──────────────────────────────────── "Ghi chép ngoài lề, không rõ nguồn ◆" ────────────────────────────────────

Người ta gọi tên ở đầu xóm lúc trời còn chưa rõ mặt người.

Ánh Nga đang nhóm bếp. Cô nghe ba tiếng gõ vào cái mõ tre, rồi một giọng đọc tên, đọc đều, mỗi tên cách nhau một nhịp thở, và trong đám tên ấy có tên cha cô.

Cô để nguyên bếp đang cháy dở, đi ra.

Trong nhà, mẹ cô đã lôi cái bị ra khỏi gầm giường từ lúc nào. Bà nhét vào đó nắm cơm gói lá, một gói muối, một cái áo.

"Hai tháng thôi," cha cô nói. "Đắp đường ở Long Biên. Hai tháng."

"Năm ngoái nhà ông Chắt cũng bảo hai tháng."

"Nhà ông Chắt nó đi bốn tháng."

"Bốn tháng mà ông ấy còn về được." Mẹ cô buộc miệng bị lại, rồi tháo ra, nhét thêm một nắm nữa. "Ông cầm cả cái này."

"Nhiều quá. Đi đường nặng."

"Nặng thì ăn bớt đi cho nhẹ."

Ông xỏ chân vào đôi dép cũ, đôi dép da trâu đã vẹt gót, quai buộc lại bằng dây gai ở hai chỗ.