Họ Dương, họ Mặc, họ Hàn, họ Thân.

Các nhà xưa cũng cổ nhân,

Khai đường mở ngõ, trong trần nhiều nơi.

Có nghe các họ đua bơi,

Không nghe họ Phật ở đời trung nguyên.

Từ rằng: Biết đạo nào chuyên?

Sĩ rằng: Xưa có sách hiền soạn câu:

Một bầu trời đất như châu

Mặt người kim cổ, chèo đâu thì chèo.

Từ rằng khó biết phương theo,

Sĩ rằng: Lựa phải xuống đèo, lên non.

Vua tôi, chồng vợ, cha con,

Anh em, bầu bạn, vuông tròn mới xong.

Chẳng tin, coi một ngày ròng:

Đi đâu cho khỏi đạo trong cương thường?

Ta xưa cũng khách thơ đường,

Mày xanh có chí hiển dương trên đời,

Ghét đời thúc quý đua bơi,

Sợ trời nên phải tìm nơi ẩn mình,

Vốn không học thói Lan đình,

Xúm nhau thầm thĩ phẩm bình cổ câm.

Cũng không học thói Trúc lâm,

Rủ nhau uống rượu hôn trầm ngày đêm.

Gió, trăng, bầu bạn anh em,

Sớm nghe tiếng dế, tối xem bóng thiềm.

Mộ riêng một cảnh thanh điềm,

Sẵn hoa dưới hố, sẵn chim trên cành.

Hươu, nai, khỉ, dộc đua tranh,

Vật trong trời đất mặc tình xem chơi.

An, nguy có phận ở trời,

Người đời đừng mắc nhơ đời thì thôi.

Dương Từ nghe nói rẽ ròi,

Một đêm chẳng ngủ, luống ngồi lo âu.

Nghĩ rằng mình đã đi tu,

Hẵng như lời ấy: công phu lỡ làng!

Cương thường để mặt ai toan,

Đạo ta giữ vẹn, nào can phạm gì?

Xảy vừa trời sáng, hầu đi,

Hỏi rằng: Húy tự, tên gì dạy tôi?

Sĩ rằng: Trọn đạo thời thôi,

Người đời lựa phải trau dồi tánh danh?

Trời cao đất rộng, thinh thinh,

Non xanh, nước biếc, đã đành phui phai.

Hỏi thời ta phải nói ra:

Ba ngàn thế giới, ta là vô danh.

Từ rằng: Đâu thật có danh?

Sĩ rằng: Linh diệu đã đành chùa tiên.

Dương Từ vội vã đi liền,

Ngồi lâu lại sợ cửa thiền mắc chê.

Trải qua mấy dặm lâm, khê,

Hiu hiu gió thổi, phê phê nhành tùng.

Đào hoa, liễu yếu, song song,

Một vầng mây bạc bóng lồng phau tuôn.

Giận đời đại sĩ dể duồng Phật gia.

Đi vừa đến suối Kim ba,

Thấy một ông già xuống tắm mà chơi.

Tắm rồi mát mẻ thảnh thơi,

Hát một vài lời, nghe rất êm tai.

Hát rằng:

Tắm nước trong, rửa lòng đã sạch,

Cám thương người làm khách trần ai!

Gió xuân qua, mình ta đã mát,

Cám thương người phiêu lạc tha hương!

Gẫm rừng nhu, công phu ngơ ngáo,

Tuổi già rồi, thế đạo còn xa!

Hát rồi tay chống gậy lê,

Vai mang bầu rượu, lần về cõi tây.

Dương Từ đứng dưới bóng cây,

Hỏi rằng: Lão trượng làm thầy chi chăng?

Lão rằng theo thói làm ăn,

Người con mắt tục, ai rằng thầy ai?

Từ rằng: Tán, kiệu, mão, đai,

Ngôi cao, quyền trọng, đố ai không thầy?

Lão rằng: Ta ở chốn nầy,

Sáu mươi mấy tuổi, biết thầy nào đâu.

Thánh xưa, trước mặt khôn cầu!

May còn người đạo ở đầu Tây lâm.

Dương Từ nghe chữ "Tây lâm".

Hỏi rằng: Phải kẻ đờn cầm, ca thi?

Chẳng hay người ấy tên chi?

Chẳng phen Sào Phủ, cũng bì Hứa Do.

Lão rằng: Khắp chốn giang hồ,

Ai ai chẳng biết Huyền Hồ tiên sinh?

Thấy ngươi ta cũng bất bình:

Cớ sao cạo tóc, làm hình thầy tu?

Từ rằng cám Phật ân sâu,

Không con mà lại cho cầu đặng con.

Lão rằng: Cầu Phật đặng con,

Xưa ngươi Bá Đạo sao còn lo sau?

Cầu con mà phải cạo đầu,

Xưa ông Tử Hạ còn sầu làm chi?

Từ rằng: Trót đã quy y,

Việc ta, ta biết, can gì tới ai?

Dốc lòng tìm dấu Như Lai,

Trước sau giữ một lòng trai chẳng sờn.

Gặp đây xin hỏi trượng nhân,

Cảnh chùa nào tốt, chỉ bần tăng đi?

Lão rằng: Chùa chẳng thiếu chi,

Hàn sơn, Lam thủy ít bì Thiên thai.

Thiên thai xa chốn trần ai,

Có chùa Linh diệu, có đài Âm dương.

Trong chùa lại có hai hang,

Một đàng Bích lạc, một đàng Diêm vương.

Thiên sư lòng muốn du phương,

Đông nam phía ấy là đường đi lên.

Dương Từ khăng khắng chẳng quên,

Tạ ân lão trượng, lòng bền ra đi.

Ngày xuân con én trì trì,

Tưởng câu "thủy tú, sơn kỳ" thêm vui.

Khói tan, ngút sạch, như giồi,

Miệng hang, khe đá, nặc mùi chi lan.

Rỡ ràng chín chục thiều quang,

Gió thanh, mây lặng, vẻn vang một trời.

Mảng coi phong cảnh nơi nơi,

Ác vàng chen núi, khó dời đường chim.

Trong non nhà cửa khôn tìm,

Dương Từ vào miễu, một đêm nằm nhờ.

Miếu môn vắng vẻ như tờ,

Tối tăm, chẳng biết trong thờ thần chi.

Họ Dương vừa giấc ngủ đi,