Năm năm sống giữa những khối bê tông cao ngất và tiếng còi xe xô bồ của thành phố, tôi đã nghĩ mình đã quen với nhịp điệu hối hả, với thứ không khí đặc quánh mùi khói bụi. Nhưng rồi, có những điều, dù thời gian có phủ lên bao nhiêu lớp bụi mờ, vẫn cứ vẹn nguyên như ngày đầu. Lần trở về làng sau ngần ấy năm, điều đầu tiên đón tôi không phải là vòng tay bà nội, cũng không phải tiếng chó sủa mừng quen thuộc, mà là mùi rơm. Một mùi hương giản dị, mộc mạc, như một sợi chỉ vô hình, len lỏi qua từng tế bào, kéo tôi về với một miền ký ức vàng óng như nắng tháng năm.

Mùi rơm đầu mùa gặt, nó không phải là thứ hương thơm nồng nàn của hoa, cũng chẳng phải cái thanh thoát của gió biển. Nó là mùi của đất, của nắng, của mồ hôi người nông dân và của những hạt lúa vừa tách mình khỏi thân cây mẹ. Cái mùi ấy như một lời thì thầm của đất trời, báo hiệu một mùa vụ no ấm đang về, một khúc ca lao động đang ngân vang. Nó cuộn mình trong không khí, phả vào lồng ngực tôi cái cảm giác vừa thân thương, vừa bâng khuâng, như thể tôi chưa từng rời xa nơi đây dù chỉ một ngày.

Cánh đồng lúa trước mắt tôi giờ đây đã ngả một màu vàng rực rỡ, mênh mông như một tấm thảm lụa trải dài đến tận chân trời. Từng bông lúa trĩu hạt, cong mình như những cô gái đồng quê đang cúi chào, rung rinh trong làn gió nhẹ. Giữa cái không gian vàng óng ấy, thấp thoáng bóng dáng những người nông dân đang thoăn thoắt cắt lúa. Tiếng liềm cứa vào gốc rạ khô nghe sột soạt, đều đặn như một bản nhạc đồng quê không lời, ru tôi về những chiều thơ bé, khi tôi còn là một đứa trẻ con chỉ biết chạy nhảy tung tăng giữa những đống rơm cao ngất.

Thủa ấy, mùa gặt là cả một thế giới diệu kỳ. Tôi nhớ những buổi trưa hè nắng chang chang, cái nóng như rang mà chúng tôi vẫn bám riết lấy những đường rơm mới cắt, chạy đuổi nhau trên bờ ruộng hẹp. Mùi rơm khô rịn mồ hôi, dính đầy áo quần, nhưng lại là mùi của niềm vui, của sự tự do. Có khi, tôi còn cùng lũ bạn đùa nghịch, vùi mình vào đống rơm mềm mại, ấm áp, nhắm mắt lại để mặc cho trí tưởng tượng bay bổng, biến những hạt rơm nhỏ bé thành vương miện của một vị vua đồng quê.

Ký ức cứ thế ùa về, như dòng nước lũ vỡ bờ, cuốn phăng đi mọi ưu tư, lo toan của cuộc sống thị thành. Tôi đứng đó, hít thật sâu mùi rơm, cảm nhận sự bình yên thấm đẫm trong từng tế bào. Làng quê tôi vẫn vậy, vẫn hiền hòa, mộc mạc và chân chất như những hạt phù sa bồi đắp nên cánh đồng. Nhưng có lẽ, điều khác biệt lớn nhất là tôi, đứa cháu năm nào chỉ biết chơi đùa, nay đã trở về với một trái tim chất chứa bao nỗi nhớ, bao điều muốn được hàn huyên. Ngày mai, tôi sẽ không chỉ là người đứng ngắm nhìn, mà sẽ thực sự chạm vào mùa gặt này, sẽ cầm chiếc liềm mà bà nội đã mài sẵn, và bước chân vào cánh đồng tuổi thơ ấy.