Mùa hè năm đó, nắng rải mật vàng trên mọi ngóc ngách, biến không gian thành một lò nung khổng lồ. Dù đã khuya lắm rồi, cái nóng vẫn như một tấm chăn dệt bằng tơ lửa, trùm lên thành phố, len lỏi vào từng giấc mơ non nớt của tôi. Tôi thường chìm vào giấc ngủ với hình dung về những dòng sông trôi qua miền ký ức, nhưng đêm đó, có điều gì đó nhẹ nhàng hơn cả giấc mơ đã đánh thức tôi dậy.

Tiếng quạt trần cũ kỹ, bạn đồng hành trung thành của mỗi mùa hạ, vẫn cần mẫn quay đều, phát ra âm thanh rì rầm như lời thì thầm của một người già. Nó cố gắng xua đi cái oi ả đặc quánh, nhưng dường như chỉ làm không khí thêm phần nặng nề. Mùi nắng hè ban ngày, dù đã lặn vào lòng đất, vẫn còn vương vấn đâu đó, ám lên những tấm rèm cửa sổ đã bạc màu, và cả trong hơi thở của đêm.

Tôi trở mình, cảm giác cổ họng khô khốc. Khát nước. Ánh trăng ngoài kia, như một giọt sữa rơi vãi trên tấm thảm nhung đen của bầu trời, chiếu xuyên qua khe cửa, vẽ những vệt sáng lờ mờ lên sàn nhà. Tôi nghe thấy tiếng sột soạt rất khẽ, không phải tiếng côn trùng đêm, mà là một âm thanh quen thuộc hơn, từ gian ngoài.

Trong căn nhà yên tĩnh đến lạ lùng, mỗi tiếng động nhỏ đều trở nên rõ ràng. Tiếng lật trang sách mỏng manh như cánh bướm, tiếng kéo chỉ vụng về qua tấm vải, hay tiếng gõ lạch cạch của kim khâu vào nút áo. Mẹ. Một ý nghĩ non nớt chợt nảy mầm trong đầu tôi. Mẹ vẫn thức.

Tôi lén lút tụt xuống giường, bàn chân nhỏ xíu chạm vào nền gạch mát lạnh như chạm vào một dòng sông bí mật. Mỗi bước đi đều như sợ làm vỡ tan cái im lặng mong manh của đêm. Tôi rón rén bước ra ngoài, xuyên qua hành lang tối om, nơi bóng tối ôm ấp mọi đồ vật như một người mẹ hiền.

Ánh đèn vàng vọt từ bàn làm việc của mẹ hắt ra, như một đốm lửa nhỏ nhoi giữa đại dương bóng đêm. Mẹ ngồi đó, lưng hơi còng, mái tóc đen nhánh buông dài, che khuất một phần khuôn mặt. Trên bàn là một chồng sách vở, một cây bút, và những tập giấy trắng tinh. Đôi khi mẹ lại đưa tay lên dụi mắt, rồi lại tiếp tục viết, đôi khi lại là những đường kim mũi chỉ tỉ mỉ trên chiếc áo sờn vai.

Tôi đứng tựa vào khung cửa, trái tim bé nhỏ đập nhẹ như cánh chim non. Thế giới của tôi bấy lâu nay chỉ là ban ngày rực rỡ, những câu chuyện cổ tích và giấc ngủ yên bình. Đêm đối với tôi chỉ là tấm màn che phủ mọi thứ, chờ đợi bình minh. Nhưng đêm nay, tôi chợt nhận ra, đêm của mẹ lại là một thế giới khác, một không gian riêng tư được dệt nên từ những lặng lẽ và sự tận tụy.

Mẹ không biết tôi đang nhìn, cứ thế miệt mài với công việc của mình, như một người thợ thủ công cẩn trọng khắc chạm từng đường nét cho một món đồ quý giá. Ánh đèn hắt lên gương mặt mẹ, tô điểm thêm những nét hằn thời gian, nhưng cũng làm bừng sáng sự kiên nhẫn và bình yên đến lạ. Khoảnh khắc ấy, mẹ không chỉ là mẹ của tôi, mà còn là một người phụ nữ với những nghĩ suy riêng, những gánh nặng thầm lặng mà tôi chưa từng biết.

Tôi quay trở về giường, vờ như chưa từng thức dậy, cái khát nước cũng biến đi đâu mất. Trong bóng đêm, tôi nhắm mắt lại, nhưng hình ảnh mẹ ngồi dưới ánh đèn vàng vẫn in rõ mồn một trong tâm trí. Một sự thật mới mẻ, dịu dàng và đầy ngưỡng mộ đã len lỏi vào nhận thức non nớt của tôi. Mẹ không chỉ ban ngày là mặt trời, mà đêm về, mẹ còn là vì sao nhỏ, lặng lẽ tỏa sáng theo cách riêng.

Mùa hè đầu tiên biết mẹ hay thức khuya, cũng là mùa hè đầu tiên tôi nhận ra rằng có những bí mật dịu dàng mà mẹ cất giữ. Và tôi tự hỏi, ngoài những đêm trắng, mẹ còn cất giữ điều gì trong trái tim mình, để rồi sau này, một mùa hè khác, mẹ sẽ dạy tôi pha một thứ chè ngọt lành, thơm lừng mùi đỗ đen…