Ông Năm Rạng mở khóa lăng bằng cả hai tay, vì sáng nay tay ông run, và đến chiều nó vẫn chưa chịu thôi.

Cái chìa đồng nặng, tra vào ổ khóa cũ mất ba lần mới trúng. Ông không vội. Ba mươi năm cầm cái chìa này, ông biết nó chịu được sự chậm hơn sự nóng nảy. Cánh cửa gỗ mở ra, kêu một tiếng dài, và mùi trong lăng bước ra gặp ông: nhang nguội, gỗ lâu năm, muối khô bám trên ván, và dưới tất cả là cái mùi không có tên mà ông quen đến nỗi chỉ ngửi thấy khi xa nó một tuần.

Chiều mùng tám tháng ba, bến sông trước lăng đã bắt đầu chật. Ghe từ các xóm chài kéo về từ sáng, đậu mạn kề mạn, dây buộc chằng chịt vào cọc, vào nhau. Mùi bùn ròng, mùi dầu máy, mùi cá khô phơi trên mui. Người ta đang treo cờ. Những dải cờ đủ màu kéo từ cột buồm này sang cột buồm kia, chưa có gió, rủ xuống như đồ giặt chưa vắt.