Ngày xưa có một nàng công chúa xinh đẹp tuyệt trần, nhưng lại kiêu kỳ và ngạo mạn hết chỗ nói. Không một chàng trai nào lọt vào mắt nàng, và nàng lấy làm thích thú khi chê bai, giễu cợt những người tới cầu hôn.

Nhà vua cha buồn phiền vì con gái mãi không chịu lấy chồng, bèn mở một buổi hội lớn, mời tất cả những chàng trai quyền quý và tài giỏi từ khắp nơi tới, để công chúa chọn một người.

Các chàng trai xếp thành hàng dài, ai cũng chỉnh tề. Nhưng công chúa đi qua từng người, chẳng chê thì cũng đặt cho một biệt danh nhạo báng. Người thì nàng chê quá béo, kẻ thì nàng chê quá gầy, người quá cao, kẻ quá lùn, người mặt tái, kẻ mặt hồng.

Đến một vị vua trẻ tuấn tú đứng đầu hàng, chỉ vì cằm chàng hơi cong một chút, nàng liền cười phá lên: "Ha ha, cằm ông ta cong như mỏ chim chích chòe ấy!" Từ đó, người ta gọi vị vua trẻ ấy là "Vua chích chòe". Vị vua trẻ chỉ mỉm cười, không nói gì.

Nhà vua cha thấy con gái ngạo mạn coi thường tất cả mọi người, nổi giận vô cùng. Ông tuyên bố dứt khoát: "Được! Cha thề rằng con sẽ phải lấy người hành khất đầu tiên bước qua cổng cung điện này làm chồng!"

Vài hôm sau, có một người hát rong nghèo tới trước cổng cung, cất tiếng hát xin tiền. Nhà vua cho gọi vào, và nhớ lời thề, ông gả công chúa cho người hát rong ấy ngay lập tức, mặc cho nàng khóc lóc van xin. Thế là công chúa kiêu kỳ phải theo người hát rong nghèo rời khỏi cung điện.

Trên đường đi, họ băng qua một cánh rừng đẹp, một đồng cỏ xanh, một thành phố lớn. Mỗi lần công chúa hỏi những thứ đẹp đẽ ấy là của ai, người hát rong đều đáp: "Đó là của Vua chích chòe. Giá nàng nhận lời chàng thì nay đã là của nàng cả rồi." Nghe vậy, công chúa lại thầm hối tiếc.

Cuối cùng, họ về tới một túp lều tồi tàn, chật hẹp. "Nhà của chúng ta đây," người hát rong nói. Công chúa quen sống nhung lụa, nay phải tự tay nhóm lửa, nấu ăn, quét dọn — vụng về đến mức việc gì cũng hỏng. Nàng chưa từng phải lao động bao giờ.

Người chồng bảo nàng đan sọt, dệt vải để kiếm sống, nhưng đôi tay quen chơi đàn của nàng bị nan tre và sợi chỉ làm cho đau rát, chẳng làm nên trò trống gì. Rồi anh bảo nàng ra chợ bán nồi đất. Ban đầu bán cũng chạy, vì nàng xinh đẹp ai cũng muốn mua. Nhưng một hôm, một gã kỵ sĩ phi ngựa qua, xô đổ cả sạp, nồi đất vỡ tan tành. Nàng khóc nức nở trở về.

Người chồng an ủi rồi bảo: "Nàng vụng thế này thì buôn bán sao được. Thôi, ta đã xin cho nàng vào làm phụ bếp ở cung điện của nhà vua, ít ra cũng có miếng ăn." Thế là công chúa từng cao sang giờ phải làm chị phụ bếp, rửa bát, nhặt rau, đôi tay chai sạn. Nàng còn lén giấu chút thức ăn thừa mang về, và dần dần, nàng hiểu ra cảnh khổ của những người nghèo mà xưa kia nàng từng khinh rẻ. Lòng kiêu ngạo trong nàng tan biến, thay vào đó là sự khiêm nhường và biết cảm thông.

Một hôm, trong cung có yến tiệc lớn mừng lễ cưới của nhà vua. Nàng nép bên cửa, tủi thân nhìn cảnh xa hoa mà nhớ lại đời sống cũ của mình, thầm hối hận vì thói kiêu căng ngày trước đã đẩy mình tới nông nỗi này.

Bỗng nhà vua trẻ chủ tiệc bước tới, ăn mặc lộng lẫy, mời nàng cùng khiêu vũ. Nàng hoảng hốt lùi lại — vì nàng nhận ra đó chính là Vua chích chòe, người nàng từng nhạo báng! Nàng xấu hổ muốn bỏ chạy, nhưng chàng đã nắm tay nàng dịu dàng.

"Đừng sợ," chàng mỉm cười. "Người hát rong nghèo sống cùng nàng trong túp lều, và gã kỵ sĩ làm vỡ sạp nồi đất — tất cả đều là ta cả. Ta làm vậy không phải để hành hạ nàng, mà để giúp nàng gột bỏ thói kiêu ngạo, học được lòng khiêm nhường và biết thương người."

Công chúa bật khóc, vừa hổ thẹn vừa cảm động. "Em đã sai rồi. Em không xứng làm vợ chàng." Nhưng Vua chích chòe âu yếm đáp: "Những ngày gian khó đã qua rồi. Giờ đây chúng ta hãy làm lễ cưới thật sự."

Người ta thay cho nàng bộ xiêm y lộng lẫy. Nhà vua cha và cả triều đình tới chúc mừng. Lễ cưới của công chúa và Vua chích chòe được tổ chức tưng bừng. Và nàng công chúa từng kiêu kỳ ngày nào, nay đã trở thành một hoàng hậu hiền hậu, khiêm nhường, được mọi người yêu quý.

- Nếu là bạn? (M3): Đứng trước những người tới làm quen, bạn sẽ chê bai, đặt biệt danh nhạo báng như công chúa lúc đầu, hay đối xử tử tế, tôn trọng dù họ có khác mình? Chính thói quen chê cười người khác đã khiến công chúa phải trả giá.

- Bài học: Kiêu ngạo và coi thường người khác sớm muộn cũng khiến ta phải trả giá. Lòng khiêm nhường, sự cảm thông và biết trân trọng người khác mới là điều làm nên một con người đáng quý — và đôi khi, một bài học nghiêm khắc lại xuất phát từ lòng tốt muốn ta nên người.