──────────────────────────────────── "Người đi buôn hỏi bến. Người đi đánh hỏi luồng." — Câu của dân lái vùng cửa biển ◆ ────────────────────────────────────

Sương tháng chạp ở cửa sông này dày tới mức hai cái thuyền đi cạnh nhau còn không trông thấy nhau.

Bạt ra bãi từ canh năm, vì con ròng hôm ấy vào sớm. Anh đi men theo hàng cọc, tay sờ từng cái, sờ chỗ ngang mặt nước, chỗ hà bám dày nhất, chỗ gỗ mòn nhanh nhất. Năm mươi tuổi rồi thì mắt không dùng được nữa trong sương, nhưng tay thì vẫn dùng được, và tay anh đã sờ những cái cọc này hai chục năm.

Sương tan từ dưới lên. Trước hết là mặt nước hiện ra, xám, phẳng. Rồi tới cái mom. Rồi tới chỗ cửa.

Ngoài cửa có một cái thuyền.

Anh đứng lại, một tay còn đặt trên đầu cọc.

Thuyền ấy dài, mũi cao, hai buồm cụp, đang thả trôi chứ không neo. Trên thuyền có độ mười người. Không có hàng. Không có lưới. Không có chum vại xếp ở khoang giữa như thuyền của lái Xảm.

Có một người đứng ở mũi, cầm một cuộn dây.