉ đường, được một nàng công chúa và hoàng tử tặng cho xe ngựa và áo ấm. Cô bị một bọn cướp bắt giữ, nhưng cô bé con của tên đầu đảng lại thương Gerda, thả cô đi và cho cô mượn con tuần lộc của mình. Đi đến đâu, tấm lòng trong trẻo và nỗi nhớ bạn của Gerda cũng khiến người ta, thú vật, và cả loài chim phải mềm lòng giúp đỡ.

Con tuần lộc đưa Gerda tới tận phương bắc băng giá, nơi có hai bà lão thông thái — bà người Lapland và bà người Phần Lan. Bà người Phần Lan bảo con tuần lộc: "Ta không thể cho Gerda sức mạnh nào lớn hơn sức mạnh cô bé đang có. Cô bé có một trái tim trong sáng và biết yêu thương — đó chính là sức mạnh lớn nhất rồi." Rồi con tuần lộc đưa Gerda tới gần lâu đài Nữ hoàng Tuyết, đặt cô xuống bên một bụi cây rồi phải quay về, vì không thể đi xa hơn.

Gerda bước đi một mình trong gió tuyết buốt giá. Từ trong màn tuyết, những bông tuyết to lớn hiện ra như một đạo quân canh gác lâu đài. Gerda không có giày ấm, không có áo choàng, nhưng cô cứ đọc lời cầu nguyện và bước tới. Kỳ lạ thay, hơi thở của cô bay ra trước mặt biến thành những thiên thần nhỏ, dẹp đường cho cô đi qua đám tuyết dữ.

Bên trong lâu đài băng, giữa một mặt hồ đóng băng rộng mênh mông mà Nữ hoàng Tuyết gọi là "Tấm Gương Trí Tuệ", Kay ngồi đó một mình. Cậu xanh xao, gần như tím ngắt vì lạnh, nhưng cậu không hề thấy rét, vì Nữ hoàng Tuyết đã hôn cho cậu quên đi cái lạnh. Cậu đang mải mê ghép những mảnh băng dẹt thành hình chữ. Nữ hoàng đã hứa: nếu cậu ghép được chữ "VĨNH CỬU", cậu sẽ được tự do và được tặng cả thế giới cùng một đôi giày trượt mới. Nhưng cậu ghép mãi không ra, vì trái tim cậu là một cục băng.

Gerda chạy tới, ôm chầm lấy Kay. "Kay ơi! Kay yêu quý! Cuối cùng mình đã tìm được bạn!" Nhưng Kay ngồi im, lạnh lùng, không nhận ra cô. Gerda òa khóc. Những giọt nước mắt nóng hổi của cô rơi xuống ngực Kay, thấm vào trong, làm tan chảy cục băng trong tim cậu và cuốn trôi cả mảnh gương phép độc ác. Kay bừng tỉnh. Cậu nhìn Gerda, rồi cũng òa khóc — và nước mắt cậu tuôn ra, cuốn nốt mảnh gương còn ghim trong mắt cậu.

"Gerda! Gerda thân yêu! Bạn đã ở đâu suốt bấy lâu nay? Còn mình đã ở đâu thế này?" Kay nhìn quanh lâu đài băng lạnh lẽo và rùng mình. Hai đứa trẻ nắm tay nhau, và kỳ diệu thay, những mảnh băng quanh chúng vui mừng nhảy múa, tự xếp lại thành đúng chữ "VĨNH CỬU" mà Kay đã cố ghép bấy lâu. Giờ đây Kay đã hoàn toàn tự do.

Hai đứa dắt nhau ra khỏi lâu đài Nữ hoàng Tuyết. Con tuần lộc đón chúng, đưa chúng đi qua từng chặng đường, gặp lại tất cả những người bạn tốt bụng đã giúp Gerda trên hành trình. Khi về đến quê nhà, chúng đã cao lớn hơn xưa, nhưng lòng vẫn trẻ thơ. Bà ngoại vẫn ngồi bên cửa sổ, dưới giàn hồng đang nở đỏ thắm. Mùa hè lại về, ấm áp và tràn đầy nắng. Hai người bạn ngồi bên nhau như ngày nào, và giờ đây chúng mới thật sự hiểu: chẳng có băng giá nào, dù lạnh đến đâu, có thể thắng nổi một trái tim ấm áp và một tình bạn chân thành.

(M3 — Nếu là bạn?) Khi Gerda tìm được Kay trong lâu đài băng, cậu lạnh lùng như một pho tượng, không nhận ra cô. Gerda có thể nghĩ rằng Kay đã quên mình và quay về, hay bước tới ôm lấy Kay dù cậu lạnh như băng?

→ Bản gốc của Andersen để Gerda ôm bạn và khóc — chính nước mắt nóng của tình bạn đã làm tan mảnh gương ác trong tim Kay. Trái tim ấm luôn mạnh hơn băng giá.