Ánh đèn sân khấu chiếu thẳng xuống, nóng hơn Lam tưởng tượng. Cô đứng trước micro, nhìn ra hội trường đầy người, những gương mặt mờ nhoè sau lớp ánh sáng chói, chỉ còn nhận ra được vài khối màu: hàng ghế phụ huynh, hàng ghế học sinh, và ở phía trước, ánh sáng xanh nhỏ của máy nhắc chữ đặt ngay dưới chân sân khấu, đang chạy sẵn dòng chữ đầu tiên của bài phát biểu chính thức.

Cô hắng giọng, bắt đầu đọc, đúng nhịp đã tập, đúng chỗ ngừng đã đánh dấu.

"Kính thưa quý vị đại biểu, quý thầy cô, quý phụ huynh," cô nói, giọng vang rõ qua hệ thống loa mới. "Em là Nguyễn Bảo Lam, Đại sứ Tín Nhiệm của trường Tân Cảng. Hôm nay, em rất vinh dự được đứng đây để chia sẻ về hành trình của mình cùng chương trình Điểm Tin Cậy."

Cô tiếp tục đọc nửa đầu bài phát biểu, đúng như đã luyện, giọng đều, ngắt câu đúng chỗ, thậm chí mỉm cười đúng lúc như ký hiệu đã đánh dấu. Hội trường im lặng lắng nghe, vài người gật đầu tán thưởng, hiệu trưởng Trác ngồi hàng ghế đầu, tập hồ sơ vẫn siết chặt trong tay.

Tới đoạn giữa bài, đúng chỗ máy nhắc chữ chuẩn bị chuyển sang phần ca ngợi "một thế hệ công dân số minh bạch", Lam dừng lại.

Cô rút từ túi áo khoác tờ giấy gấp tư, mở ra chậm rãi trước micro. Tiếng giấy sột soạt vang lên qua loa, đủ để cả hội trường nhận ra có điều gì đó khác thường đang xảy ra.

"Em xin phép không đọc tiếp phần còn lại của bài phát biểu này," Lam nói, giọng vẫn bình tĩnh, không run, như thể cô đang đọc tiếp một đoạn văn khác thay vì làm gián đoạn cả một chương trình đã lên kế hoạch kỹ lưỡng. "Vì em nghĩ có điều quan trọng hơn quý vị cần biết."

Một tiếng xôn xao nhỏ lan trong hội trường. Cường, ngồi ở hàng ghế khách mời đặc biệt, hơi nhổm người dậy, gương mặt thoáng qua một biểu cảm khó chịu nhanh chóng bị che giấu.

"Cách đây không lâu," Lam tiếp tục, mắt nhìn thẳng ra hội trường, "em và một người bạn phát hiện trong hệ thống app Điểm Tin Cậy một dòng dữ liệu kỹ thuật có tên credit_readiness_score, gắn với tên một quỹ đầu tư chuyên về tín dụng tiêu dùng."

Cô dừng lại một giây, để câu nói đó thấm vào hội trường. "TrustPoint không chỉ đo uy tín học sinh như chúng ta vẫn được biết. Nó đang huấn luyện một mô hình chấm điểm tín dụng, dùng chính dữ liệu của học sinh, đặc biệt là học sinh từ những gia đình khó khăn, làm nguồn huấn luyện miễn phí."

Cường đứng bật dậy khỏi ghế, định lên tiếng, nhưng chưa kịp mở miệng thì một nhân viên Eduverse bên cạnh anh vội kéo tay áo, ra hiệu để im lặng trước ống kính báo chí đang chĩa thẳng lên sân khấu.

"Em không đứng đây để tố cáo, hay để đòi hỏi phá bỏ mọi thứ," Lam nói tiếp, giọng vẫn giữ được sự điềm tĩnh dù tim cô đập nhanh hơn bao giờ hết. "Em đứng đây để đề nghị ba điều, ngay tại chỗ này, trước tất cả quý vị."

Cô hít một hơi, nhìn xuống tờ giấy viết tay lần cuối, dù cô đã thuộc lòng từng chữ.

"Một, cấm bán bất kỳ dữ liệu học sinh nào ra ngoài phạm vi trường học dưới mọi hình thức. Hai, cho phép học sinh rút liên kết tài khoản mà không mất bất kỳ học bổng hay quyền lợi nào đã được cấp. Ba, công khai danh tính người gửi mỗi lượt nhắc nhở cộng đồng, để không ai phải chịu hậu quả từ một lời tố cáo giấu mặt."

Cường, không kìm được nữa, bước một bước về phía sân khấu, giọng anh cất lên qua micro cầm tay của mình, cố giành lại quyền kiểm soát tình huống. "Chúng ta không bán điểm số. Chúng ta bán niềm tin có thể—"

"Vậy giải thích giúp em," Lam ngắt lời, lần đầu tiên trong đời cô ngắt lời một người lớn giữa đám đông, giọng cô không lớn nhưng đủ rõ để cắt ngang câu nói dở dang của Cường, "chữ credit_readiness_ score trong log hệ thống là gì?"

Cả hội trường chìm vào một khoảng im lặng tuyệt đối, kéo dài đúng một giây nhưng với Lam, giây đó dài như cả một đời người. Cường đứng đó, miệng vẫn còn hé mở dở câu nói, không tìm được lời đáp nào kịp lúc.

Rồi, tiếng "tách" của máy quay Trâm Anh vang lên, phá vỡ sự tĩnh lặng, bắt đầu ghi hình liên tục, theo sau là tiếng thì thầm bàn tán rộ lên khắp các hàng ghế, tiếng ống kính máy ảnh của vài phụ huynh khác cũng đồng loạt giơ lên, và ở hàng ghế đầu, hiệu trưởng Trác từ từ đứng dậy, tập hồ sơ vẫn siết chặt trong tay, ánh mắt ông, lần đầu tiên trong buổi sáng hôm đó, nhìn thẳng lên sân khấu, không còn né tránh.

Một đại diện Sở Giáo dục ở hàng ghế giữa cũng đứng dậy, ghé tai nói gì đó với người ngồi cạnh, cả hai cùng nhìn lên sân khấu với vẻ mặt nghiêm trọng. Ở hàng ghế học sinh, Lam thoáng thấy My đứng bật dậy khỏi chỗ ngồi, hai tay siết chặt, ánh mắt dán chặt vào cô, không rời một giây.

Lam đứng đó, giữa ánh đèn sân khấu, tay vẫn cầm tờ giấy viết tay giờ đã nhàu nhĩ, chờ đợi phản ứng tiếp theo của Cường, của hiệu trưởng, của cả căn phòng đang dần chuyển từ im lặng sang một cơn hỗn loạn có kiểm soát. Cô không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, chỉ biết rằng bất kể là gì, cô đã nói ra được điều mình cần nói, và không có cách nào để thu lại những lời đó nữa.