Việc đầu tiên phải làm là biết cái năm ấy là năm nào.

Trang cuối chỉ đề bốn chữ: tử ư giáp hạt niên. Chết trong năm giáp hạt. Không niên hiệu, không can chi, không tháng.

Người viết nó không nghĩ tới chuyện có kẻ đọc sau một trăm năm.

Với người viết thì năm ấy là năm nay. Việc gì phải ghi năm nay là năm nào.

Từ chỗ tôi đứng bây giờ, tôi thấy chuyện ấy lặp lại trong gần như mọi hồ sơ tôi làm suốt đời. Người ta ghi lại rất kỹ cái mình sợ quên, và bỏ trắng cái mình tưởng không đời nào quên nổi.

Cái mình tưởng không đời nào quên nổi thì bao giờ cũng mất trước.

Tôi mất ba tuần cho cái năm ấy.

Đường thứ nhất là mấy trang trước trong chính quyển sổ. Sổ ghi công đức có ghi năm, ghi theo niên hiệu, và trang liền trước trang cuối đề một năm dưới đời Tự Đức. Trang cuối viết bằng nét khác, không đề năm, mà giấy thì cùng một tệp, mực cùng một loại.