Thể Loan hớn hở lòng càng thêm vui.

Ngày ngày trang điểm phấn dồi,

Phòng khi gặp gỡ đứng ngồi cho xuê.

Xảy đâu Tử Trực vừa về,

Vào nhà họ Võ thăm bề Vân Tiên.

Công rằng: "Chớ hỏi thêm phiền,

Chàng đà lâm bịnh huỳnh tuyền xa chơi.

Thương chàng phận bạc trong đời,

Cũng vì Nguyệt lão xe lơi mối hồng".

Nghe qua Tử Trực chạnh lòng,

Hai hàng nước mắt ròng ròng như mưa.

Than rằng: "Chạnh nhớ linh xưa,

Nghĩa đà kết nghĩa tình chưa phỉ tình.

Trời sao nỡ phụ tài lành,

Bảng vàng chưa thấy ngày xanh đã mòn.

Cùng nhau chưa đặng vuông tròn.

Người đà sớm thác ta còn làm chi?

Trong đời mấy bực cố tri,

Mấy trang đồng đạo mấy người đồng tâm?".

Công rằng: "Ta cũng thương thầm,

Tủi duyên con trẻ sắt cầm dở dang.

Thôi thôi khuyên chớ thở than,

Đây đà tính đặng một đàng rất hay.

Tới đây thời ở lại đây,

Cùng con gái lão sum vầy thất gia.

Phòng khi hôm sớm vào ra,

Thấy Vương Tử Trực cũng là thấy Tiên".

Trực rằng: "Ngòi bút dĩa nghiên,

Anh em xưa có thề nguyền cùng nhau.

Vợ Tiên là Trực chị dâu,

Chị dâu em bạn dám đâu lỗi nghì.

Chẳng hay người học sách chi,

Nói sao những tiếng dị kì khó nghe?

Hay là học thói nước Tề,

Vợ người tử Củ đưa về Hoàn công.

Hay là học thói Đường cung,

Vợ người Tiều Lạc sánh cùng Thế Dân?

Người nay nào phải nhà Tần,

Bất Vi gả vợ Dị Nhân lấy lầm.

Nói sao chẳng biết hổ thầm,

Người ta há phải là cầm thú sao?"

Võ công hổ thẹn xiết bao,

Ngồi trân khôn cãi lẽ nào cho qua.

Thể Loan trong cửa bước ra,

Miệng chào: "Thầy cử tân khoa mới về.

Thiếp đà chẳng trọn lời thề,

Lỡ bề sửa trắp lỡ bề nưng khăn.

Tiếc thay dạ thỏ nằng nằng,

Đêm thu chờ đợi bóng trăng bấy chầy.

Chẳng ưng thời cũng làm khuây,

Nỡ buông lời nói chẳng vì chẳng kiêng?".

Trực rằng: "Ái Lữ Phụng-tiên,

Phòng toan đem thói Điêu Thuyền trêu ngươi?

Mồ chồng ngọn cỏ còn tươi,

Lòng nào mà nỡ buông lời nguyệt hoa?

Hổ hang vậy cũng người ta,

So loài cầm thú vậy mà khác chi?

Vân Tiên anh hỡi cố tri,

Suối vàng có biết sự ni chăng là?"

Tay lau nước mắt trở ra,

Về nhà sắm sửa tìm qua Đông-thành.

Võ công hổ thẹn trong mình,

Năm ngày nhuốm bịnh thất tình chết oan.

Thể Loan cùng mụ Quỳnh Trang,

Mẹ con đóng cửa cư tang trong nhà.

Thể loại:Lục bát

Đoạn này đến thứ Nguyệt Nga,

Hà-khê phủ ấy theo cha học hành.

Kiều công lên chức thái khanh,

Chỉ sai ra huyện Đông-thành chăn dân.

Ra tờ khắp hết xa gần,

Hỏi thăm họ Lục tìm lần đến nơi.

Khiến quân đem bức thư mời,

Lục ông vưng lịnh tới nơi dinh tiền.

Kiều công hỏi chuyện Vân Tiên,

Lục ông thấy hỏi bỗng liền khóc than.

Thưa rằng: "Nghe tiếng đồn vang,

Con tôi nhuốm bịnh giữa đàng bỏ thây.

Biệt tin từ ấy nhẫn nay,

Phút nghe người hỏi dạ này xốn xang!"

Kiều công trong dạ bàng hoàng,

Trở vào nói lại với nàng Nguyệt Nga:

"Lục ông nói lại cùng cha.

Duyên con rày đã trôi hoa giạt bèo.

Riêng than chút phận tơ điều,

Hán-giang chưa gặp Ô-kiều lại rơi".

Nàng rằng: "Phải thiệt như lời,

Xin cha sai kẻ mời người vào trong".

Nguyệt Nga đứng dựa bên phòng,

Tay ôm bức tượng khóc ròng như mưa.

Công rằng: "Nào bức tượng xưa,

Nguyệt Nga con khá đem đưa người nhìn".

Lục ông một buổi ngồi nhìn,

Tay chơn mặt mũi giống in con mình.

Chuyện trò sau trước phân minh,

Lục ông khi ấy sự tình mới hay:

"Thương con phận bạc lắm thay,

Nguyền xưa còn đó con rày đi đâu?"

Nguyệt Nga chi xiết nỗi sầu,

Lục ông thấy vậy thêm đau gan vàng.

Kiếm lời khuyên giải với nàng:

"Giải cơn phiền não kẻo mang lấy sầu.

Người đời như bóng phù du,

Sớm còn tối mất công phu lỡ làng.

Cũng chưa đồng tịch đồng sàng,

Cũng chưa nên nghĩa tào khang đâu mà!

Cũng như cửa sổ ngựa qua,

Nghĩ nào mà ủ mặt hoa cho phiền".

Nàng rằng: "Trước đã trọn nguyền,

Dẫu thay mái tóc phải nhìn mối tơ".

Công rằng: Chút nặng tình xưa,

Bèn đem tiền bạc tạ đưa cho người.

Lục ông cáo tạ xin lui:

"Tôi đâu dám chịu của người làm chi?

Ngỡ là con trẻ mất đi,

Hay đâu cốt cách còn ghi tượng này.

Bây giờ con lại thấy đây,

Tấm lòng thương nhớ dễ khuây đặng nào?

Ngửa trông đất rộng trời cao,

Tre còn măng mất lẽ nào cho cân!"