Từ tháng năm tới tháng tám, tôi đi Tiên Du mười bảy lần.

Tôi đi bằng xe khách, sáu chục nghìn một lượt, và mỗi chuyến tôi ở lại một hai ngày.

Cái tôi làm trong mười bảy chuyến ấy thì đơn giản tới mức buồn tẻ.

Tôi đọc gia phả.

Năm dòng họ, mỗi họ ba tới năm tập, cộng cả bản chữ nho lẫn bản quốc ngữ.

Tôi đọc từng trang một, và tôi tìm một thứ duy nhất: những chỗ đứt.

Gia phả chép theo đời, mỗi đời một trang hoặc mấy trang, ghi tên con trai trước, con gái sau.

Con trai thì ghi đủ: tên, năm sinh, vợ, con, năm mất, chỗ táng.

Con gái thì ghi ngắn hơn: tên, và lấy chồng nhà nào.

Còn những cô gái chết trước khi lấy chồng thì phần lớn không được ghi.

Cái ấy tôi đã biết từ ông đồ. Mà biết một chuyện thì khác với ngồi đếm nó trong ba tháng.

Trong mười bảy chuyến ấy, tôi tìm được ba loại dấu vết.

Loại thứ nhất: những dòng bị bỏ trắng.