Bảng thông báo trước sảnh trường sáng thứ Hai dán một tờ giấy mới, chữ in đậm màu đỏ nổi bật giữa các thông báo khác.

"Cuộc thi viết luận Cây Bút Trẻ cấp trường, năm học 2027-2028. Chủ đề tự do trong khuôn khổ đời sống học đường và gia đình. Hạn nộp bài: hai tuần kể từ ngày thông báo."

Mai dừng lại đọc, vài học sinh khác cũng đứng quanh đó bàn tán. Đây là cuộc thi thường niên của trường, giải thưởng không lớn về vật chất nhưng có giá trị đưa vào hồ sơ thành tích, được nhiều học sinh khối 12 quan tâm vì mùa xét tuyển học bạ đang tới gần.

"Cậu thi không?" Vy hỏi, đứng cạnh Mai.

"Chắc thi thử," Mai đáp, mắt vẫn dán vào tờ thông báo. "Tớ có vài ý tưởng."

Cả buổi sáng hôm đó, câu hỏi nên viết về đề tài gì cứ quay đi quay lại trong đầu Mai suốt các tiết học, len cả vào lúc cô đang chép bài Sử. Đề bài mở, cho phép viết về bất cứ điều gì trong đời sống học đường hoặc gia đình, và với Mai, có một đề tài hiện lên gần như ngay lập tức: một buổi tối bình thường ở chợ Nhổn, thứ cô đã sống cùng suốt nhiều năm.

Giờ ra chơi, cô kể sơ ý tưởng đó cho Vy nghe, không phải để xin ý kiến mà chỉ để tự mình nghe lại xem nó có nghe hợp lý không khi nói thành lời. Vy gật gù, bảo nghe hay, nhưng cũng nhắc Mai nhớ đề bài cần đủ một nghìn hai trăm chữ, không phải chuyện có thể viết xong trong một buổi tối.

Tối hôm đó, sau khi ăn cơm xong, Mai ngồi vào bàn học, lấy ra một tờ giấy nháp, bắt đầu viết tay. Cô không mở máy tính, không mở ứng dụng nào, chỉ ngồi với cây bút và tờ giấy trắng, đúng cách cô vẫn viết trước khi có Sao trong đời mình.

"Nghèo không phải là không có tiền," cô viết, rồi dừng lại, gạch bỏ, viết lại. Cô nhìn ra cửa sổ một lúc, nghe tiếng quạt trần quay đều, cố tìm đúng từ ngữ diễn tả điều mình vẫn cảm nhận mỗi tối ở chợ nhưng chưa bao giờ nói thành lời rõ ràng. "Em nghĩ cái nghèo không phải là không có tiền, mà là lúc nào cũng phải tính trước một bước."

Cô đọc lại câu vừa viết, gật gù, viết tiếp: "kiểu như đi chợ với mẹ mà cứ phải nhẩm giá trong đầu trước khi hỏi." Câu chữ tuôn ra chậm nhưng chắc, mỗi từ đều là thứ cô thật sự nghĩ, thật sự nhớ, từ những buổi tối ngồi cạnh mẹ xếp vải, tính nhẩm giá vốn giá lời.

Mai viết được nguyên một đoạn mở đầu trong khoảng bốn mươi phút, đọc lại, sửa vài chỗ, rồi dừng lại nhìn đồng hồ. Chín giờ rưỡi tối, cô còn phải làm hai bài tập khác cho ngày mai, và đoạn văn mới viết được chưa tới một phần ba dung lượng yêu cầu của cuộc thi.

Cô đọc lại đoạn mở đầu một lần nữa, so sánh trong đầu với những bài viết cô từng đọc của các bạn cùng lớp đoạt giải năm trước, cảm giác không chắc chắn dâng lên. Đoạn văn của cô chân thật, nhưng liệu có đủ hay, đủ chỉn chu để cạnh tranh với những bài viết khác hay không, cô không dám chắc.

"Chắc phải viết lại đoạn này," cô lẩm bẩm, gạch chân vài câu cô thấy chưa ưng ý, viết chú thích nhỏ bên lề để nhớ sửa sau.

Cô gấp tờ giấy nháp lại, cất vào ngăn bàn, chuyển sang làm hai bài tập còn lại của ngày mai. Nhưng trong lúc làm bài Toán, đầu óc cô vẫn thỉnh thoảng trôi về phía đoạn văn dang dở, về việc liệu mình có đủ thời gian và đủ sức để hoàn thiện nó cho tốt trước khi hạn nộp tới, giữa hàng loạt bài vở khác vẫn đang chờ mỗi tối.

Trước khi tắt đèn đi ngủ, Mai lấy tờ giấy nháp ra đọc lại một lần cuối. Đoạn mở đầu vẫn giữ nguyên cảm giác chân thật ban đầu, nhưng cô không khỏi so sánh nó với hình dung mơ hồ về một bài viết hoàn hảo hơn, trau chuốt hơn, thứ mà cô chưa chắc mình có đủ thời gian để tự tay hoàn thành trong hai tuần tới.

Cô gấp tờ giấy lại lần nữa, đặt vào giữa cuốn sách Ngữ văn để giữ phẳng, rồi tắt đèn bàn. Nằm trên giường, cô vẫn còn nhẩm lại trong đầu vài câu chưa ưng ý, tự hỏi liệu ngày mai, sau một ngày học căng thẳng, mình còn đủ sức ngồi viết tiếp hay không. Bên ngoài cửa sổ, tiếng một chiếc xe máy chạy ngang ngõ vọng vào rồi tắt dần, và Mai chìm vào giấc ngủ với ý nghĩ về bài luận vẫn còn dang dở.