──────────────────────────────────── "Vạn Kiếp Thập Toàn Thiện Địa", ĐVSKTT, Ngoại Kỷ Quyển XIV ────────────────────────────────────

Thuyền cập bến Vạn Kiếp khi chiều đổ bóng qua mặt sông Lục Đầu.

Lá phong trên bờ đã vàng. Không phải vàng rực như Tuấn từng thấy trong tranh vẽ từ phương Bắc, mà vàng đục, vàng pha nâu, vàng của thứ đã sống đủ một mùa hạ rồi mới chịu buông. Gió từ phía núi thổi xuống mang theo mùi đất ẩm. Ông đứng trên mũi thuyền nhìn bờ, tay đặt lên cột buồm đã cũ.

Yết Kiêu buông sào xuống đáy bùn.

Tiếng sào chạm bùn đó là âm thanh đầu tiên Tuấn nghe thấy mà không kèm theo tiếng người hấp hối.

Ông bước lên bờ.

Mấy đứa trẻ trong làng chạy ra nhìn từ xa, không dám lại gần. Một người đàn bà gánh nước dừng lại, cúi đầu rồi bước nhanh. Không ai hô khẩu hiệu. Không ai cầm cờ. Chỉ có tiếng chân trên đất, tiếng lá khô vỡ dưới bước của đoàn quân đã đi bộ suốt mấy trăm dặm.

Ông đi qua cánh đồng chưa kịp cày lại sau chiến tranh.