Khi Arjuna nhặt lại cây cung, tù và của cả hai đạo quân cùng rúc lên. Trận đại chiến Kurukshetra bắt đầu — và sẽ kéo dài mười tám ngày khốc liệt.

Đây không phải cuộc chiến giữa "người tốt" và "quái vật". Đây là bi kịch của một dòng họ tự xâu xé mình. Ở cả hai phía đều có anh hùng, đều có người đáng thương, đều có kẻ chỉ đang làm điều họ tin là bổn phận. Chính vì thế, Mahabharata không đọc như một chiến ca hào hùng, mà như một tiếng khóc dài cho cái giá của lòng đố kỵ.

Ngày qua ngày, chiến trường ngập trong bụi và tiếng gào. Những dũng tướng lừng danh nhất thế gian đối đầu nhau.

Bhishma, vị lão tướng. Ông nội kính yêu của cả hai bên, chiến binh bất bại, buộc phải cầm quân cho phe Kaurava vì lời thề trung thành với ngai vàng. Trong nhiều ngày, không ai hạ nổi ông. Cuối cùng, Pandava phải dùng mưu mới khiến ông buông vũ khí; ông ngã xuống trên một "chiếc giường tên" — thân đầy mũi tên nhưng chưa chết, nằm đó chứng kiến trọn cuộc chiến, như lời nhắc câm lặng về sự vô nghĩa của tất cả.

Drona, người thầy. Vị thầy đã dạy cả Pandava lẫn Kaurava nghề cung kiếm, cũng phải ra trận cho phe Kaurava. Học trò phải đánh lại thầy — một trong những bi kịch nhức nhối nhất của cuộc chiến.

Bhima và lời thề. Người khỏe nhất phe Pandava đã thề trả thù cho nỗi nhục của Draupadi. Trên chiến trường, chàng lần lượt tìm gặp anh em Duryodhana và thực hiện lời thề đẫm máu ấy — cho thấy hạt giống thù hận gieo từ ván cờ năm xưa nay trổ quả cay đắng thế nào.

Và bi kịch lớn nhất: Karna.

Karna là chiến binh hào hiệp bậc nhất, chiến đấu trung thành cho Duryodhana — người bạn duy nhất từng trọng dụng chàng khi cả thiên hạ khinh chàng là con nhà thấp hèn. Nhưng có một bí mật động trời: Karna thật ra là con trai cả của mẹ các Pandava, bị bỏ rơi từ lúc lọt lòng. Chàng là anh ruột của chính Arjuna mà cả hai đều không hề biết trong phần lớn cuộc đời.

Trước trận, cả mẹ ruột lẫn Krishna đã bí mật tìm gặp Karna, tiết lộ thân thế và mời chàng đổi phe — chàng sẽ thành vua. Nhưng Karna từ chối. Chàng không thể bỏ rơi ân nhân Duryodhana vào giờ hoạn nạn, dù biết mình đang đứng ở phe sai. "Ta thà giữ trọn lời thề mà chết, còn hơn phản bội mà sống." Đó là bi kịch của Karna: một trái tim cao thượng đặt lòng trung vào nhầm chỗ.

Trong trận quyết đấu, Karna và Arjuna — hai anh em không nhận nhau — đối mặt. Giữa lúc gay cấn, bánh xe chiến của Karna lún xuống bùn. Chàng nhảy xuống gỡ, tay không cầm vũ khí, xin Arjuna hãy giữ luật hiệp sĩ mà chờ. Nhưng Krishna nhắc Arjuna về tất cả những lần chính phe Karna đã chà đạp luật lệ và lẽ phải. Arjuna buông tên. Karna ngã xuống — người anh hùng bi tráng nhất của sử thi, chết trong tay em ruột mình.

Từng ngày, chiến trường thêm chất chồng xác người. Cuối cùng, phần lớn tướng lĩnh Kaurava đã ngã. Chỉ còn Duryodhana — kẻ đã châm ngòi tất cả bằng lòng đố kỵ.

Trong trận đấu chùy cuối cùng, Bhima hạ được Duryodhana, kết thúc cuộc chiến. Phe Pandava chiến thắng. Dharma đã thắng bất công.

Nhưng đây là chiến thắng đắng nhất mà một sử thi từng kể.

Yudhishthira, người anh cả công chính, bước lên chiến trường sau mười tám ngày và nhìn quanh. Cả một thế hệ chiến binh đã bị xóa sổ. Ông nội, thầy dạy, anh em họ, con cháu, bạn bè — nằm lại tất cả trên cánh đồng. Cả đất nước tang thương. Chiến thắng mà chàng có được là một vương quốc gần như không còn ai để trị vì.

Yudhishthira lên ngôi trong nước mắt chứ không phải trong tiếng reo hò. Chàng trị vì công minh nhiều năm, cố hàn gắn những vết thương chiến tranh để lại. Nhưng nỗi buồn về cái giá phải trả không bao giờ nguôi.

Đó chính là thông điệp sâu xa của Mahabharata. Nó không tôn vinh chiến tranh. Nó cho thấy ngay cả một cuộc chiến "chính nghĩa" cũng để lại tro tàn và mất mát khôn nguôi. Nó cảnh báo rằng một hạt giống đố kỵ nhỏ — như lòng ghen của Duryodhana thuở nào — nếu không được nhổ bỏ, có thể lớn thành thảm họa nuốt chửng cả một dòng họ, cả một thời đại.

Và giữa bể khổ ấy, lời Krishna trên cỗ chiến xa vẫn vọng lại như ngọn đèn: hãy làm tròn bổn phận với tâm trong sáng, buông bỏ lòng tham được–mất, thì dù giữa mất mát vẫn giữ được sự bình an trong lòng.

M3 — "Nếu là bạn?" (bi kịch Karna): Krishna hé lộ cho Karna rằng chàng là anh cả của các Pandava, và nếu đổi phe chàng sẽ thành vua. Nếu là Karna, bạn sẽ về với anh em ruột và lẽ phải, hay giữ trọn lời thề trung thành với ân nhân dù biết mình theo phe sai? Sử thi để Karna chọn lòng trung — và khóc cho chàng.

M5 — Dòng thời gian: Đại chiến Kurukshetra thuộc cuối thời Dvapara Yuga. Sau nó, thế giới trượt vào Kali Yuga — thời mạt pháp hiện nay. Bước cuối trên trục thời gian sẽ đưa ta tới điệu múa vũ trụ của Shiva, nơi mọi chu kỳ khép lại để lại bắt đầu.