Một xấp giấy in khuôn rơi xuống mặt bàn đầu sảnh một tiếng bộp, ngay sát cái bàn tính của bà Hạt, và tiếng hạt dưới tay bà vẫn không ngừng.

Mồng ba tháng Năm. Kình đứng ở cuối sảnh, hòm sổ ôm trước bụng, chờ thư lại nhỏ người chỉ vạch. Thư lại nhỏ người không chỉ. Ông ta đứng im, nhìn lên đầu sảnh như mọi người.

Người vừa thả xấp giấy là một Học quan Giám. Áo Giám sẫm, mũ cánh chuồn, mặt trắng, sạch, không có tuổi. Sau lưng hắn là hai lính, mỗi người xách một ngọn đèn soi sổ nhỏ, lồng đồng, có khe ở mặt dưới.

"Theo lệ Giám năm mười bảy, dòng nào quê không rõ thì xóa," Học quan nói. Giọng hắn rõ, không lớn. "Đây là hệ thống mới, thưa bà. Danh sách này máy in sẵn cho Nam Tào Vụ. Mỗi thư lại một dòng. Tôi đọc, bà nghe, khỏi phải lục sổ."

Bà Hạt không ngẩng lên. Ngón cái tay trái bà đẩy một hạt.

"Ông đọc đi."

Học quan cầm tờ trên cùng. Chữ in đều từng hàng, hàng nào cũng thẳng tắp.

"Hàng một, bàn ba.