Đêm đó Linh ngồi rất lâu trước cuốn sách mà không mở ra.

Ngọn đèn bàn vàng ệch hắt bóng lên trần nhà trọ thấp, làm bức tường vôi cũ trông như đang thở. Ngoài cửa sổ, phố Hội An đã vắng — chỉ còn tiếng mưa lộp bộp trên mái ngói âm dương và xa hơn, tiếng sông Hoài chảy bên dưới những hàng đèn lồng đỏ đã tắt phân nửa. Không khí ẩm và mát, mang theo mùi rêu đá và mùi cây ngâu hàng xóm trồng dưới hiên — thứ mùi ngọt hơi héo mà Linh không thể gọi tên chính xác, nhưng mỗi lần ngửi thấy cô lại nhớ đến những buổi chiều ngồi học bài bên cửa sổ nhà nội hồi còn bé.

Cuốn sách nằm trên bàn. Bìa nâu. Im lặng.

Linh nhớ đêm qua cô đã mở ra, đọc đến chỗ An dừng bút. Nhân vật trong truyện của An — một cô gái không tên — đang đứng trước một ngã tư nhỏ ở phố cũ, dưới cơn mưa chiều. An viết đến câu: "Cô nhìn về phía con đường bên trái — con đường dài hơn, cô biết — rồi nhìn về phía phải. Rồi thẳng. Rồi quay lại. Và cô—"

Hết.

Mực khô cứng. Trang giấy ố vàng. Sáu mươi mấy năm bỏ trống.

Cô đã ngồi như vậy đến tận khuya, tay đặt lên bàn bên cạnh cuốn sách chứ không chạm vào. Nghĩ đến An. Nghĩ đến bà Miền trẻ — hồi mười mấy tuổi còn chưa phải chủ tiệm, còn là người cùng phố biết An qua những lần cho mượn sách. Nghĩ đến những bức thư An viết vào lề, chữ nhỏ và nghiêng, như người thì thầm vào tai người đang ngủ.

Linh ơi, em có biết tại sao mình không viết nốt không? Vì mình sợ kết thúc. Mình nghĩ: nếu mình chưa viết xong thì câu chuyện chưa thực sự phải chịu trách nhiệm về điều nó nói.

Linh nhớ câu đó. Nhớ và không ngủ được.

Đến một giờ sáng, cô lấy bút.

Không phải bút chì lần này — bút bi đen, loại rẻ tiền mua ở quầy tạp hóa đầu phố, ngòi hơi rộng. Linh không giải thích với bản thân tại sao mình làm điều này. Chỉ mở cuốn sách đến trang cuối, nhìn câu bỏ dở của An, rồi đặt bút xuống sau dấu gạch ngang cuối cùng.

Tay run một chút. Không phải vì sợ, mà vì cảm giác kỳ lạ khi đặt chữ mình vào cạnh chữ người khác. Như bước vào một căn phòng mà mình chưa được mời, nhưng cửa đã mở sẵn.

Linh viết tiếp. Không nghĩ nhiều. Chỉ viết.

Cô đứng lại ở giữa ngã tư, để mưa rơi lên vai áo. Người ta qua lại hai bên nhìn cô một chút rồi thôi — ở phố cũ, người ta quen nhìn thấy những điều không giải thích được và bước tiếp. Cô không nhìn về đường nào nữa. Cô nhìn xuống chỗ bốn con đường gặp nhau — một ô vuông nhỏ bằng viên gạch, rêu mọc ở bốn góc. Mưa đọng lại ở đó thành một vũng nước nhỏ, phản chiếu trời xám.

Linh dừng. Đọc lại. Không xóa.

Minh — cô đặt tên cho cô gái trong truyện của An, không biết tại sao lại là cái tên đó, chỉ thấy nó đúng — Minh nhìn vào vũng nước và thấy mình không đứng ở giữa, mà đứng ở một chỗ có thể nhìn thấy tất cả các hướng cùng lúc. Đó không phải là bất động. Đó là đứng đủ lâu để hiểu ra rằng ngã tư không bắt buộc phải rẽ ngay.

Mưa vẫn rơi. Đèn hiệu ở góc phố nhấp nháy xanh đỏ, nhưng không ai bắt buộc Minh phải đi theo đèn. Cô lấy tay áo lau mặt — không phải vì khóc, mà vì mưa và vì tóc ướt dính xuống trán. Rồi cô nhìn thẳng. Không phải con đường thẳng trước mặt, mà thẳng theo nghĩa: nhìn vào cái điểm cô đang đứng.

Cô hiểu ra rằng mình không đứng ở ngã tư để chọn. Cô đứng ở đây để nhớ rằng trước khi đi đâu, mình đang ở đây đã.

Linh ghi thêm hai dòng nữa, rồi một nửa trang, rồi sang trang mới. Chữ cô không giống chữ An — của An gọn và đứng thẳng như người quen viết nhiều, của Linh hơi nghiêng và rộng hơn, có chỗ viết đè lên nhau vì tay đi nhanh hơn đầu nghĩ. Nhưng cô không cố bắt chước. Đây không phải giả mạo. Đây là tiếp tục.

Mưa ngoài cửa sổ nhẹ dần, chỉ còn tiếng nhỏ giọt từ máng xối. Linh không để ý đến tiếng mưa. Cô đang ở phố năm 1964, đang đứng cùng Minh dưới cơn mưa chiều, đang thấy vũng nước nhỏ ở giữa ngã tư phản chiếu trời và đèn và một khuôn mặt không hẳn là mặt mình cũng không hẳn là mặt người khác.

Cô viết: Đứng ở ngã tư không phải là chần chừ. Đứng ở ngã tư là tập nhìn tất cả các ngả đường như nhau — trước khi bước vào bất kỳ con đường nào, ít nhất một lần trong đời, mình nên nhìn thấy đủ.

Rồi cô dừng.

Không phải vì hết chuyện để kể. Mà vì tay mỏi — ngón út tê dọc theo phía ngoài bàn tay, cách tê quen thuộc của người viết tay lâu. Cô đặt bút xuống và nhìn hai trang vừa viết. Chữ dày hơn Linh nghĩ. Khoảng hai trang sách, khoảng — cô không đếm — có lẽ bốn trăm chữ, có lẽ hơn. Không nhiều. Nhưng đủ.

Đầu óc cô thanh thản theo cách lạ, theo kiểu thanh thản sau khi khóc xong chứ không phải sau khi giải quyết được gì. Không phải khinh khoái. Chỉ là nhẹ. Như người cầm một vật nặng lâu rồi đặt xuống bàn — không phải vứt đi, chỉ đặt xuống, biết rằng lúc nào cần thì cầm lên lại được.

Cô đậy bút. Không đóng sách ngay.

Nhìn hai trang chữ mình vừa viết nằm cạnh trang cuối của An. Mực xanh đen bên cạnh mực đã ngả nâu. Hai thứ chữ khác nhau, hai thứ tay khác nhau, hai con người cách nhau sáu mươi mấy năm ngồi cạnh nhau viết về một cô gái đứng ở ngã tư dưới mưa và không rẽ đi đâu.

Linh nghĩ: mình vừa làm một điều gì đó.

Không biết đúng hay sai. Không biết hay hay dở. Chỉ biết là lần đầu tiên trong nhiều tháng nay, cô ngồi xuống và viết mà không nghĩ đến việc sẽ viết được gì, viết ra để làm gì, ai sẽ đọc, có đáng không.

Cô chỉ viết vì cuốn sách bỏ dở và cô ở đây.

Cuối cùng Linh đóng sách lại. Bìa nâu, không tên, không tác giả — vẫn vậy. Cô tắt đèn bàn. Nằm xuống giường, nghe tiếng mưa còn rớt lại trên ngói, nghe xa xa tiếng sông.

Trước khi ngủ, cô nghĩ đến cái tên mình vừa đặt cho cô gái trong truyện. Minh. Sao lại là Minh?

Cô không có câu trả lời, nhưng cô không băn khoăn về câu hỏi đó lâu.

Sáng ra, cô sẽ mở sách và xem những trang mình vừa viết có còn ở đó không.