Có một cậu thanh niên đứng ngoài cổng thành Tara, xin được vào gặp vua.

Tara là kinh đô của Tuatha Dé Danann (đọc: Tu-a-ha Đê Đa-nan) — bộ tộc các vị thần đã tới Ireland trong một đám sương mù, mang theo bốn báu vật và vô số phép thuật. Người gác cổng nhìn chàng trai lạ mặt từ đầu tới chân. Gương mặt chàng sáng như một buổi bình minh nhỏ.

"Không ai được vào gặp vua nếu không có một tài nghề," người gác nói. "Ngươi làm được gì?"

"Ta là thợ mộc," chàng đáp.

"Chúng ta đã có thợ mộc rồi."

"Ta là thợ rèn."

"Đã có thợ rèn bậc thầy."

"Ta là chiến binh, là nhạc công đàn hạc, là thi sĩ, là thầy thuốc, là người rót rượu, là thợ đúc đồng." Chàng kể một hơi dài, hết nghề này tới nghề khác.

Người gác lắc đầu sau mỗi câu. "Đã có. Đã có. Đã có cả rồi."

Chàng trai mỉm cười. "Vậy hãy vào hỏi vua: các ngài có ai làm được tất cả những nghề đó cùng một lúc không? Nếu có, ta sẽ đi. Nếu không, các ngài cần ta."

Người gác sững lại. Anh ta chạy vào báo vua Nuada (đọc: Nu-a-đa). Nghe xong, Nuada gật đầu: "Cho chàng vào. Chưa từng có ai như thế."

Chàng trai bước vào đại sảnh. Chàng tên là Lugh (đọc: Lu), biệt danh Lámhfhada — "Cánh Tay Dài", vì ném lao xa không ai bằng. Để thử tài, các thần bày ra một bàn cờ, chàng thắng sạch. Người ta khiêng ra một phiến đá lớn mà tám mươi con bò mới kéo nổi; Lugh nhấc bổng ném về chỗ cũ. Chàng cầm đàn hạc lên, gảy khúc ru khiến cả sảnh ngủ, rồi gảy khúc buồn khiến ai nấy rơi nước mắt, rồi khúc vui khiến tất cả bật cười.

Nuada nhìn chàng và nghĩ tới một điều nặng trĩu trong lòng mình.

Vì Ireland đang bị áp bức. Giống khổng lồ Fomorian (đọc: Phô-mo-ri-an) — những kẻ méo mó, hỗn mang, đến từ biển và bóng tối — đã đặt lên Tuatha Dé Danann những khoản thuế tàn nhẫn. Thuế đánh trên ánh lửa trong nhà, trên hạt lúa, trên cả sữa của mỗi con bò. Ai không nộp bị cắt mũi. Cầm đầu chúng là Balor (đọc: Ba-lo) — vua Fomorian có một con mắt độc: bất cứ thứ gì con mắt ấy nhìn tới đều gục chết. Mắt nặng đến mức phải bốn người dùng móc kéo mí lên hắn mới mở được.

Nuada nghĩ: chàng trai này có thể là người dẫn đầu cuộc nổi dậy. Nhà vua làm một việc chưa từng có — ông rời khỏi ngai, nhường quyền chỉ huy cho Lugh trong mười ba ngày để chuẩn bị chiến tranh.

Ít ai biết một bí mật. Lugh không hoàn toàn là người Tuatha Dé Danann. Mẹ chàng là Ethlinn, con gái của chính Balor.

Xưa có lời tiên tri rằng Balor sẽ chết dưới tay cháu ngoại mình. Sợ hãi, Balor nhốt con gái trong một tòa tháp không cửa sổ để nàng không bao giờ gặp đàn ông. Nhưng số phận có cách của nó. Một chàng trai Tuatha Dé Danann lẻn được vào, và Ethlinn sinh ra Lugh. Balor ra lệnh dìm đứa bé xuống biển — nhưng nó được cứu, được nuôi lớn xa quê. Giờ đây đứa cháu ấy đã trưởng thành, đứng đầu đạo quân sắp giáng xuống ông ngoại mình.

Lugh không hề hay biết mình đang bước thẳng vào lời tiên tri.

Lugh triệu tập tất cả những bậc thầy của Tuatha Dé Danann. Chàng hỏi từng người: "Ngươi mang gì tới cho cuộc chiến này?"

Dagda (đọc: Đác-đa) — "Thần Tốt", vị cha già bụng phệ cầm cây chùy khổng lồ một đầu giết người, một đầu hồi sinh — nói: "Ta sẽ dùng phép của mình cản bước quân địch, dời cả núi non chặn chúng."

Goibniu, thần thợ rèn, nói: "Mỗi ngọn giáo ta rèn sẽ bay trúng đích, và vết thương nó gây ra không bao giờ lành."

Dian Cécht, thần y, nói: "Ta có một cái giếng thần. Chiến binh nào tử trận, thả xuống giếng, hôm sau sống lại lành lặn — chỉ không nói được, vì linh hồn đã đi qua cái chết."

Và Morrigan (đọc: Mo-ri-gan) — nữ thần chiến trận, kẻ hóa thành quạ đen bay trên đầu những người sắp chết — hứa sẽ rút cạn máu và can đảm của vua Fomorian ngay khi trận đánh mở màn.

Lugh gật đầu với từng người. Mỗi tài nghề, dù nhỏ, đều có chỗ của nó. Đó là sức mạnh của một kẻ giỏi mọi nghề: chàng biết dùng người.

Hai đạo quân gặp nhau trên cánh đồng Mag Tuired (đọc: Mác Tu-i-rét) — "Cánh Đồng Của Những Cột Trụ".

Trận đánh kéo dài dữ dội. Giáo của Goibniu bay đi không trượt phát nào. Ban đêm, các chiến binh Tuatha Dé Danann tử trận được thả xuống giếng thần và sáng ra lại đứng dậy cầm gươm. Quân Fomorian kinh hãi: chúng giết mà kẻ thù không bao giờ vơi đi.

Nhưng rồi Balor bước ra chiến trường. Bốn tên khổng lồ khiêng theo cây móc để nâng mí mắt độc của hắn. Con mắt vừa hé, vua Nuada Tay Bạc ngã gục chết ngay tại chỗ. Nhiều chiến binh khác đổ xuống như lúa gặt. Cả cánh đồng chùng lại trong nỗi sợ.

Lugh nhìn thấy ông ngoại mình — dù chàng chưa biết đó là ông ngoại — và chàng lắp một viên đá vào cái ná tabhall.

Balor nghe tiếng ai đó tới gần. Hắn ra lệnh: "Nâng mí mắt lên. Ta muốn nhìn đứa nhóc dám lải nhải trước mặt ta."

Bốn tên khổng lồ ghì cây móc. Mí mắt nặng nề của Balor từ từ mở ra.

Đúng khoảnh khắc con mắt độc vừa lộ, Lugh buông tay. Viên đá bay đi như một tia chớp, xuyên thẳng vào con mắt ấy, đẩy nó lộn ngược vào trong đầu Balor. Giờ con mắt độc không còn nhìn quân Tuatha Dé Danann nữa — nó nhìn về phía sau, phóng cái chết vào chính hàng ngũ Fomorian đang đứng chen chúc sau lưng vua chúng.

Balor gục xuống. Cả một mảng quân Fomorian chết theo con mắt của chính vua mình. Lời tiên tri đã ứng: người cháu giết ông ngoại, và cùng lúc giải phóng cả một dân tộc.

Quân Fomorian tan vỡ, bị đẩy lùi ra biển, không bao giờ còn thu thuế trên ánh lửa và hạt lúa của Ireland nữa.

Morrigan đứng trên cánh đồng, hóa thành hình người, và cất tiếng ngâm một bài thơ báo hòa bình — mùa màng sẽ tốt, sông sẽ đầy cá, con người sẽ sống trong yên ổn. Rồi nàng ngâm thêm một lời tiên tri thứ hai, buồn hơn, về một ngày rất xa khi thế giới sẽ suy tàn. Nhưng ngày ấy chưa tới. Hôm nay là ngày của chiến thắng.

Lugh trở thành một trong những vị thần được tôn kính nhất Ireland. Người ta lập lễ hội Lughnasadh mang tên chàng vào đầu mùa gặt, để nhớ rằng ánh sáng và tài năng đã một lần cứu cả dân tộc khỏi bóng tối.

Và người ta cũng nhớ bài học của chàng trai ngoài cổng thành: không phải dòng dõi, mà thứ ta làm được mới cho ta một chỗ đứng giữa đời.

M1 — Bản đồ quan hệ: Lugh nằm ở giao điểm giữa hai dòng máu thù địch — cháu ngoại của kẻ thù Balor, con thần thánh của anh hùng Cú Chulainn (tale 03). Bấm vào node Lugh để thấy cả sợi dây "cháu giết ông".

M4 — Bestiary: Mở khóa thẻ Fomorian / Balor. Điểm yếu: con mắt độc chỉ mở được trong khoảnh khắc, và khi bị đẩy ngược, nó giết chính phe mình. Bạn sẽ nhắm bắn vào lúc nào?