──────────────────────────────────── "Một xin rửa sạch nước thù, / Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng." — Thiên Nam ngữ lục, khuyết danh, khoảng thế kỷ 17 ‡ ────────────────────────────────────

Khói hương tạt ngang mặt, và mắt Ánh Nga cay xè.

Người ta cắm hương thành ba bó lớn trên một cái bệ đất giữa bãi, gió đổi chiều liên tục nên khói không bốc lên mà bò ngang, luồn vào giữa các hàng người, đọng lại ở chỗ đông nhất. Cả bãi đứng ho.

Trên bệ có một con trâu đen buộc bốn chân, nằm nghiêng, thở phì phò qua mũi. Bên cạnh là hai vò rượu và một cái mâm gỗ đựng gạo nếp.

Lá cờ dựng ở giữa. Vải nhuộm sẫm, không thêu chữ, chỉ khâu ở góc một mảnh vải khác màu để phân biệt với cờ đội khác. Gió thổi từ phía sông lên, cờ đập phành phạch, dây buộc kêu ken két vào cán tre.

"Đứng cho thẳng," bà Ngải nói, không quay đầu. "Không ai bắt chúng mày quỳ đâu. Nhưng đứng thì đứng cho thẳng."

Nghi lễ ngắn hơn Ánh Nga tưởng.

Một ông già cầm dao.