Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
🏠 Vì sao chủ đề “gia đình” lớn trong ca dao tục ngữ
Chữ "hiếu" trong ca dao Việt không phải giáo điều xa xôi mà gắn với hình ảnh rất cụ thể — công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn — bởi gia đình nhiều đời là đơn vị kinh tế và đạo lý duy nhất mà người nông dân có thể dựa vào.
nối dây tơ hồng
Thành ngữSe duyên cho đôi lứa, kết nối tình duyên nam nữ.
ruột bỏ ra, da bọc vào
Thành ngữChe đậy, bao bọc cho người thân dù có sai trái, bảo vệ gia đình.
ông nói gà, bà nói vịt
Thành ngữVợ chồng hay hai người nói chuyện không hiểu nhau, mạnh ai nấy nói.
sảy mẹ bú dì
Thành ngữMất mẹ thì nhờ người thân thay thế, hoàn cảnh mồ côi nhờ bà con giúp đỡ.
tre già măng mọc
Thành ngữThế hệ sau nối tiếp thế hệ trước, lớp người trẻ thay thế người già.
ông già bà cả
Thành ngữNgười cao tuổi trong gia đình hay xã hội, chỉ các bậc lão thành.
quen hơi bén tiếng
Thành ngữQuen thuộc với nhau từ lâu, gắn bó bởi thói quen sinh hoạt.
trái tính trái nết
Thành ngữKhác tính khí, khó hoà hợp với nhau, hay mâu thuẫn cư xử.
ông chẳng bà chuộc
Thành ngữVợ chồng không ai chịu nhường ai, cãi nhau không dứt.
Đời trước đắp nấm, đời sau ấm mồ
Tục ngữCha ông tích đức thì con cháu được hưởng, công đức truyền đời.
nhà ngói cây mít
Tục ngữNhà ngói vững chắc, có cây mít trong vườn — hình mẫu nhà giả sung túc.
Con dại, cái mang
Tục ngữCon cái làm sai thì cha mẹ phải chịu trách nhiệm và gánh vác.
Già nhân ngãi, non vợ chồng
Tục ngữTình cảm sâu đậm nhưng chưa thành vợ chồng chính thức, tình trạng lưng chừng.
Con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nhà nghèo
Tục ngữCon cái phải hiếu thảo dù cha mẹ nghèo, không chê bai cha mẹ.
Có anh có chị mới hay
Tục ngữCó anh chị em để nương tựa thì cuộc sống mới vui vẻ, đủ đầy.
nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm
Tục ngữNhà ngăn nắp thì mát mẻ, bát đĩa sạch thì ăn ngon.
Công sinh thành không bằng công dưỡng dục
Tục ngữCông nuôi dưỡng dạy dỗ còn cao hơn công sinh ra, ơn dưỡng dục nặng hơn.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)