──────────────────────────────────── "Viện thu trống đồng của người Lạc Việt, đúc thành hình ngựa, dâng lên vua. Lại tâu rằng luật Việt so với luật Hán khác nhau hơn mười điều, xin làm rõ phép cũ để ước thúc dân." — Hậu Hán Thư, Mã Viện liệt truyện † ────────────────────────────────────

Hai mươi bảy mùa sau, bà ngồi vá lưới ở một cái bến khác.

Bến này không tên, hoặc có tên mà bà không hỏi. Nó nằm ở khúc sông nông, có một doi cát dài, mùa cạn thì nổi lên trắng xóa, mùa nước thì chìm hết. Làng ở đây gọi bà là bà Tư. Không ai trong làng biết bà từng có tên khác, và trong hai mươi bảy năm chưa ai hỏi.

Bàn tay bà bây giờ gân nổi, khớp ngón trỏ phải sưng to hơn các ngón khác. Vá lưới bằng ngón ấy đau, nên bà đổi sang ngón giữa từ lâu.

"Bà ơi, cái này thắt thế nào?"

Con Nhài ngồi bệt trước mặt bà, sáu tuổi, ôm một mảng lưới rối.

"Đưa đây."

Bà cầm lấy, gỡ ba nút, rồi trả lại.

"Luồn xuống dưới, vòng lên, kéo. Chậm thôi."