──────────────────────────────────── "Sổ không biết nói dối. Sổ cũng không biết an ủi ai." — Lời viên thư lại Vũ Trạc ở Đằng Châu ◆ ────────────────────────────────────

Tiếng bàn tính của Vũ Trạc nghe không giống tiếng bàn tính của người khác.

Người khác gạt hạt thì kêu lách cách rời rạc. Ông cụ gạt cả nắm bằng ba ngón, và tiếng nó ra thành một chuỗi liền, giống tiếng mưa đá rơi trên mái tranh, dứt một cái rồi im.

"Bẩm tướng quân, hết," ông cụ nói. "Ba nghìn hai trăm mười bốn người."

"Ngươi đếm cả bọn coi kho?"

"Bẩm, cả bọn coi kho, cả sáu thằng nấu bếp, cả hai thằng cụt tay giữ chuồng ngựa. Tướng quân bảo đếm miệng ăn thì thần đếm miệng ăn ạ."

Phạm Bạch Hổ ngồi đối diện, trong quầng đèn.

Vũ Trạc ngoài bảy mươi, tai nghễnh ngãng bên trái nên bao giờ cũng nghiêng đầu về phải khi nghe, và cái bàn tính trước mặt ông cụ là bàn tính cũ hơn cả tuổi Đào Hoạch. Gỗ nó đen bóng, các hạt mòn không đều: có ba hạt mòn hẳn đi, dẹt xuống, sáng nước hơn cả trăm hạt kia.