Lành chỉ quên Đào trong chốc lát. Khi cô hát lại bài hát quen, khi cô đọc cho cậu nghe dòng đầu cuốn sổ, "Anh có một người tên Đào, hát gọi anh về", thì ký ức về cô từ từ trở lại. Nhưng cú quên ấy để lại một vết thương trong cả hai.

"Em suýt mất anh," Đào nói, người vẫn run. "Không phải mất vào tay Quan Lớn. Mà là anh nhìn em như người dưng. Anh quên em rồi, Lành ạ. Dù chỉ một lát."

Lành ôm cô, hối hận. "Tôi xin lỗi. Tôi tham. Tôi muốn chứng tỏ mình, muốn cái cảm giác mạnh mẽ ấy. Tôi không nên bắc giá thứ ba."

Nhưng cú thử thách ấy lại đúng là điều cụ Thủ Từ muốn thấy. Sáng hôm sau, trong buổi họp Hội Đồng, cụ tuyên bố, giọng đầy thỏa mãn: "Đêm qua, đồng trắng Lành đã bắc liền ba giá cao, vá ba mắt lưới. Chưa đồng nào ba đời nay làm được. Nó lậm sâu, phải, nhưng nó gánh được. Đây chính là người chúng ta cần. Đây là người có thể làm bấc cho ngọn đèn đầu nguồn."

Cả gian điện chấn động. Bà Sâm đứng bật dậy. "Cụ nói thẳng ra rồi đấy. Cụ muốn biến thằng bé thành bấc sống! Xóa sạch nó để làm tim đèn! Đúng cái cụ định làm với Vọng, với Cốt năm xưa!"

"Và năm xưa cả hai đều trốn, để lưới rách đến hôm nay!" cụ Thủ Từ đập bàn. "Bà muốn lịch sử lặp lại à? Bà muốn thằng bé này cũng trốn, rồi cả nước chìm vào tay ông trời cũ à? Phải có người làm bấc, bà Sâm! Không có cách nào khác! Và một đồng trắng đã lậm sâu, sắp mất hết mình, đó là lựa chọn nhân từ nhất! Nó mất mình đằng nào chẳng mất. Thà mất mình để làm bấc, cứu cả nước, còn hơn mất mình thành đồng dại vô dụng!"

Lời cụ tàn nhẫn, nhưng có một thứ logic lạnh lùng khiến gian điện im lặng. Không ai dám lên tiếng thêm, chỉ có tiếng gió lùa qua khe cửa gỗ, và ánh mắt của từng người trong Hội Đồng lảng tránh nhau, như thể ai cũng thầm đồng tình mà không dám nói ra. Lành ngồi nghe người ta bàn về việc xóa bỏ mình như bàn về một công cụ, lòng lạnh đi.

Cậu nhìn quanh gian điện, từng gương mặt già nua đang cúi xuống tránh ánh mắt cậu, và cậu chợt hiểu ra một điều còn đáng sợ hơn cả lời tuyên bố của cụ Thủ Từ: không một ai trong số họ, kể cả những người thương cậu nhất, dám đứng lên phản đối thẳng thừng. Sự im lặng đồng lõa ấy còn lạnh hơn bất cứ lời phán quyết nào.

"Cho cháu hỏi," cuối cùng cậu lên tiếng, cả Hội Đồng quay lại. "Làm bấc là làm gì? Cụ thể là gì? Cháu sẽ thành cái gì?"

Cụ Thủ Từ và bà Sâm nhìn nhau. Một sự im lặng nặng nề. Rồi cụ Thủ Từ nói, chậm rãi: "Chưa đến lúc ngươi biết chi tiết. Khi nào ngươi sẵn sàng, ta sẽ cho ngươi xuống hầm sổ cái, đọc nghi thức. Còn bây giờ, ngươi chỉ cần biết: đó là cách duy nhất chắc chắn cứu được lưới. Và ngươi là người duy nhất làm được."

Lành nhìn cụ, rồi nhìn bà Sâm đang lắc đầu tuyệt vọng, và cậu quyết định. Cậu sẽ không chờ người ta cho phép. Cậu sẽ tự xuống hầm sổ cái, tự đọc nghi thức làm bấc, tự biết mình đang bị đẩy vào cái gì. Đêm nay.

Buổi họp tan, mọi người lần lượt rời khỏi gian điện, chỉ còn Lành ngồi lại một mình, mắt nhìn chằm chằm vào pho tượng Mẫu Liễu Hạnh sơn son thếp vàng phía trên, như đang cố tìm trong đó một câu trả lời, hay ít nhất, một lời an ủi cho cái số phận đang dần hiện rõ trước mắt cậu.

Ánh nến trên ban thờ lay động theo từng cơn gió lùa qua khe cửa, hắt bóng pho tượng chập chờn lên vách điện, khiến gương mặt hiền từ của Mẫu lúc ẩn lúc hiện trong màn khói hương, không ban cho cậu một dấu hiệu nào, chỉ có sự tĩnh lặng muôn thuở của một vị thánh đã chứng kiến không biết bao nhiêu số phận tương tự đi qua trước mình.

Đào tìm đến bên cậu ngay sau đó, nắm lấy tay cậu, giọng vẫn còn run vì cơn giận vừa rồi. "Anh đừng nghe cụ ấy. Làm bấc không phải cách duy nhất đâu. Nhất định phải còn cách khác."

"Tôi biết," Lành đáp, giọng bình tĩnh đến lạ, như thể quyết định vừa hình thành trong đầu cậu đã cho cậu một sức mạnh mới. "Và tôi sẽ tự đi tìm câu trả lời, không chờ họ nữa. Đêm nay, tôi xuống hầm sổ cái."

Đào sững người, rồi gật đầu, siết chặt tay cậu hơn. "Vậy thì tôi đi cùng anh. Dù trong đó có là gì, tôi cũng không để anh đối mặt một mình." Ngoài kia, nắng đã lên cao, nhưng trong lòng cả hai vẫn còn nguyên vẹn cái lạnh của đêm qua, cái lạnh của một quyết định chưa ai dám nói thành lời.