Mưa đến mà không báo trước.

Minh Anh vừa bước ra khỏi cửa hàng sách cuối phố Đinh Lễ, cuốn tiểu thuyết mới mua còn chưa kịp nhét vào túi, thì những hạt nước đầu tiên đã đập xuống mái hiên với âm thanh khô gọn như tiếng búng ngón tay. Rồi trong chớp mắt, tất cả ập xuống — một bức màn nước trắng xóa xô từ phía hồ Hoàn Kiếm vào, quét qua mặt đường nhựa bóng loáng, dội ngược lên từng gốc cây sấu già ven hè.

Cô thu mình vào sát tường, ép chặt cuốn sách vào ngực như che chở một thứ gì dễ vỡ.

Trước mặt, cách vài bước chân, có một quán cà phê sách nhỏ mà cô vẫn hay đi ngang qua nhưng chưa bao giờ dừng lại. Tấm biển gỗ treo nghiêng trước cửa, chữ viết tay nguệch ngoạc: Mưa Sách Café. Ánh đèn vàng ấm lọt ra từ bên trong, lung lay theo tiếng gió.

Minh Anh đẩy cửa bước vào.

Quán nhỏ hơn cô tưởng. Chỉ chừng tám bàn, mỗi bàn kê sát một giá sách thấp xếp đầy những cuốn bìa cũ, góc gấp, vài quyển có dấu tem thư viện từ thời nào không rõ. Mùi cà phê phin pha từ từ quyện với mùi giấy cũ tạo thành một thứ hương nồng nàn riêng biệt — không giống bất kỳ quán nào ở Hà Nội mà cô từng ngồi. Nó gợi lên cảm giác của một buổi chiều nào đó không có thật, như ký ức về một nơi chưa từng đến.

Cô chọn bàn gần cửa sổ. Hai chiếc ghế gỗ mộc, mặt bàn loang vết café đã khô, một chiếc nến nhỏ cháy dở ở giữa. Minh Anh đặt túi xuống, kéo ghế ngồi, xếp cuốn sách lên bàn rồi gọi một ly cà phê đen nóng.

Bên ngoài, mưa vẫn đổ xuống như thể bầu trời đang cố gột rửa điều gì đó rất nặng nề.

Cô mở sách ra.

Một Mùa Đông Không Tên — cuốn tiểu thuyết của tác giả Đinh Nhật Nam xuất bản năm 2003, in lần đầu, nay gần như tuyệt bản. Minh Anh đã tìm nó suốt gần một năm, qua tám tiệm sách cũ ở Hà Nội và hai chuyến vào Sài Gòn. Người ta bảo nó hay, bảo nó buồn, bảo có người đọc xong khóc mà không biết vì sao.

Cô lật trang đầu, ngón tay cái khẽ chạm vào mép giấy đã ngả vàng.

Cô đọc được khoảng ba chương thì có tiếng kéo ghế.

Minh Anh ngước nhìn lên — một người đàn ông đứng cạnh bàn, tay cầm ly cà phê, mắt nhìn vào chiếc ghế trống đối diện cô.

"Xin lỗi." Giọng anh trầm, khẽ, như không muốn làm xáo động tiếng mưa bên ngoài. "Chỗ này còn trống không? Quán hết bàn rồi."

Minh Anh nhìn quanh. Đúng là quán đã chật — những người trú mưa ùa vào lúc nào không biết, tất cả bàn đều có người. Chỉ còn chiếc ghế đối diện cô.

Cô gật đầu. Không nói gì.

Anh ngồi xuống.

Anh không mở máy tính, không nhìn điện thoại. Chỉ đặt ly cà phê xuống, tháo áo khoác mưa ra vắt qua lưng ghế, rồi ngồi nhìn ra cửa sổ. Mưa vẽ những đường dọc chéo trên kính mờ sương. Đèn đường ngoài phố nhòa thành những vầng ánh sáng cam nhạt, lung linh.

Minh Anh cúi xuống đọc tiếp. Nhưng cô nhận ra mình đọc lại một đoạn đến ba lần mà vẫn không hiểu nội dung.

Anh ngồi yên một cách kỳ lạ. Không bồn chồn, không lướt điện thoại, không gọi thêm gì. Chỉ ngồi. Tay ôm ly cà phê, mắt nhìn mưa. Như thể anh đến đây không phải để uống cà phê hay đợi mưa tạnh — mà đến để ngồi.

Cô không biết tại sao điều đó lại khiến cô chú ý.

Người Hà Nội bây giờ hiếm ai ngồi yên.

Tiếng mưa đổi nhịp — từ ào ạt chuyển sang lất phất, rồi lại ào ạt. Không khí trong quán đặc lên với hơi nước, mùi áo ướt và mùi cà phê bện vào nhau. Ai đó ở góc quán gọi thêm trứng ốp la, mùi bơ chiên lan nhẹ qua không gian. Nhạc nền chỉ là tiếng mưa và tiếng chén đĩa khẽ chạm nhau.

Minh Anh thở ra, nhìn xuống trang sách.

Nhân vật nữ trong truyện đang ngồi ở ga tàu, chờ một người không đến. Tác giả tả mùi khói tàu, tiếng còi, màu áo người đứng trên sân ga — nhưng không tả cảm xúc nhân vật, chỉ tả cách cô ngồi thẳng lưng, tay đặt trên túi xách, mắt nhìn thẳng vào đường ray sáng lên rồi tối lại.

Minh Anh hiểu tại sao người ta bảo đọc xong khóc mà không biết vì sao.

Vì đôi khi không có gì xảy ra mà vẫn đau.

"Cuốn đó hay không?"

Cô ngước nhìn. Người đàn ông đối diện đang nhìn vào bìa sách, giọng không hỏi, chỉ nói — như thể câu hỏi tuột ra ngoài trước khi anh kịp giữ lại.

Anh nhận ra điều đó. Khẽ nhíu mày, như xin lỗi vì đã phá vỡ sự im lặng chung.

Minh Anh nhìn anh một chút. Ngoài ba mươi, không quá cao, mặc áo sơ mi xám đã xếp tay lên khuỷu, tóc hơi dài so với kiểu thường thấy ở đàn ông công sở Hà Nội. Trên tay trái, một vết sẹo mờ chạy dọc từ cổ tay lên — cô nhận ra kiểu sẹo của người hay làm việc với dao hoặc giấy sắc.

"Mới đọc được ba chương," cô trả lời. "Chưa biết."

Anh gật đầu, nhìn xuống ly cà phê.

Minh Anh định cúi xuống đọc tiếp, nhưng cô thấy mình nói thêm — không hiểu sao:

"Nhưng có lẽ sẽ hay. Tác giả viết rất ít. Ít đến mức đau."

Anh nhìn lên. Lần này anh nhìn thẳng vào mặt cô — không phải kiểu nhìn xã giao, mà là kiểu nhìn của người vừa nghe thấy điều gì đó bất ngờ khớp với thứ đang nghĩ trong đầu.

"Đinh Nhật Nam," anh nói. Không phải câu hỏi.

Cô hơi ngạc nhiên. "Anh biết?"

Anh không trả lời ngay. Chỉ đặt tay lên mép bàn, nhìn vào bìa sách — bìa nâu mờ, chữ đen, không hình ảnh. Rồi khẽ cười. Một nụ cười nhỏ, gần như chỉ dành cho chính anh.

"Tôi tìm cuốn đó hai năm," anh nói. "Không mua được."

Im lặng chạy qua giữa hai người như một làn gió nhẹ.

Minh Anh nhìn xuống cuốn sách trên tay mình — cuốn sách cô tìm gần một năm, cuốn sách anh tìm hai năm, cuốn sách chỉ còn lác đác vài bản in đầu nằm rải rác đâu đó ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn. Cuốn sách của một tác giả không nổi tiếng, không tái bản, gần như bị lãng quên.

Và giờ nó đang nằm trên bàn, giữa hai người lạ, trong một quán cà phê nhỏ mà mưa Hà Nội đã đẩy họ vào.

"Anh tìm ở đâu?" cô hỏi.

"Hàng Bông, Đinh Lễ, Nguyễn Xí — đâu có sách cũ là tôi hỏi." Anh ngừng lại. "Năm ngoái có người bảo thấy một bản ở chợ sách cũ Huế, nhưng khi tôi vào thì không còn."

Minh Anh gật đầu chậm. "Tôi mua được hôm nay. Tiệm cuối phố này."

Anh nhìn vào cô. Trong mắt anh có một thứ gì đó không hẳn là tiếc, không hẳn là vui cho cô — mà là một thứ kỳ lạ hơn, như khi nhận ra một trùng hợp quá lớn để gọi là ngẫu nhiên mà lại quá nhỏ để gọi là số phận.

"Thế thì tốt," anh nói, giọng bình thản. "Ít nhất nó về tay người tìm nó."

Cô không biết sao câu đó lại làm cô muốn đặt sách xuống và hỏi thêm.

Mưa lại nặng hạt.

Tiếng nước đập vào mái tôn phía sau quán, vào gờ cửa sổ, vào những chiếc xe máy đậu lộn xộn ngoài hè phố — âm thanh như một bản nhạc không có nhịp, chỉ có cường độ lên xuống tự do.

Anh quay lại nhìn ra mưa. Cô nhìn xuống sách. Họ không nói chuyện nữa.

Nhưng lần này sự im lặng có màu khác — không còn là im lặng của hai người xa lạ ngồi cùng bàn vì không còn chỗ. Nó là im lặng của hai người đã trao đổi một thứ gì đó nhỏ nhưng thật, và bây giờ không vội phá vỡ.

Minh Anh lật tiếp trang sách. Nhân vật nữ rời ga tàu, bước ra ngoài vào một buổi chiều mưa, không nhìn lại.

Cô đọc đoạn đó hai lần.

Rồi khẽ ngước nhìn người đàn ông đối diện — anh vẫn nhìn mưa, tay ôm ly cà phê đã nguội, mắt không hẳn là buồn mà là xa — như người đang ở đây nhưng một phần tâm trí đang ở chỗ khác, một thời điểm khác.

Cô không biết gì về anh. Không biết tên, không biết anh làm gì, không biết tại sao anh tìm cuốn sách đó suốt hai năm.

Nhưng cô biết một điều: khi mưa tạnh, cô sẽ hỏi.