Chiều hôm đó trời không mưa.

Đó là điều đầu tiên Linh nhận ra khi bước ra khỏi nhà trọ, túi vải trên vai, cuốn sách bìa nâu cầm trong tay như cầm một thứ gì đó vừa quen vừa không còn thuộc về mình nữa. Hội An chiều cuối tháng Tám nắng nhạt, thứ nắng vàng mỏng như giấy quyến, không gắt, không chói — chỉ trải ra trên mặt đường đá rêu xanh và những mái ngói âm dương một màu nâu trầm buồn ngủ. Không khí thoảng mùi khói từ đâu đó — có thể là nhang từ một căn nhà thờ cuối phố, có thể là mùi gỗ cũ từ các cửa hiệu đang mở toang hai cánh cửa gỗ để đón gió chiều.

Linh đi chậm hơn thường lệ.

Cô không biết mình đang kéo dài thêm bao nhiêu phút nữa, hay chỉ đang để bước chân ghi nhớ lần cuối từng ô gạch lát dưới đế giày. Góc phố Nguyễn Thái Học rẽ vào con hẻm nhỏ, chỗ có cây đa già rễ buông xuống như mành rèm xanh — Linh đã đi qua đây hai tháng, ngày nào cũng vậy, sáng đến tòa soạn tạp chí, chiều ghé tiệm sách, tối về ngồi bên ô cửa nhà trọ nhìn sông. Hội An như một bài thơ ngắn mà cô phải học thuộc trước khi rời đi, và bây giờ, bài thơ sắp kết thúc.

Tiệm sách Miền Xưa mở cửa như mọi chiều.

Cụ bà Miền đang ngồi sau quầy, tay đang rót nước sôi vào ấm đất. Tiếng nước rót ra — tiếng duy nhất trong tiệm, ngoài tiếng gió lùa nhẹ qua khe cửa. Không khí trong tiệm mang mùi đặc trưng mà Linh đã học cách phân biệt trong hai tháng qua: lớp giấy cũ phía trong, lớp trầm hương từ cây nhang nhỏ trên bàn thờ góc tường, và phía dưới cùng, mờ nhạt nhất, mùi gỗ ẩm của những kệ sách chưa bao giờ thực sự khô.

Cụ bà ngẩng lên.

Nhìn Linh. Nhìn cuốn sách trên tay Linh. Không nói gì.

Linh bước vào, đặt túi xuống, đứng trước quầy. Cuốn sách bìa nâu cô cầm hai tay — không phải vì nó nặng, mà vì cô không biết nên đặt xuống thế nào cho phải.

"Cháu trả lại," Linh nói. Giọng cô phẳng hơn cô tưởng.

Cụ bà đặt ấm trà xuống. Chậm rãi đứng dậy, tay vịn mép quầy. Bà không vội — không bao giờ vội, đây là điều Linh học được từ người phụ nữ này. Bà đưa tay đón lấy cuốn sách, cầm lên, lật bìa trước.

Ánh chiều từ ô cửa sổ rọi xiên vào, vừa đủ để Linh nhìn thấy bàn tay nhăn nheo của cụ bà lật từng trang — chậm, như người đang đọc lại một thứ đã biết từ lâu nhưng vẫn muốn nhìn lại lần nữa. Bà dừng ở giữa cuốn sách, ở những trang mà Linh biết: trang An đã viết về đêm mưa bên sông Hoài, rồi trang lề nhỏ cô đã viết bút chì trả lời, rồi những trang nữa — chữ của An, chữ của Linh, xen kẽ nhau như hai giọng nói cùng kể một câu chuyện.

Cụ bà đứng đọc lâu hơn Linh chờ đợi.

Tiếng ấm trà kêu khẽ — nước đang nguội. Đâu đó ngoài phố có tiếng chuông xe đạp, rồi tiếng ai đó gọi tên nhau bằng tiếng địa phương mà Linh vẫn chưa quen hẳn. Ánh nắng chiều dịch chuyển thêm một chút, cái bóng nghiêng của khung cửa sổ trườn qua nền gạch đỏ.

Rồi cụ bà nói, không nhìn lên:

"Lần đầu tiên trong sáu mươi năm có người hoàn thành nó."

Linh lặng đi một giây. "Không phải cháu hoàn thành một mình."

Cụ bà mới nhìn lên. Đôi mắt bà — Linh đã nhìn nhiều lần, vẫn không tả được màu gì, chỉ biết là thứ màu của người đã nhìn qua rất nhiều thứ mà không cần phải nói ra — đôi mắt đó nhìn Linh một lúc. Không hỏi thêm. Không giải thích thêm. Bà chỉ gật đầu nhẹ, như chấp nhận một điều hiển nhiên.

"Bà biết," cụ bà nói.

Rồi bà cầm cuốn sách, đi vòng qua quầy. Không phải về phía kệ trưng bày — những kệ gỗ mà Linh đã đứng ngắm nhiều buổi chiều, những cuốn sách cũ xếp ngay ngắn chờ người đọc mới. Bà đi về phía trong, nơi có một kệ thấp hơn, khuất sau tấm màn vải nâu cũ Linh chưa bao giờ thấy ai vén ra.

Bà vén tấm màn.

Phía sau là một dãy kệ khác — kệ gỗ tối màu, chắc chắn hơn, những cuốn sách ở đây không xếp theo thứ tự nào Linh nhận ra, chỉ nằm đó, lưng gáy cũ kỹ, bụi thời gian bám mỏng trên mỗi cuốn. Không phải kệ để bán. Đây là nơi những cuốn sách được giữ lại — không phải vì chưa bán được, mà vì không thể bán.

Cụ bà đặt cuốn sách bìa nâu vào một khe trống nhỏ trên kệ. Ngay ngắn. Nhẹ nhàng.

Như đặt một thứ trở về chỗ nó cần ở.

Linh nhìn theo. Cổ họng cô có gì đó nghẹn lại — không phải buồn, không hẳn là buồn. Giống như cảm giác khi đọc xong một cuốn sách hay và biết mình sẽ không thể đọc lần đầu tiên ấy thêm một lần nào nữa.

Cụ bà buông tấm màn xuống.

Quay lại. Nhìn thấy mặt Linh — cô không giấu được gì mấy, không bao giờ giấu được gì khi đứng trong tiệm này. Bà đi về phía ấm trà, rót ra hai chén. Đặt một chén về phía Linh.

"Ngồi đi cháu. Còn sớm."

Linh ngồi xuống chiếc ghế gỗ thấp quen thuộc. Hai tay ôm chén trà — ấm. Mùi trà pha với mùi tiệm sách, mùi chiều Hội An, tất cả hòa vào nhau thành thứ mà cô biết mình sẽ nhớ mãi, không phải vì cố nhớ, mà vì nó đã ngấm rồi.

"Bà," Linh hỏi, giọng thấp, "An — bà có nhớ bà ấy không?"

Cụ bà cầm chén trà, nhìn ra ô cửa sổ. Phố chiều bên ngoài, tiếng người, tiếng xe, tiếng gió qua mái ngói. Ánh đèn lồng ở hiên nhà đối diện bắt đầu hắt ra thứ màu vàng nhạt, dù trời chưa tối hẳn.

"Mỗi ngày," cụ bà nói. Giản dị vậy thôi. Không thêm gì nữa.

Linh gật đầu. Không hỏi thêm.

Họ ngồi uống trà như vậy, trong tiệm sách chiều cuối tháng Tám, ánh nắng loãng dần bên ngoài và tiếng phố Hội An vẫn tiếp tục đều đặn như mọi chiều trước và mọi chiều sau. Linh không ghi vào sổ nhỏ — cô không cần ghi. Lần đầu tiên trong hai tháng, cô không cần ghi chép gì thêm để nhớ.

Trước khi ra về, cô đứng dậy, vòng tay chào cụ bà.

Bà đỡ tay cô lại — bàn tay nhăn nheo, khô, chắc — giữ một giây. "Cháu viết đi," bà nói. Không phải câu hỏi. Không phải lời khuyên. Chỉ là nói, như nói một điều hiển nhiên bà đã biết từ lâu.

Linh bước ra cửa. Không ngoái lại.

Nhưng khi đi được mấy bước trên đường đá rêu xanh, cô dừng lại một giây — phía sau tấm màn nâu trong tiệm, trên kệ trong cùng, cuốn sách bìa nâu đang nằm giữa những cuốn sách cũ khác, và 2 trang cuối cùng mà Linh chắc chắn không viết đang nằm yên ở đó, chữ mực nâu nắn nót, như một lời từ biệt gửi muộn sáu mươi năm — và không biết tại sao, cô có cảm giác cuốn sách chưa hẳn đã đóng lại.

Cô bước tiếp vào chiều Hội An.

Ngày mai về Hà Nội. Và một trang trắng đang chờ.