Sáng hôm đó Ngân mặc áo ra ngoài.

Không phải vì có hẹn khám. Không phải vì cần mua thuốc. Không phải vì ai gọi, ai nhắn, ai chờ ở dưới đó. Chỉ đơn giản là cô đứng trước gương lúc bảy giờ sáng, nhìn mình một lúc, rồi lấy cái áo khoác mỏng màu nâu đất treo ở móc cửa từ bao giờ — cái áo cô không nhớ mình đã mặc lần cuối vào ngày nào — và mặc vào.

Thang máy xuống tầng trệt mất ba mươi giây. Ba mươi giây đó Ngân đứng nhìn cửa kim loại và nghĩ không biết mình đang làm gì. Rồi cửa mở, và cô bước ra ngoài trước khi kịp nghĩ thêm.

Cái nắng buổi sáng đập vào mặt nhẹ hơn cô tưởng. Sài Gòn tháng này chưa vào cao điểm, gió từ phía con kênh thỉnh thoảng thổi qua mang theo mùi ẩm và mùi khói xe trộn lẫn — một mùi mà Ngân đã ngửi cả đời nhưng giờ có cảm giác như lần đầu nhận ra nó tồn tại. Cô đứng một lúc trên vỉa hè trước cửa chung cư. Người đi xe máy lướt qua, một đứa bé kéo tay mẹ, tiếng còi xe ở ngã tư xa. Tất cả cứ diễn ra tự nhiên như thể không cần cô có mặt hay không có mặt đều được.

Góc phố chỗ bà Năm bán xôi nằm cách chung cư chừng hai mươi bước chân. Ngân biết bà ở đó vì từ trên cửa sổ tầng bảy cô nhìn xuống góc phố đó mỗi sáng — cái xe đẩy nhỏ với mái che bằng tấm bạt xanh, bà Năm ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, múc xôi bỏ vào túi ni lông hoặc hộp xốp tùy khách. Cô đã nhìn bà như thế mấy tháng nay, từ trên cao nhìn xuống, như nhìn một mô hình thu nhỏ của thành phố vẫn còn hoạt động được.

Nhưng chưa bao giờ xuống mua.

Không phải vì không muốn. Mà vì mỗi khi nghĩ đến việc đi ra ngoài là có một thứ gì đó trong người Ngân cứng lại. Không phải sợ, hoặc đúng hơn là không phải chỉ sợ. Là mệt. Là cái cảm giác rằng để mặc áo, đi giày, mở cửa, chờ thang máy, bước ra nắng, đứng trước người lạ và nói "cho tôi một hộp xôi" — tất cả những việc đó đòi hỏi một nguồn năng lượng mà cô không có đủ, và cô không biết từ đâu để lấy thêm.

Hôm nay thì khác. Hoặc không hẳn là khác. Chỉ là sáng nay cô thức dậy và cái bức tường đó không cao bằng mọi hôm. Cô không biết tại sao. Có thể là ngủ đủ giấc lần đầu sau nhiều tuần. Có thể là hôm qua bác sĩ Minh nói một câu gì đó mà Ngân không để ý lúc ấy nhưng tự nhiên nằm lại trong đầu đêm qua. Có thể chỉ là tình cờ.

Ngân đến chỗ xe xôi. Bà Năm ngước nhìn lên — một người đàn bà ngoài sáu mươi, tóc búi gọn, khuôn mặt có những nếp nhăn của người quen ngồi ngoài nắng, đeo tạp dề màu xanh dương đã bạc màu nhiều lần giặt. Cái nhìn của bà chỉ mất một giây. Không phải nhìn dò xét. Không phải nhìn tò mò. Chỉ là nhìn — và trong một giây đó có gì đó mà Ngân không kịp đặt tên.

"Cháu ăn gì?" bà hỏi.

"Dạ... xôi đậu xanh được không?"

"Được, ngồi đây chờ bà."

Có một cái ghế nhỏ bên cạnh xe, loại ghế xếp bằng nhôm mà người bán hàng rong hay để cho khách quen. Ngân không biết mình có phải khách quen không, nhưng bà Năm chỉ vào ghế như thể đó là chuyện hiển nhiên. Cô ngồi xuống.

Bà múc xôi vào hộp. Tay bà làm quen, nhanh và chính xác. Xôi nếp trắng, lớp đậu xanh đã được đồ và giã nhuyễn, rắc thêm hành phi và một chút muối vừng. Rồi bà cầm thêm cái muỗng lớn, múc thêm một muỗng đậu xanh đổ vào — không hỏi, không nói, chỉ làm — rồi đậy nắp lại.

Ngân nhận hộp xôi. "Dạ, bao nhiêu tiền bà?"

"Mười lăm ngàn."

Cô đưa tiền. Bà Năm bỏ vào tạp dề không đếm lại.

Ngân mở hộp ra. Mùi xôi nếp và hành phi bốc lên, ấm và thực, theo một cách mà cô mấy tháng nay không hay nhận ra mùi thức ăn. Cô ăn, đứng — hay đúng hơn là ngồi trên cái ghế nhôm nhỏ giữa vỉa hè, hộp xôi trong tay, nhìn ra con phố đang dần đông lên.

Bà Năm không hỏi gì thêm. Không hỏi cháu ở đây lâu chưa, không hỏi làm nghề gì, không hỏi sao trông mệt vậy. Bà tiếp tục bán cho người khác — một người đàn ông đi xe đạp dừng lại mua mang đi, một cô gái trẻ mua hai hộp, một chú bảo vệ chung cư bên cạnh ghé qua lấy phần đã đặt trước. Bà Năm làm việc với cái nhịp điệu của người đã làm một việc đủ lâu để nó trở thành phần của hơi thở.

Và Ngân cứ ngồi đó.

Cô không biết tại sao không đứng dậy đi về. Có lẽ vì hộp xôi còn ăn chưa hết. Có lẽ vì cái nắng buổi sáng vừa đủ ấm mà không gay gắt. Có lẽ vì ngồi đây không ai hỏi gì, không ai nhìn lâu, và cái không khí của góc phố nhỏ này — mùi xôi, tiếng xe cộ xa xa, bà Năm múc xôi múc xôi múc xôi — có gì đó bình thường theo một nghĩa mà Ngân không có ngôn ngữ để diễn đạt.

Bình thường không phải theo nghĩa dễ chịu. Mà theo nghĩa: đây là thứ vẫn đang xảy ra. Thành phố vẫn đang xảy ra. Bà Năm vẫn bán xôi mỗi sáng. Người ta vẫn ăn sáng trước khi đi làm. Những việc này không cần Ngân tham gia hay không tham gia — chúng cứ diễn ra — và hôm nay, không biết sao, cô cảm thấy nhẹ hơn một chút khi ngồi giữa những điều đang cứ diễn ra đó.

Lúc Ngân ăn hết phần đậu xanh thêm, cô bỗng nghĩ đến việc bà Năm đã không hỏi tại sao lại cho thêm. Không có lý do nào được đưa ra, không có lời giải thích. Chỉ là thêm. Như thể bà nhìn vào cô một lần và quyết định rằng đây là người cần được cho thêm đậu xanh.

Ngân không quen bà. Không quen từ trước, không có mối liên hệ gì. Bà không biết tên cô, không biết cô ở tầng mấy, không biết cô đang điều trị gì. Có thể bà làm vậy với tất cả mọi người trông gầy. Có thể bà múc thêm cho bất kỳ ai đến mua mà trông như vừa mới ốm dậy. Có thể đây chỉ là phản xạ của người bán hàng lâu năm — đọc người như đọc thời tiết, điều chỉnh mà không cần phân tích.

Nhưng điều đó không làm cho muỗng đậu xanh đó ít thật hơn.

Có những lúc Ngân ước người xung quanh hỏi cô nhiều hơn. Hỏi thật sự cô đang thế nào, không phải câu hỏi lịch sự mà là câu hỏi thật. Nhưng cũng có những lúc — nhiều lúc hơn cô nghĩ — cô cần điều ngược lại: cần không được hỏi. Cần được ở cạnh người khác mà không phải giải thích gì. Cần sự chăm sóc không đi kèm câu hỏi, không đi kèm ánh mắt lo lắng, không đòi hỏi cô phải diễn đạt mình đang cảm thấy gì bằng lời.

Bà Năm không hỏi.

Và cái không hỏi đó, kỳ lạ thay, lại là thứ Ngân cảm nhận được nhiều nhất sáng hôm nay.

Cô đứng dậy, bỏ hộp xôi vào thùng rác nhỏ đặt cạnh xe. "Cháu về bà."

"Ừ." Bà Năm không ngước nhìn, đang múc xôi cho người khác. "Mai xuống bà bán sớm, bảy giờ là hết đậu xanh rồi đó."

Ngân dừng lại một nhịp. "Dạ."

Cô đi về phía cửa chung cư. Hai mươi bước chân. Nắng trên tay áo cô sáng hơn lúc đi ra, hoặc mắt cô nhìn khác đi một chút. Cô không biết.

Trong thang máy, cô đứng nhìn cửa kim loại và lần này không nghĩ gì nhiều. Chỉ nhớ đến muỗng đậu xanh thêm. Nhớ đến cái cách bà Năm múc thêm mà không nhìn lên. Nhớ đến câu "mai xuống bà bán sớm" — không phải lời mời, không phải câu hỏi, chỉ là một thông tin được nói ra như thể điều hiển nhiên rằng cô sẽ quay lại.

Ngân bước vào căn hộ. Cửa sổ vẫn ở đó, cái ghế vẫn ở đó. Cô ngồi xuống theo thói quen, nhìn xuống góc phố bên dưới.

Từ trên này, bà Năm nhỏ như mọi hôm. Tấm bạt xanh, xe đẩy, cái ghế nhựa thấp. Nhưng hôm nay Ngân nhìn xuống và biết rằng bà vừa cho cô thêm đậu xanh. Biết rằng ghế nhôm nhỏ bên cạnh xe có cảm giác ngồi như thế nào. Biết rằng mùi hành phi và nếp buổi sáng trộn với gió từ phía con kênh.

Cô nhìn bà Năm đang múc xôi cho một người nữa, và có một điều gì đó trong ngực cô — không phải vui, không phải buồn, không phải nhẹ, không phải nặng — chỉ là một cái gì đó đang ở đó và không cần phải được gọi tên vội.

Ngày mai bảy giờ, trước khi đậu xanh hết.

Cô sẽ xuống.