Bây giờ là tháng tám năm hai nghìn hai mươi sáu.

Tôi bốn mươi hai tuổi. Tôi vẫn làm ở đấy. Lương ba mươi tám triệu. Còn mười tám năm nữa trả hết nợ nhà.

Từ đêm hai mươi tháng ba năm ngoái đến nay là mười bảy tháng. Trong mười bảy tháng ấy tôi không thay đổi gì cả.

Tôi vẫn dùng nó mỗi ngày. Tôi vẫn không nói với ai. Tôi vẫn quay màn hình vào tường.

Các bạn đọc đến đây, chắc có bạn chờ một đoạn kết trong đó tôi tỉnh ngộ, tôi thú nhận trước cả phòng, tôi bỏ việc về quê mở quán cà phê.

Không có đoạn ấy. Đời tôi không có đoạn ấy, và tôi nghĩ đời phần lớn các bạn cũng không có.

Chúng ta không tỉnh ngộ. Chúng ta chỉ quen dần.

*

Có vài chuyện nhỏ xảy ra, tôi kể nốt cho đủ.

Chị Nga nghỉ việc hồi tháng năm. Chị bốn mươi tám tuổi. Chị không bị đuổi, chị tự xin nghỉ. Bây giờ chị bán hàng trên mạng, bán đồ khô của nhà chồng ở quê gửi lên. Chị bảo chị vui hơn trước.

Tôi có hỏi chị: "Chị không tiếc à?"

Chị bảo: "Tiếc chứ. Nhưng chị mệt rồi em ạ."

Bạn nam hai mươi bốn tuổi, giờ hai mươi sáu, lên trưởng nhóm. Bạn ấy quản lý tôi. Bạn ấy rất tử tế với tôi, và mỗi lần có việc khó thì bạn ấy vẫn sang bàn tôi hỏi: "Chị ơi cái này hồi xưa mình làm sao ấy nhỉ?"

Tôi trả lời được khoảng bảy phần mười. Ba phần còn lại tôi bảo "để chị xem lại", rồi tôi đi tra.

Bạn nữ hai mươi ba tuổi có quyển sổ ấy, đã nghỉ. Nghỉ sau bảy tháng. Trong thư chia tay gửi cả phòng, bạn ấy viết: "Em cảm ơn mọi người đã kiên nhẫn với em. Em nghĩ em không hợp với ngành này."

Tôi đọc dòng ấy hai lần, rồi tôi đóng thư lại.

Tôi không nhắn gì cho bạn ấy cả. Đến bây giờ tôi vẫn chưa nhắn.

*

Còn tôi thì có một chuyện, chuyện này tôi chưa kể với ai, kể cả chị Nga.

Chủ nhật tuần trước, nhà tôi dọn kho.

Tôi lấy cái thùng giấy trên nóc tủ xuống, cái thùng đựng đồ cũ từ hồi sinh viên. Trong đó có bằng tốt nghiệp, có mấy tấm ảnh, có một cái đồng hồ đeo tay hỏng.

Và có quyển vở ô ly.

Cái quyển tôi chép tay ở quán internet của bác Tuấn, năm hai nghìn linh một.

Tôi mở ra.

Giấy đã ố vàng. Chữ tôi ngày ấy nắn nót, viết hoa đầu dòng, có chỗ tô đi tô lại vì viết sai. Ở lề trang thứ ba có một vệt bẩn, chắc là dầu mỡ, chắc hôm ấy tôi vừa ăn bánh mì vừa chép.

Tôi lật đến trang có cái dòng đầu tiên tôi làm cho chạy được.

Tôi ngồi bệt xuống nền nhà, giữa đống đồ, và tôi nhìn cái dòng ấy.

Con gái lớn tôi mười tuổi, nó đi qua, nó hỏi:

"Mẹ ơi cái gì đấy?"

"Vở của mẹ hồi bé."

"Mẹ chép gì thế?"

Tôi định nói. Tôi định kể cho nó nghe về cái quán bác Tuấn, về máy số bảy có bàn phím kẹt chữ S, về việc mẹ nó nhịn ăn sáng ba ngày để đổi lấy một tiếng đồng hồ.

Nhưng tôi nhìn mặt nó, và tôi biết là kể ra thì nó cũng không hiểu.

Không phải nó ngu. Con tôi thông minh. Chỉ là cái thứ tôi mê năm ấy, nó không có trong đời con tôi. Con tôi lớn lên ở cái thời mà muốn có gì thì hỏi một câu là có.

Nên tôi nói:

"Mẹ học bài."

Nó gật đầu rồi chạy đi chơi.

Tôi ngồi lại một mình.

Và tôi chợt nhận ra rằng tôi vừa làm đúng cái việc mà bố tôi đã làm với tôi, hai mươi lăm năm trước, ở cái hè nhà cấp bốn.

Ông cũng không kể. Ông cũng nghĩ là kể ra thì tôi không hiểu.

Hoá ra cái khoảng cách ấy nó không nằm giữa các thế hệ. Nó nằm giữa những người đã từng mê một cái gì và những người chưa bao giờ.

Còn tôi thì bây giờ tôi đứng ở giữa. Tôi đã từng mê. Và tôi đã thôi.

*

Tối chủ nhật ấy, sau khi cả nhà đi ngủ, tôi mở máy tính ra.

Tôi mở một cửa sổ trắng. Không phải cái ô trò chuyện. Một cửa sổ trắng để viết.

Và tôi gõ:

Rồi tôi cho chạy.

Trên màn hình, giữa cái nền trắng trơn, hiện ra bốn chữ ấy.

Tôi ngồi nhìn.

Tôi chờ. Tôi chờ cái cảm giác của buổi chiều thứ bảy năm mười bảy tuổi, cái cảm giác đã làm một con bé đạp xe qua cánh đồng mà cười một mình như đứa dở hơi.

Tôi chờ chừng một phút.

Nó không đến.

*

Tôi tắt máy đi ngủ.

Nằm trong bóng tối, tôi nghĩ đến câu hỏi mà tôi biết là các bạn sẽ hỏi tôi, câu hỏi mà chính tôi cũng đã hỏi mình một nghìn lần trong mười bảy tháng qua:

Tôi có câu trả lời. Nhưng nó không phải câu trả lời mà các bạn muốn nghe.

Câu trả lời của tôi là thế này:

Tôi vẫn làm được việc. Tôi vẫn nhận lương. Tháng trước tôi vẫn cứu được một trăm nghìn người khỏi việc không trả được tiền lúc bảy giờ sáng, và không một cái máy nào trên đời làm thay tôi được chuyện ấy.

Nhưng cái con bé nhịn ăn sáng ba ngày để đổi lấy một tiếng đồng hồ ở quán internet, con bé ấy chết rồi.

Nó không chết vì cái máy. Xin các bạn đừng hiểu lầm tôi ở chỗ này, vì đây là chỗ tôi sợ bị hiểu lầm nhất.

Nó chết vì hai mươi lăm năm nợ nhà. Vì bốn tháng nghỉ sinh thay vì sáu. Vì một câu hỏi ngoài lề trong phòng phỏng vấn năm hai nghìn mười ba. Vì một ông sếp bảo "không ai đến đây để nghe sự thật cả". Vì cái thước đo mà người ta đặt lên tôi từ năm hai mươi tuổi, cái thước mà đến bốn mươi hai tuổi tôi vẫn chưa gỡ ra được.

Cái máy chỉ đến vào cuối. Nó đến đúng lúc con bé ấy đã kiệt sức, và nó chìa tay ra, và nó bảo: để tôi làm hộ.

Và con bé ấy, sau hai mươi hai năm không được nghỉ một tháng nào, đã nhận.

*

Tôi kể hết rồi.

Tôi không xin ai tha thứ, vì tôi không chắc mình có tội gì.

Tôi cũng không khuyên các bạn đừng làm như tôi, vì tôi biết là khuyên cũng chẳng ích gì. Đêm nào đó, khi con các bạn sốt ba mươi chín độ và chín giờ sáng mai phải nộp, các bạn sẽ hiểu.

Tôi chỉ xin các bạn một điều thôi.

Nếu trong công ty các bạn có một người đàn bà ngoài bốn mươi, hay ngồi quay màn hình vào tường, làm việc nhanh một cách đáng ngờ, và mỗi lần được khen thì cười rất khéo — thì các bạn đừng hỏi chị ấy làm thế nào.

Hỏi chị ấy dạo này ngủ được mấy tiếng.

*

À, còn một chuyện nữa.

Quyển vở ô ly ấy, tôi không cất lại lên nóc tủ.

Tôi để nó trong ngăn kéo bàn làm việc, ngăn dưới cùng, dưới mấy tờ hoá đơn.

Thỉnh thoảng, những hôm mệt quá, tôi mở ngăn kéo ra nhìn nó một cái rồi đóng lại.

Chỉ thế thôi. Tôi không đọc. Tôi chỉ nhìn xem nó còn ở đấy không.

Nó vẫn còn ở đấy.