Con dấu gỗ của cai tổng nằm trên bàn, cạnh cái nghiên, sạm đen như cục than, góc dưới mòn tròn vì ba chục năm một bàn tay cầm đúng một chỗ.

Ông Cai Kỷ không gấp cuốn sổ lại. Ông đặt nó giữa bàn, mở sẵn ở dòng ông vừa nhìn, rồi ngồi xuống đối diện thầy Đức, hai tay chống lên mép gỗ. Khuê ngồi bên trái thầy, Kình ngồi bên phải, hơi lui ra sau, như học trò ngồi nghe người lớn nói chuyện.

"Hồi đó tôi là thư lại trẻ nhất tổng," ông Cai Kỷ nói. "Quan trên bắt ngồi chép sổ thần cho mấy ấp bị nhập. Ấp nào cũng cử người đọc tờ khai. Gò Mít cử một ông cụ trưởng ấp, đọc miệng. Sắc cũ của miếu cháy hồi năm lụt, không còn tờ nào để trình."

"Ông cụ đọc tôn hiệu?" thầy Đức hỏi.

"Đọc đủ, tôi chép đủ, vô sổ tổng. Sau đó xã lớn lập sổ mới, chép lại từng ấp từ tờ khai nộp lên xã. Tờ của Gò Mít chưa kịp nộp thì ông cụ mất." Ông gõ ngón tay xuống trang giấy.