Những chiếc thuyền đầu tiên xuất hiện khi màn sương còn dày đặc trên mặt sông Cái Răng. Không một tiếng động báo trước, chỉ có tiếng nước khẽ vỗ vào mạn thuyền đều đặn như nhịp thở. Chiếc ghe đầu tiên từ từ tách khỏi bờ, thân gỗ trầm mình trong làn nước màu trà đặc, để lại những gợn sóng lăn tăn lan ra xa rồi tan biến vào màn sương mờ ảo.

Trên những chiếc thuyền ấy, người bán đã thức dậy từ lâu. Họ không vội vã, không hối hả. Từng động tác đều chậm rãi, tựa như hòa vào nhịp chảy của dòng sông. Những bó rau muống còn đẫm sương đêm được xếp gọn gàng trên mui, những trái cây vừa hái từ vườn còn tỏa hương thơm ngai ngái. Chị bán hàng ngồi ở mũi thuyền, tay thoăn thoắt phân loại từng nải chuối, từng trái ổi, miệng khẽ ngân nga một điệu hò quê cũ kỹ.

Khi ánh sáng đầu ngày vừa ló dạng, những chiếc ghe thứ hai, thứ ba từ từ xuất hiện. Chúng như những bóng ma lướt nhẹ trên mặt nước, mỗi chiếc mang một màu sắc riêng. Có chiếc chở đầy dừa tươi, thân thuyền thấp hẳn xuống so với mặt nước. Có chiếc lại chất cao những thúng bông điên điển vàng rực, nổi bật giữa màu xám bạc của sương sớm. Rồi có chiếc khác chở những bình gốm sành sứ, xếp thành từng hàng dài, leng keng theo từng nhịp sóng.

Hơi nước từ sông bốc lên quyện với hơi thở của người, với mùi dầu máy từ những chiếc ghe cũ kỹ, với hương thơm ngai ngái của cỏ cây, trái cây. Tất cả hòa vào nhau tạo thành một thứ mùi vị đặc trưng không thể lẫn. Người ta gọi đó là mùi của chợ nổi, mùi của sông nước miền Tây đã trôi dạt theo năm tháng.

Một người đàn ông trung niên ngồi ở đuôi ghe, tay cầm mái chèo dài, khẽ khàng đẩy thuyền đi. Ông không nói, chỉ lắng nghe tiếng nước, tiếng gió, tiếng chim hót từ xa vọng lại. Đôi mắt ông nhìn xa xăm về phía chân trời, nơi ánh sáng đang dần rạng tỏ. Bên cạnh ông, một đứa bé trai độ bảy tám tuổi ngồi thu mình, tay ôm một bọc bánh tét lá cẩm còn nóng hổi, hơi nước bốc lên nghi ngút giữa không khí lạnh của buổi sớm.

Những chiếc thuyền từ từ tụ họp lại, tạo thành một vòng tròn nhỏ trên mặt sông. Họ không cần gọi nhau, không cần ra hiệu. Cả một cộng đồng nhỏ đang hình thành từ những con người lặng lẽ, từ những chiếc thuyền trầm mình trong nước. Tiếng mái chèo khua nước vang lên đều đặn, hòa cùng tiếng chim, tiếng gió, tiếng thì thầm của những người đang sắp xếp hàng hóa.

Trên mặt sông, một vài chiếc thuyền nhỏ hơn bắt đầu di chuyển giữa những ghe lơn. Đó là những người bán cà phê, bán hủ tiếu, bán xôi vò. Họ đem theo những nồi nước sôi, những gói nguyên liệu được chuẩn bị từ đêm hôm trước, để sẵn sàng phục vụ bữa sáng cho những người đã thức từ tờ mờ sáng.

Những chiếc thuyền đầu tiên ấy không ồn ào. Chúng xuất hiện và biến mất trong màn sương một cách nhẹ nhàng, như thể chúng là một phần không thể thiếu của dòng sông này từ ngàn đời nay. Và khi ánh sáng mặt trời bắt đầu nhuộm vàng mặt nước, những chiếc ghe thứ mười, thứ hai mươi đã kịp xuất hiện, hòa vào dòng chảy vô tận của chợ nổi Cái Răng, nơi cuộc sống cứ thế trôi theo dòng nước, chậm rãi, đều đều và mãi mãi.