Trời còn tờ mờ, sương giăng trắng xóa mặt sông. Con nước ròng chưa kịp xuống hết, từng đợt sóng lăn tăn vỗ nhẹ vào mạn xuồng. Bà Năm chống sào, đẩy chiếc xuồng nhẹ tênh rời bến. Từ tờ mờ sáng, bà đã thức dậy từ khi gà còn chưa gáy, lụi cụi nhổ mớ rau muống, hái mấy trái bí, bắt mấy con cá lóc còn quẫy trong vèo. Cái lạnh đầu mùa thấm vào da thịt, bà kéo vội tấm áo bà ba đã sờn vai, thấy ấm lòng hơn khi nghĩ đến đứa con thơ đang ngủ say trong võng.

Chợ nổi họp từ tinh mơ. Tiếng mái chèo khua nước, tiếng rao hàng lanh lảnh vọng ra từ những chiếc xuồng đậu san sát. Bà Năm tìm một chỗ trống, cắm sào buộc dây. Mớ rau muống xanh mướt còn đẫm sương, mấy con cá lóc bụng trắng hồng, mấy trái bí non xanh mơn mởn. Bà ngồi xuống, mở bao nilon ra, lấy từng nắm rau xếp ngay ngắn. Mùi phù sa, mùi cá tươi, mùi rau cỏ hòa quyện vào nhau, tạo nên một thứ mùi đặc trưng của buổi chợ sông nước.

Một người đàn bà khác chèo xuồng áp vào, tay cầm tờ tem phiếu dúm dó. “Chị ơi, đổi cho em mớ rau với con cá lóc với. Nhà hết gạo rồi.” Bà Năm nhìn tờ tem, thấy dòng chữ “gạo tẻ” đã mờ. Bà thở dài, nhưng vẫn cười: “Ừ, chị lấy. Em còn tờ tem dầu với muối không? Cho chị xin, chị đưa thêm mớ rau.” Người đàn bà kia mừng rỡ, lục tìm trong túi áo. Hai người đổi chác với nhau, những lon gạo, những tờ tem phiếu được trao qua lại một cách nhẹ nhàng, như một điều đã quá quen thuộc. Bà Năm nhìn vào gùi, thấy chỉ còn ít gạo, ít dầu, nhưng trong lòng lại thấy ấm áp lạ thường.

Mặt trời lên cao dần, sương tan bớt. Ánh nắng vàng óng trải dài trên mặt sông, làm những giọt nước long lanh như những hạt ngọc. Chợ nổi nhộn nhịp hẳn lên. Tiếng cười nói, tiếng mặc cả, tiếng gọi nhau í ới. Bà Năm ngồi đó, đôi tay chai sần thoăn thoắt hái rau, cân cá. Một mớ rau, một con cá, đổi lấy một lon gạo, một tờ tem. Từng món hàng nhỏ bé nhưng chứa đựng biết bao mồ hôi, công sức. Bà nhìn những đứa trẻ theo mẹ đi chợ, mắt sáng lên nhìn những chiếc bánh, những củ khoai. Lòng bà chợt nhói, nhớ đến đứa con trai ở nhà, chắc cũng đang thèm một chiếc bánh tét, một miếng chuối luộc.

Trưa về, chợ thưa dần. Bà Năm thu dọn hàng, gói ghém những lon gạo, tờ tem phiếu vào túi. Cái gùi có vẻ nặng hơn, nhưng bà thấy nhẹ lòng. Trên đường về, xuồng lướt nhẹ trên mặt nước, bà nghe tiếng chim hót, tiếng gió thổi qua hàng dừa nước. Mùi khói bếp từ những căn nhà ven sông bay lên, thơm lừng mùi cơm mới. Bà nhẩm tính: lon gạo này đủ cho bữa cơm chiều, tờ tem dầu sẽ thắp sáng ngọn đèn dầu cho con học bài. Trong lòng bà dâng lên một niềm vui thầm lặng. Đó không phải là niềm vui của sự đầy đủ, mà là niềm vui của người đàn bà đã làm tròn bổn phận, đã đem về cho gia đình một bữa cơm no.

Sông nước miền Tây chảy mãi, cuộc sống cứ thế trôi đi. Những buổi chợ sớm trên sông vẫn diễn ra, vẫn những gương mặt tần tảo, vẫn những đôi tay khéo léo. Và người đàn bà ấy, với đôi mắt hiền từ, với nụ cười mộc mạc, vẫn lặng lẽ chèo xuồng qua từng con nước, mang theo hy vọng và tình thương yêu vô bờ bến dành cho gia đình nhỏ bé của mình.