Có một thời, ngay cả các vị thần cũng biết sợ cái chết.

Chuyện bắt đầu từ một lời nguyền. Vì kiêu ngạo, vua chư thần Indra (đọc "In-đra", thần sấm mưa) làm phật lòng một nhà tu khổ hạnh. Ông lão nguyền rằng các thần sẽ mất hết sức mạnh và ánh hào quang. Từ đó, chư thần Deva yếu dần, còn phe Asura — những á thần đối nghịch, đầy tham vọng — ngày một mạnh lên.

Các Deva hoảng sợ tìm tới Vishnu cầu cứu. Thần Bảo tồn trầm ngâm rồi đáp: "Chỉ có một thứ cứu được các ngươi — amrita (đọc "Am-ri-ta"), cam lồ trường sinh. Uống vào sẽ bất tử, không lời nguyền nào chạm tới. Nhưng amrita nằm sâu dưới đáy Biển Sữa. Muốn lấy được, phải khuấy cả đại dương lên."

Khuấy cả một đại dương — nhiệm vụ không tưởng.

Vishnu bày kế. Dùng ngọn núi khổng lồ Mandara làm cây khuấy. Dùng vua rắn thần Vasuki (đọc "Va-su-ki") quấn quanh núi làm dây. Một bên kéo, một bên thả, núi sẽ xoay và khuấy tung biển.

Nhưng chỉ riêng phe Deva thì không đủ sức. Thế là điều kỳ lạ xảy ra: thần và á thần phải bắt tay nhau. Vishnu khéo léo dụ phe Asura cùng khuấy, hứa chia amrita. Phe Asura tham lam đồng ý ngay, lại còn giành nắm phần đầu rắn — nghĩ rằng đầu thì oai hơn.

Họ nâng núi Mandara đặt xuống biển. Nhưng vừa đặt, núi liền chìm nghỉm xuống bùn đáy.

Vishnu mỉm cười. Thần hóa thành một con rùa khổng lồ tên Kurma, lặn xuống, đội cả ngọn núi trên lưng làm điểm tựa. Núi vững lại. (Đây cũng là một trong mười hóa thân của Vishnu.)

Rồi cuộc khuấy vĩ đại bắt đầu.

Phe Asura nắm đầu rắn Vasuki, phe Deva nắm đuôi. Hai bên thay nhau kéo. Núi Mandara xoay tít, biển sữa cuộn lên thành sóng bạc. Ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác, họ khuấy không nghỉ.

Nhưng đầu rắn Vasuki bị siết đau tới mức phun ra một luồng độc khủng khiếp.

Đó là halahala — thứ độc dược đen kịt, đủ sức hủy diệt cả ba cõi. Nó bốc lên, lan ra, mọi loài đều khiếp đảm bỏ chạy. Không thần nào dám chạm vào.

Chỉ một người bước tới.

Shiva. Thần Hủy diệt lặng lẽ hứng lấy toàn bộ độc dược trong lòng bàn tay, rồi uống. Vợ thần là Parvati kinh hãi, vội bóp lấy cổ thần để độc không xuống bụng. Chất độc ngưng lại nơi cổ họng, nhuộm cổ Shiva xanh biếc. Từ đó thần có tên Nilakantha — "Đấng Cổ Xanh". Shiva đã gánh chất độc thay cho cả vũ trụ.

Cuộc khuấy tiếp tục. Và từ lòng biển, hết báu vật này tới báu vật khác trồi lên.

Con bò thần ban điều ước. Con voi trắng bốn ngà. Cây ước nguyện. Mặt trăng. Rồi một luồng sáng dịu dàng nổi lên giữa đóa sen — Lakshmi (đọc "Lắc-si-mi"), nữ thần phồn thịnh và may mắn, đẹp rạng ngời. Nàng nhìn khắp hai phe rồi chọn quàng vòng hoa lên cổ Vishnu, thành bạn đời của thần.

Cuối cùng, điều tất cả chờ đợi. Từ đáy biển, một vị thần y bước lên, hai tay nâng một chiếc bình vàng.

Amrita. Thuốc trường sinh.

Phe Asura tham lam lập tức chồm tới cướp bình, bỏ mặc lời hứa chia đôi. Chúng ôm bình bỏ chạy, cãi nhau ầm ĩ xem ai được uống trước.

Vishnu ra tay. Thần hóa thành Mohini — một mỹ nhân đẹp mê hồn. Phe Asura ngẩn ngơ, đồng ý để "nàng" đứng ra chia amrita cho công bằng. Mohini xếp hai phe ngồi hai hàng, rồi khéo léo chỉ rót cam lồ cho các Deva.

Một Asura tinh ranh nhận ra mưu kế, lẻn sang ngồi trà trộn giữa hàng Deva và kịp uống một ngụm. Nhưng Mặt Trời và Mặt Trăng thấy được, mách với Vishnu. Thần lập tức phóng đĩa thần chém đứt cổ kẻ gian. Vì đã uống amrita, đầu hắn không chết — bay lên trời thành Rahu, kẻ mãi mãi đuổi nuốt Mặt Trời và Mặt Trăng để trả thù. Người xưa nói nhật thực, nguyệt thực chính là lúc Rahu ngoạm được.

Uống xong cam lồ, chư thần Deva lấy lại sức mạnh và ánh hào quang. Trong trận chiến sau đó, họ đánh bại phe Asura, lập lại trật tự ba cõi.

Biển Sữa lặng trở lại. Nhưng câu chuyện để lại nhiều điều để ngẫm. Thần và á thần đã phải hợp tác mới lấy được báu vật — nhưng lòng tham suýt phá hỏng tất cả. Và thứ quý nhất, sự bất tử, chỉ đến sau khi có kẻ chịu uống cả phần độc dược thay cho muôn loài.

M7 — So sánh đa văn hóa (thuốc trường sinh): Amrita của Ấn Độ, những trái táo vàng của nữ thần Idun (Bắc Âu), cỏ trường sinh mà Gilgamesh (Lưỡng Hà) lặn xuống đáy biển tìm — nhiều nền văn hóa đều mơ về một thứ xóa được cái chết. Vì sao trong hầu hết các chuyện, con người luôn hụt mất nó vào phút chót?

M5 — Dòng thời gian: Đây là mốc thứ hai. Chú ý: trong tale này Vishnu đã hóa thân thành rùa Kurma — mở đầu cho câu chuyện tiếp theo về Mười hóa thân của Vishnu.