Người đàn ông xuất hiện vào khoảng mười giờ sáng, khi quán đã qua giờ đông khách.

Ông Tư đang lau cái bàn gần cửa thì nghe tiếng bước chân chậm ở đầu hẻm. Không phải tiếng dép lê quen thuộc của mấy người hàng xóm, cũng không phải tiếng giày da vội vã của dân văn phòng. Tiếng bước chân này nặng hơn, như người đi đường dài mang nhiều thứ trên lưng.

Ông Tư ngước lên.

Một người đàn ông trung niên, tóc đã lấm tấm bạc ở hai bên thái dương, mặc chiếc áo thun xám bạc màu, đeo cái ba lô to ở sau lưng. Ba lô trông cũ, dây đeo đã sờn, nhưng được may vá cẩn thận ở một đường chỉ bên hông. Anh đứng ở đầu hẻm, nhìn vào quán.

Không vào liền. Chỉ đứng nhìn.

Ông Tư quen với kiểu đó. Có người lần đầu ghé quán thường đứng ngoài một chút, ngó vào xem có gì bên trong. Quán nhỏ, bàn gỗ cũ, quạt trần quay chậm, mấy cái ly thủy tinh xếp ngay ngắn sau quầy — không có gì đặc biệt để nhìn, nhưng người ta vẫn hay đứng ngó. Có lẽ để tự hỏi xem có nên bước vào không.

Người đàn ông bước vào.

Anh đứng giữa quán, nhìn quanh một lượt. Nhìn lên trần, nhìn ra góc bếp, nhìn mấy cái bàn. Cái nhìn đó không phải kiểu du khách tò mò, mà như người đang tìm lại một thứ gì đó đã biết từ trước.

Rồi anh hỏi, giọng nhỏ nhưng rõ: "Chú ơi, quán này còn không? Con nghe ba con hay nhắc."

Ông Tư dừng tay lau bàn. Ông nhìn người đàn ông. Câu hỏi lạ — quán đang mở, đang có người ngồi uống, mà hỏi còn không. Nhưng ông hiểu ý. Không phải hỏi quán có còn mở hay không. Là hỏi quán có còn như hồi đó không.

"Ba anh tên gì?" ông hỏi lại.

Người đàn ông nói tên.

Ông Tư im lặng.

Cái tên đó ông biết. Không phải biết rõ — ông không phải người quen thuộc với tên họ đầy đủ của khách. Nhưng cái tên đó gắn với một gương mặt, một thói quen, một cách ngồi. Người đàn ông đó — ba của anh khách này — hay đến vào sáng thứ Bảy. Không phải mỗi tuần, nhưng đều đặn theo kiểu riêng của ông. Khi thì hai tuần một lần, khi thì cả tháng mới ghé. Không bao giờ báo trước, không bao giờ gọi điện hỏi. Cứ tự nhiên đến, gọi một ly cà phê đen, rồi ngồi ở cái bàn ngoài cùng.

Cái bàn nhìn thẳng ra hẻm.

Ông Tư không ra đón khách, không hỏi han. Ông quay vào bếp, tay bắt đầu pha cà phê. Phin nhỏ, cà phê đen, không đá không sữa. Ông nhớ.

Khi ông bưng ly ra, người đàn ông vẫn đứng đó, chưa ngồi.

"Ổng hay ngồi bàn ngoài cùng," ông Tư nói, "nhìn ra hẻm."

Người đàn ông nhìn về phía cái bàn đó. Bàn hai chỗ, gỗ thấp, một góc đã tróc sơn lâu năm. Cái ghế nhựa màu xanh lá bên tay phải ọp ẹp hơn cái bên tay trái — ông Tư chưa thay vì khách không hay ngồi cái bàn đó vào giờ đông.

Người đàn ông đặt ba lô xuống. Kéo ghế ra. Ngồi vào.

Đúng cái ghế bên tay phải — cái ghế ọp ẹp.

Ông Tư đặt ly cà phê xuống trước mặt anh rồi quay vào bếp. Không hỏi gì thêm. Không cần hỏi.

Bên ngoài hẻm, cuộc sống vẫn đi qua.

Bà Năm ở cuối hẻm đẩy xe bánh mì ra, bánh mì kẹp thịt buổi sáng đã bán gần hết, chỉ còn mấy cái bánh nhỏ. Đứa trẻ con nhà đối diện chạy ra cổng rồi bị mẹ gọi giật lại. Chiếc xe máy ai đó dựng nghiêng ở đầu hẻm từ hồi sáng vẫn chưa ai đến lấy. Con mèo vàng của nhà số bảy nằm phơi nắng trên bờ tường, mắt lim dim.

Người đàn ông nhìn ra tất cả những thứ đó.

Anh cầm ly cà phê lên, uống một ngụm nhỏ. Không nói gì.

Trong bếp, ông Tư rửa mấy cái ly. Tiếng nước chảy, tiếng ly chạm nhẹ vào nhau — những âm thanh quen thuộc của buổi sáng muộn. Ông không ra. Không phải vì không quan tâm. Mà vì ông hiểu có những lúc người ta cần được yên.

Người đàn ông — tên anh là Minh, dù ông Tư không biết — đã bay từ Canada về hôm qua.

Mười bảy tiếng trên máy bay, cộng thêm mấy tiếng chờ ở sân bay trung chuyển. Anh không ngủ được trong suốt chuyến bay. Ngồi nhìn màn hình hiển thị đường bay, cái chấm nhỏ di chuyển chậm rãi qua bản đồ — qua châu Mỹ, qua Thái Bình Dương, qua châu Á, rồi cuối cùng cong xuống hướng về phía Nam.

Ba anh mất hồi tháng trước. Đột ngột. Tim.

Minh nhận được tin lúc ba giờ sáng, đang ở Vancouver. Vợ anh thức dậy theo khi nghe tiếng điện thoại, nhìn mặt chồng rồi không hỏi gì, chỉ đặt tay lên vai anh. Anh bay về kịp lo đám tang, ở lại hơn hai tuần, rồi phải bay ngược trở lại vì công việc.

Lần này anh xin nghỉ thêm một tuần. Không có việc gì đặc biệt cần làm. Chỉ muốn về.

Buổi sáng thức dậy ở nhà cũ — căn nhà mà mẹ anh bây giờ ở một mình — anh ngồi uống cà phê bột pha sẵn trong bếp mà cảm thấy thiếu thứ gì đó. Mẹ anh nói ba hay đi uống cà phê buổi sáng. Không phải mỗi ngày, nhưng hay đi. Ở đâu đó trong hẻm, bà không nhớ rõ tên quán.

Minh đi bộ vào hẻm. Tìm.

Khi anh thấy cái bảng hiệu nhỏ — chữ viết tay, mực đã nhạt — anh dừng lại. Không biết vì sao anh biết đây là chỗ. Có thể vì cái quán trông đúng như kiểu nơi ba anh hay lui tới: cũ, yên tĩnh, không có gì để khoe.

Ông Tư nhớ lần cuối người đó đến quán.

Cách đây khoảng sáu tuần — ông không nhớ chính xác ngày, nhưng nhớ đó là sáng thứ Bảy vì có mấy người hàng xóm đang rửa xe ngoài hẻm. Ông ấy đến, gọi cà phê đen, ngồi ở bàn quen. Hôm đó ông ấy ngồi lâu hơn thường lệ. Thường thì uống xong là đi, nhưng hôm đó ông ngồi đến gần trưa.

Ông Tư không ra hỏi. Không phải phép của quán này hỏi khách ngồi làm gì.

Trước khi về, ông ấy ghé vào quầy trả tiền. Ông Tư tính tiền một ly cà phê. Ông ấy đặt tờ giấy bạc xuống, rồi nói: "Tư à, quán mình vẫn còn nguyên hen."

Ông Tư nhìn lên. "Dạ."

"Vậy là tốt rồi."

Ông ấy đi. Ông Tư không biết đó là lần cuối.

Anh Minh uống cà phê chậm rãi.

Ly cà phê đen, không đá, không sữa — anh không kêu kiểu đó, ông Tư tự pha như vậy. Anh không thắc mắc. Uống thử, thấy đắng vừa, thơm, không quá đậm. Đúng kiểu ba anh hay uống — ba anh không bao giờ uống cà phê có sữa, bảo ngọt quá mất vị.

Ngoài hẻm, nắng bắt đầu đứng bóng.

Mấy đứa trẻ được thả ra chơi trong giờ nghỉ trưa, tiếng cười chạy qua hẻm rồi biến vào đâu đó. Bà Năm đẩy xe về, hẻm lại yên. Con mèo vàng đổi chỗ nằm, từ bờ tường xuống gốc cây nhãn.

Anh Minh nhìn tất cả những thứ đó.

Anh nghĩ, ba anh đã nhìn những thứ này. Cũng cái hẻm này, cũng ánh nắng này, cũng con mèo vàng hay một con mèo khác cùng màu. Ba anh ngồi đây và nhìn. Không biết ba nghĩ gì khi nhìn. Không biết ba thấy gì trong cái hẻm nhỏ bình thường này mà hay lui tới.

Giờ thì không hỏi được nữa.

Nhưng anh đang ngồi đây. Đang nhìn ra cùng một hướng. Và bằng cách nào đó, điều đó cảm thấy đủ.

Ông Tư pha thêm một ấm nước sôi, không phải vì cần thiết mà vì cần tay bận việc gì đó.

Ông nhìn qua cửa bếp ra phía người đàn ông ngồi ở bàn ngoài. Anh vẫn ngồi yên, tay cầm ly cà phê đã gần cạn. Cái ba lô dựa vào chân ghế. Dáng ngồi thẳng nhưng không cứng — kiểu dáng của người quen đi xa, lưng giữ thẳng theo thói quen nhưng vai đã bắt đầu thả lỏng.

Ông Tư không biết anh là ai cho đến khi anh nói tên ba. Nhưng bây giờ ông nhìn, ông thấy. Cái cách anh ngồi. Cái cách anh cầm ly. Cái cách anh nhìn ra hẻm — không nhìn vào thứ gì cụ thể, chỉ nhìn ra.

Giống. Không phải giống y hệt, nhưng có cái gì đó giống.

Ông Tư đặt ấm nước xuống. Ông đứng trong bếp, không ra.

Có những lúc sự hiện diện của người khác là đủ. Không cần ra nói câu gì, không cần hỏi thêm, không cần làm gì thêm. Chỉ cần biết rằng mình ở đây, và người kia ở đó, và cả hai đều hiểu mà không cần giải thích.

Anh Minh ngồi đến gần một giờ chiều.

Ly cà phê đã cạn từ lâu. Anh không gọi thêm, ông Tư cũng không ra hỏi. Hẻm vào giờ trưa vắng hơn, chỉ còn tiếng quạt trần và tiếng xe máy xa xa ngoài đường lớn.

Rồi anh đứng dậy.

Anh khoác ba lô lên vai, bước vào trong quầy. "Chú ơi, con trả tiền."

Ông Tư bước ra. "Bao nhiêu đây chú."

"Thôi, để chú." Ông Tư lắc đầu. "Hôm nay không lấy tiền."

Người đàn ông nhìn ông Tư. Không phải nhìn ngạc nhiên, mà nhìn theo kiểu người nhận ra một điều gì đó mà không biết nói thành lời.

"Cảm ơn chú," anh nói. Giọng bình thường, không lên xuống, nhưng ông Tư hiểu trọng lượng của hai chữ đó.

"Anh ghé lại khi nào rảnh," ông Tư nói.

Anh Minh gật đầu. Rồi bước ra. Tiếng bước chân vang trong hẻm, rồi xa dần về phía đường lớn.

Ông Tư đứng ở cửa nhìn theo cho đến khi bóng anh khuất sau góc tường đầu hẻm.

Ông quay vào, lấy cái khăn lau, bước ra bàn ngoài cùng. Lau mặt bàn. Đẩy cái ly vào giữa. Kéo cái ghế vào cho ngay.

Nắng buổi trưa chiếu vào đúng góc bàn đó, sáng hơn mấy bàn còn lại.

Ông Tư đứng nhìn cái bàn một lúc. Rồi ông quay vào bếp, bắt đầu chuẩn bị cho buổi chiều —