Cuốn sổ nhà họ Mạc dày một trăm mười hai tờ, đếm cả tờ bìa.

Mạc Cửu ngồi xổm trước ông đầu rau, gối kê cuốn sổ mở, bên cạnh là con dao rọc giấy cán tre lưỡi đã mòn vẹt tới mức chỉ còn ăn giấy chứ không ăn được gỗ nữa. Lửa trong bếp nhỏ, đủ một vòng sáng bằng cái nong. Củi là gộc dương liễu đào ở ven bến hồi tháng trước, thứ gỗ ngâm nước mặn lâu ngày nên cháy đượm mà khói hắc, xông lên rát mắt.

Cậu đã ngồi đó từ lúc trong nhà tắt đèn.

Việc tưởng đơn giản. Sổ ghi hai chiều: chiều nhà họ Mạc cho người ta vay, và chiều nhà họ Mạc vay người ta. Ông nội cậu ghi chiều thứ nhất là chính, tới đời cha thì chiều thứ hai mỗi năm một dài ra, và vì giấy bản đắt nên cha cậu không mở sổ mới. Ông ghi tiếp vào chỗ nào còn trắng.

Nên trên nhiều tờ, hai chiều nằm chung một mặt giấy.

Tờ thứ hai mươi chín là một tờ như thế.