Phòng họp của công ty Xanh Đô nằm ở tầng ba, nhìn xuống con phố Nguyễn Văn Trỗi ngập nắng hai giờ chiều. Cái nóng tháng Sáu ở Sài Gòn không chừa cả kính chống tia UV — nó cứ ép vào, âm ỉ, làm mặt bàn oval bằng gỗ thông sáng lên một màu vàng nhạt hơi bực bội.

Hân ngồi bên phải, trước tấm bảng trắng còn mang nét vẽ phác từ buổi sáng. Trên tay cô là xấp bản vẽ in A3, mép giấy đã gập gập vì cô vừa cầm đi cầm lại trong lúc chờ đợi. Mùi cà phê nguội từ ly giấy của Thảo — đồng nghiệp ngồi góc kia — lan nhẹ trong không khí lạnh máy điều hòa.

Khoa bước vào lúc hai giờ mười hai, không xin lỗi vì muộn, chỉ kéo ghế ngồi xuống và mở laptop. Áo sơ mi xanh đậm, tay xắn lên một khúc. Anh liếc qua xấp tài liệu Hân đang giữ.

"Bắt đầu chưa?"

"Đang chờ mày," Hân nói, giọng phẳng.

Họ đã làm việc cùng nhau được ba tháng rưỡi kể từ khi Khoa về nước. Dự án khu đô thị sinh thái Lâm Viên — mười hai hecta đất, ngân sách thiết kế không gian xanh chiếm hai mươi phần trăm tổng thầu — là dự án lớn nhất mà cả hai cùng tham gia. Và hôm nay là ngày chốt phương án thiết kế vùng lõi xanh để trình chủ đầu tư vào thứ Sáu.

Hân mở đầu bằng cách trải bản vẽ ra mặt bàn.

"Tao đề xuất dùng mô hình rừng đô thị tầng tán — cây lớn bản địa làm tầng trên, cây bụi bản địa và thảm thực vật dưới tán. Không bồn hoa. Không thảm cỏ nhân tạo. Không phun tưới tự động theo hẹn giờ." Cô chỉ vào sơ đồ phân tầng thực vật. "Hệ sinh thái tự duy trì sau năm năm. Chi phí bảo trì giảm sáu mươi phần trăm so với công viên truyền thống."

Khoa nhìn bản vẽ, gật đầu một lần.

"Tao hiểu hướng của mày," anh nói. "Nhưng mày đang thiết kế cho ai? Người dùng cuối là cư dân — họ cần không gian sử dụng được, không phải bảo tàng thực vật."

"Rừng đô thị vẫn có thể dùng được—"

"Tao biết rừng đô thị là gì." Giọng Khoa không tăng nhưng rõ hơn. "Tao vừa về từ một dự án ở Đức — họ làm rừng đô thị đúng chuẩn, đẹp, sinh thái, và người dân không vào vì không biết vào làm gì. Không có ghế ngồi hợp lý. Không có ánh sáng đêm. Không có lối đi đủ rộng cho xe đẩy em bé."

"Thì mình thiết kế đường dạo—"

"Đường dạo mày vẽ đây." Anh chỉ vào bản vẽ. "Rộng một phẩy hai mét. Đủ cho một người. Hai người đi ngược chiều phải tránh nhau."

Hân nhìn lại bản vẽ. Không cãi ngay.

"Vì nếu làm rộng hơn thì phá vỡ cấu trúc tán—"

"Thì đó là vấn đề tao đang nói." Khoa quay laptop lại, mở hình ảnh một công viên. "Singapore làm rừng đô thị trong đô thị dày đặc — họ vẫn giữ lối đi hai phẩy bốn mét bằng cách thiết kế trục chính và trục nhánh, không làm đồng đều."

Thảo lặng lẽ nhấp ngụm cà phê. Minh — kỹ sư kết cấu ngồi cuối bàn — bắt đầu kiểm tra điện thoại rồi lại bỏ xuống.

Hân kéo ghế lại gần hơn, nhìn thẳng vào màn hình laptop của Khoa.

"Trục chính của Singapore đó là bao nhiêu cây xanh mỗi mét vuông?"

"Không bằng mày, nhưng—"

"Không bằng mày nghĩa là bao nhiêu?"

Khoa dừng lại. Gõ vào bàn phím một lúc.

"Khoảng bốn mươi phần trăm che phủ tán so với sáu mươi lăm phần trăm trong đề xuất của mày."

"Tức là mất hai mươi lăm phần trăm hiệu quả hấp thụ nhiệt." Hân chỉ vào biểu đồ nhiệt độ vi khí hậu trong tài liệu của mình. "Chủ đầu tư cam kết giảm ba độ C so với khu đô thị thông thường. Con số đó là selling point để họ bán căn hộ. Mày muốn cắt đi một phần tư hiệu quả đó để làm đường cho xe đẩy em bé đi?"

"Không ai sẽ mua căn hộ trong khu đô thị sinh thái để rồi không bước chân vào khu sinh thái đó." Giọng Khoa bắt đầu có góc cạnh. "Mày đang tối ưu hóa cho mô hình trên giấy. Tao đang nói về con người thật sự sống ở đó."

"Và tao đang nói về khí hậu thật sự ba mươi năm nữa."

Câu đó làm cả bàn im lặng ba giây.

Minh nhìn lên. Thảo đặt ly cà phê xuống.

Hân không mềm xuống, nhưng cô nhận ra mình vừa nói một điều đúng theo một cách có thể bị nghe sai. Cô hít một hơi nhỏ.

"Ý tao là—khu đô thị này sẽ tồn tại năm mươi năm. Cư dân đầu tiên sẽ già đi trong đó. Con họ lớn lên. Cháu họ chạy nhảy. Nếu hệ sinh thái lõi xanh không tự duy trì được, mười lăm năm sau nó sẽ xuống cấp và không ai có ngân sách để phục hồi. Lúc đó mới là khi người dùng cuối thật sự bị ảnh hưởng."

Khoa nhìn cô một lúc.

Không phải cái nhìn phản bác. Là cái nhìn đang xử lý.

"Được." Anh xoay ghế lại phía bảng. "Vậy thì bài toán là: giữ sáu mươi lăm phần trăm che phủ tán và vẫn có lối đi đủ rộng cho người dùng đa dạng."

"Về mặt diện tích thì không thể—"

"Tao không nói về diện tích mặt đất." Khoa đứng dậy, lấy bút lông lên. "Cho tao vẽ thử."

Không ai mời anh vẽ. Anh vẫn vẽ.

Lên bảng là một sơ đồ thô: hai vòng tròn lồng nhau, vùng lõi và vùng đệm. Lối đi không cắt qua vùng lõi mà chạy dọc theo ranh giới.

"Vùng lõi rừng nguyên vẹn — mày giữ tỉ lệ tán, mày giữ hệ sinh thái. Lối đi rộng hai mét nằm ở vùng đệm — chạy vòng quanh, tạo khung. Cư dân đi trên đường đó nhìn vào vùng lõi, không đi xuyên qua."

Hân đứng dậy, bước đến gần.

"Vùng đệm mày vẽ đây — cây nào trồng?"

"Cây bụi bản địa, thảm thực vật thấp. Vẫn xanh, vẫn sinh thái, nhưng không cần tán cao. Ánh sáng đường dạo đủ, xe đẩy đi được, người già ngồi băng ghế nhìn vào rừng."

Hân nhìn lên bảng. Nghiêng đầu một chút.

"Vùng đệm bao rộng?"

"Tám đến mười mét."

"Mất bao nhiêu phần trăm diện tích tổng?"

Khoa tính nhẩm. "Khoảng mười ba phần trăm tổng diện tích khu xanh."

"Vùng lõi còn lại vẫn đủ để đạt ngưỡng vi khí hậu." Hân nói, không hỏi. Là cô đang tính.

"Mày nói."

Cô quay lại chỗ ngồi, lật tài liệu. Tìm trang tính toán nhiệt độ. Ngón tay chạy theo cột số.

"Nếu vùng lõi chiếm tám mươi bảy phần trăm khu xanh và đạt sáu mươi lăm phần trăm che phủ tán—" Cô dừng lại, tính thêm. "—hiệu quả hấp thụ nhiệt giảm khoảng năm phần trăm so với phương án gốc. Vẫn trong ngưỡng đạt cam kết ba độ C."

Phòng im.

Tiếng xe máy dưới phố vọng lên một đợt, rồi tan đi trong tiếng điều hòa.

Thảo cúi xuống ghi chép. Minh nhìn lên bảng.

Hân và Khoa nhìn nhau.

Không phải cái nhìn chiến thắng. Không phải nhượng bộ. Là cái gì đó khác hơn — công nhận, có lẽ. Hoặc là sự bất ngờ chung khi nhận ra hai đường thẳng song song đột nhiên gặp nhau ở một điểm không ai chuẩn bị trước.

"Vùng đệm cần thiết kế riêng," Hân nói. "Không phải chỉ cây bụi. Cần có cấu trúc chuyển tiếp để không gian không đột ngột."

"Đồng ý. Mày làm thiết kế thực vật vùng đệm. Tao làm layout lối đi và hạ tầng nhỏ."

"Ghế ngồi hướng vào trong, không hướng ra đường."

"Đương nhiên."

Họ nói với nhau như đang kết thúc một cuộc thương lượng đã biết trước kết quả, dù bốn mươi phút trước không ai hình dung đến điểm này.

Cuộc họp kết thúc lúc ba giờ hai mươi. Thảo và Minh thu dọn nhanh, cả hai có vẻ hơi vội — không ai muốn ở lại quá lâu trong phòng vừa có không khí nặng như vậy, dù cuối cùng đã nhẹ ra.

Hân đang cuộn bản vẽ lại thì Khoa đi ngang, dừng lại ở cửa.

"Mày cãi giỏi hơn hồi nhỏ."

Cô không nhìn lên ngay. Tiếp tục cuộn bản vẽ, miết nếp giấy cho thẳng.

"Mày nghe giỏi hơn."

Khoa không cười. Không châm chọc thêm. Chỉ gật đầu một lần, rồi bước ra.

Hân đứng lại một mình trong phòng họp nắng chiều. Tấm bảng trắng vẫn còn sơ đồ vòng tròn Khoa vẽ, nét bút lông còn chưa khô hẳn.

Cô nhìn nó một lúc.

Sau đó cuộn nốt bản vẽ, kẹp dưới nách, và đi ra.