Trong một khu rừng nọ có con sư tử tên Bhasuraka, hung dữ và tham lam vô độ. Nó không săn một con là đủ; nó giết bừa, giết cả những con nó chẳng ăn, chỉ để thỏa cái oai. Cả rừng sống trong khiếp sợ.

Muông thú họp nhau lại, bàn một kế liều. Chúng kéo tới trước sư tử, cúi đầu thưa: "Thưa đại vương, ngài giết bừa thế này thì chẳng mấy chốc rừng sẽ chẳng còn con thú nào, và ngài cũng hết mồi. Xin ngài cho một giao ước: mỗi ngày, chúng tôi sẽ tự cử một con đến nộp mạng làm bữa cho ngài. Ngài khỏi phải nhọc công săn, mà chúng tôi cũng được yên."

Sư tử ngẫm thấy tiện, gật đầu. "Được. Nhưng nếu ngày nào thiếu, ta sẽ giết sạch cả rừng."

Từ đó, mỗi ngày một con thú xấu số bước tới, run rẩy nộp mình. Cứ thế, tới một hôm, lá thăm rơi vào một con thỏ nhỏ bé.

Con thỏ không muốn chết. Nhưng nó cũng chẳng có nanh, chẳng có vuốt. Nó chỉ có một thứ: cái đầu. Trên đường đi tới chỗ sư tử, nó vừa đi vừa nghĩ, và cố tình đi thật chậm, thật lâu.

Mặt trời đã đứng bóng nó mới lững thững tới nơi. Sư tử đói meo, đang gầm gừ tức giận. "Sao ngươi dám tới muộn thế này, đồ nhãi con!"

Con thỏ cúi rạp, làm ra vẻ hớt hải: "Thưa đại vương, xin ngài đừng giận. Không phải lỗi của con. Bọn con cử tới năm con thỏ để hầu bữa ngài. Nhưng dọc đường, một con sư tử khác nhảy ra chặn lối, cướp mất bốn con, chỉ mình con chạy thoát về báo tin."

Sư tử nghe nhắc tới "một con sư tử khác" thì máu kiêu ngạo sôi lên. "Con sư tử nào dám bén mảng vào lãnh địa của ta? Dẫn ta tới đó ngay!"

"Xin ngài theo con," thỏ đáp, giọng vẫn run run cho đủ vẻ.

Nó dẫn sư tử đi qua rừng, tới bên một cái giếng cổ, thành đá phủ rêu, nước sâu và lặng như gương. Thỏ dừng lại, chỉ tay: "Con sư tử hung hăng ấy trốn dưới này. Đại vương cứ nhìn xuống mà xem."

Sư tử Bhasuraka bước tới, ghé đầu nhìn xuống lòng giếng.

Dưới mặt nước phẳng lặng, một con sư tử đang trừng mắt nhìn lên nó — bờm dựng, răng nhe, dữ tợn chẳng kém gì nó.

Bhasuraka gầm lên một tiếng thách thức. Dưới giếng, "con sư tử kia" cũng há miệng gầm lại (thật ra chỉ là tiếng vọng). Cơn kiêu ngạo lấn át hết lý trí. Không chịu được kẻ nào dám vênh mặt với mình, sư tử rướn người, lấy hết sức lao thẳng xuống giếng để "vồ chết địch thủ".

Một tiếng "ùm" vang lên, rồi im bặt. Cái bóng dưới nước tan ra thành muôn vòng gợn. Kẻ bạo chúa của cả khu rừng đã tự nhảy xuống giếng mà chết, chỉ vì không chịu nổi hình ảnh chính mình.

Con thỏ nhỏ nhảy cẫng lên vì mừng, rồi chạy về báo tin cho muông thú. Cả rừng reo vui. Con thú bé nhất, yếu nhất đã cứu tất cả — không bằng nanh vuốt, mà bằng một cái đầu biết nghĩ và một chút bình tĩnh giữa cơn nguy.

Bài học: Trí khôn có thể hạ gục kẻ mạnh nhất, nhất là khi kẻ mạnh ấy lại kiêu ngạo và nóng nảy. Sức mạnh không có trí tuệ dẫn đường thì chính nó tự dìm mình.

🎯 Đố vui (M6): Con thỏ đã đánh vào điểm yếu nào của sư tử để lừa nó xuống giếng? (a) lòng tham ăn · (b) tính kiêu ngạo, không chịu ai hơn mình · (c) mắt kém. — Gợi ý: chính cái tôi to lớn đã dìm chết ông vua.

🌍 So sánh đa văn hóa (M7): Con thỏ khôn của Ấn Độ là anh em gần với con Cáo ranh mãnh của Aesop, với nhện Anansi ở châu Phi — mô-típ "kẻ nhỏ bé dùng mưu thắng kẻ khổng lồ". Ở Việt Nam, ta có Trạng Quỳnh, chú Cuội lém lỉnh. Bạn còn nhớ nhân vật ranh mãnh nào của truyện cổ Việt không?