──────────────────────────────────── "Muốn biết trong huyện sắp có chuyện, đừng hỏi ngoài chợ. Hỏi cái khung cửa nhà thợ rèn xem người ta khắc thêm mấy vạch." — Lời truyền trong giới thợ rèn Cửu Chân ◆ ────────────────────────────────────

Bảy mùa đông sau cái năm lò nguội, than gỗ lim đắt lên một phần ba, và Tô Văn Khang biết trước cả nhà đò.

Ông biết vì gánh than ông Tràng đặt xuống sân vẫn nặng đúng bằng gánh năm ngoái, mà giá đã đội thêm bốn đấu thóc. Than không tự đắt. Than đắt là vì có người khác cũng đang đốt.

"Bác ơi, nước tôi cạn," Nhót gọi từ góc lò.

"Pha tro vào. Ba gáo tro một thùng."

"Cháu pha rồi."

"Vậy thì pha nữa."

Nó ngoài hai mươi, kéo bễ cho ông từ hồi mười bốn tuổi, hai bả vai đã lệch hẳn nhau như mọi người kéo bễ lâu năm. Ông vẫn gọi nó là thằng Nhót, và nó vẫn dạ. Nó khiêng thùng ra sân. Khang cầm cái lưỡi cuốc bằng kẹp, xoay nghiêng dưới ánh sáng cửa lò. Sắt đang ở màu đỏ đào. Còn non. Ông đẩy nó vào sâu thêm nửa gang.