Nhà bác Nga nằm sâu trong một ngõ khác, cách xưởng mộc của Khôi chừng năm phút xe máy — nhà hai tầng cũ, tường ám màu rêu nhạt, giàn hoa giấy đỏ leo kín lan can tầng trên. Lan đứng trước cổng sắt sơn xanh đã bong ở vài chỗ, tay siết chặt túi bánh cốm mua ở phố Hàng Than, tim đập nhanh hơn cả lúc phỏng vấn xin việc năm nào.

"Sao đứng đây," Khôi hỏi, dựng xe.

"Em đang chỉnh lại túi bánh."

"Túi bánh không lệch."

"Thì em kiểm tra cho chắc."

Anh nhìn cô, khóe miệng nhích lên dù không cười hẳn. "Mẹ anh không cắn đâu."

"Em không sợ bị cắn." Lan ngừng, không biết diễn tả sao cho đúng cái cảm giác đứng trước cửa nhà người phụ nữ đã nuôi anh một mình từ năm anh mười hai tuổi, người mà Khôi chỉ tả gọn: "khó tính với người qua đường, dễ tính với người thật lòng."

Bác Nga ra mở cổng trước khi họ kịp bấm chuông — dáng nhỏ, tóc búi cao đã điểm bạc, tạp dề còn buộc quanh eo, mùi hành phi và mùi thịt kho theo bà tràn ra ngõ. Ánh mắt bà lướt qua Lan một lượt, nhanh và kỹ, kiểu nhìn của người quen đánh giá gỗ tốt xấu chỉ bằng cách gõ tay lên mặt ván.

"Con là Lan." Không phải câu hỏi.

"Dạ, con chào bác."

"Vào đi, cơm sắp cạn rồi."

Trước khi vào mâm, bác Nga dẫn hai người qua phòng khách — nơi một tủ kính cũ bày đầy đồ gỗ nhỏ: hộp đựng trầu chạm hình sen, khay trà có cẩn xà cừ, một con thuyền buồm thu nhỏ tỉ mỉ đến từng sợi dây chằng. "Của chồng bác làm hết đấy," bà nói, giọng chùng xuống một nhịp. "Ông ấy dạy thằng Khôi từ năm nó bảy tuổi, cầm đục còn chưa vững tay đã bắt ngồi cạnh xem." Bà chỉ vào con thuyền buồm. "Cái này ông ấy làm dở, mất hồi thằng Khôi mười hai tuổi. Sau đó chính nó hoàn thiện nốt, năm mười tám tuổi, không ai bảo, tự dưng một hôm bê ra khoe bác." Lan nhìn con thuyền, rồi nhìn Khôi — anh đứng hơi lùi lại phía sau, không nói gì, tay đút túi quần như thói quen khi ngượng.

Bữa cơm dọn ra bàn gỗ tròn kê giữa nhà — cá kho riềng, canh cua rau đay, đĩa cà muối bác tự làm, một đĩa đậu phụ rán giòn còn nóng hổi bốc hơi. Lan ngồi cạnh Khôi, đối diện bác Nga, cố ăn chậm và không nói nhiều hơn mức cần thiết, nhưng bác Nga lại là người hỏi liên tục — công việc, gia đình, cả chuyện năm năm ở nước ngoài, từng câu một, giọng đều đều như đang kiểm tra một danh sách trong đầu. Thi thoảng bà dừng đũa, nhìn Lan gắp món này món kia, rồi lại tiếp tục hỏi, như muốn biết cả những điều Lan không chủ động kể ra.

"Bên đó con ở nhà thuê hay ký túc xá?" bác hỏi.

"Con thuê chung với hai bạn, bác ạ. Căn hộ nhỏ, mùa đông lạnh phải bật lò sưởi suốt."

"Có nấu được món Việt không hay toàn ăn đồ Tây?"

"Con hay nấu, bác. Nhớ nhà thì nấu, đỡ nhớ hơn một chút."

Bác Nga gật đầu, ánh mắt dịu xuống một chút, như thể câu trả lời đó vừa xóa bớt một dòng trong danh sách nào đó bà đang âm thầm chấm điểm.

"Về hẳn rồi hay về chơi ít bữa?" Bác hỏi tiếp, không nhìn lên khỏi bát cơm.

Lan cảm thấy Khôi hơi cứng người bên cạnh, dù anh không nói gì. Cô đặt đũa xuống mép bát.

"Con về hẳn ạ."

"Hẳn là hẳn thế nào?"

"Con đã nộp đơn xin thôi việc bên đó từ tháng trước. Sổ hộ khẩu con vẫn còn ở đây. Con thuê được chỗ làm mới, ký hợp đồng một năm, có thể gia hạn." Lan nói chậm, từng câu một, như đang liệt kê bằng chứng trước tòa. "Con không tính đây là về chơi."

Bác Nga gật đầu, không nói gì thêm ngay. Bà múc thêm canh vào bát Khôi, dù bát anh còn gần đầy.

"Thằng Khôi nhà bác," bà nói sau một lúc, giọng vẫn đều, "hồi bố nó mất, nó mười hai tuổi. Nó không khóc trước mặt ai. Bác biết nó khóc, vì gối nó ướt, nhưng nó không cho ai thấy. Nó lớn lên kiểu vậy — cái gì đau thì giữ trong, cái gì sợ mất thì càng không nói ra."

Khôi im lặng, mắt nhìn xuống bát cơm.

"Năm năm trước, lúc con đi," bác Nga tiếp, mắt vẫn không rời Lan, "bác không nói gì, vì đó là chuyện của hai đứa. Nhưng bác thấy nó im hơn hẳn cả năm sau đó. Không phải buồn kiểu người ta hay diễn trong phim — chỉ là im hơn. Bác không thích cái im đó."

"Con xin lỗi bác." Lan nói, giọng khẽ.

"Bác không kể để con xin lỗi." Bác Nga đặt muỗng canh xuống, nhìn thẳng vào mắt Lan lần đầu tiên từ đầu bữa. "Bác kể để con biết bác đang nhìn cái gì. Bác không cần con hứa hẹn to tát. Bác chỉ cần biết, lần này, con có chắc không."

Cả bàn im lặng. Tiếng quạt trần quay đều trên đầu. Ngoài sân, tiếng xe máy chạy qua ngõ rồi tắt dần.

Lan nhìn bác Nga, rồi nhìn Khôi — anh vẫn cúi đầu, nhưng tay anh đặt trên đùi đã siết nhẹ lại, cái cử chỉ cô nhận ra sau nhiều tuần quan sát anh: anh đang chờ, và đang sợ.

"Con chắc," Lan nói. "Không phải vì con hứa với bác, hay hứa với anh Khôi. Con chắc vì con đã thử sống không có chỗ này suốt năm năm, và con biết rõ nó thế nào. Con không cần thử lại lần nữa để biết."

Bác Nga nhìn cô một lúc lâu. Rồi bà đứng dậy, đi vào bếp, mang ra một đĩa chè đậu xanh còn ấm.

"Ăn chè đi. Bác nấu hơi ngọt, con chịu được không?"

"Con ăn được ạ."

"Vậy cuối tuần sau lại sang. Bác dạy con làm món cá kho riềng — thằng Khôi thích món này từ bé, nấu không đúng vị là nó biết ngay, dù nó không nói."

Khôi ngẩng đầu lên, nhìn mẹ, rồi nhìn Lan, và lần đầu tiên từ đầu bữa cơm, vai anh giãn hẳn ra.

Ăn xong, trong lúc Khôi ra sân dắt xe, bác Nga kéo tay Lan lại gần cửa bếp, giọng hạ thấp như sợ ai nghe thấy dù trong nhà chỉ còn hai người.

"Bác nói thêm một câu, rồi thôi không nhắc lại." Bác nhìn Lan, ánh mắt lần này không còn dò xét như lúc đầu bữa. "Từ hồi bố nó mất, bác chưa thấy nó cười nhiều như mấy tháng nay. Bác già rồi, bác không cần con hứa với bác cái gì cả. Bác chỉ mong con giữ được cái cười đó trên mặt nó, được ngày nào hay ngày đó."

Lan không nói được gì ngay, cổ họng nghẹn lại một chút. "Con sẽ cố, bác."

"Không cần cố," bác Nga vỗ nhẹ lên tay cô, giọng đã trở lại bình thường, gần như đùa. "Chỉ cần con là con thôi, tự khắc nó cười."

Trên đường về, xe chạy chậm qua những con ngõ đã lên đèn, Lan ngồi sau ôm eo Khôi, má áp vào lưng áo anh còn thoảng mùi thịt kho riềng.

"Mẹ anh thích em không?" cô hỏi, gần như hét lên qua tiếng gió.

Khôi không quay lại, nhưng cô cảm được vai anh rung nhẹ vì cười. "Mẹ anh chưa từng dạy ai nấu cá kho riềng của bố anh. Kể cả bạn gái cũ của anh."

Lan im lặng một giây, rồi ôm chặt hơn, không hỏi thêm gì nữa. Có những câu trả lời không cần nói to hơn mới đúng.