──────────────────────────────────── "Quan quân đón đánh ở sông Bạch Đằng, cọc gỗ nhọn đóng ngầm dưới lòng sông. Thuyền giặc mắc cạn, bị đánh tan tác. Ô Mã Nhi, Phạm Nhàn, Phàn Tiếp đều bị bắt sống. Quân Nguyên chết hơn bốn vạn." Đại Việt Sử Ký Toàn Thư / Kỷ Nhà Trần, Nhân Tông Hoàng Đế, tháng 4 năm Mậu Tý 1288 ────────────────────────────────────

Tiếng đầu tiên không phải tiếng gỗ.

Là tiếng nước. Mặt sông hạ xuống đột ngột, như ai kéo một tấm vải: phẳng, rồi nhăn, rồi biến đi. Dọc hai bờ đá lộ ra những vết rêu xanh thẫm trước giờ vẫn nằm dưới mặt triều. Tuấn nhìn vệt rêu đó. Ông đã đo nó bằng tay từ mười ngày trước.†

Rồi mới là tiếng gỗ.

Không phải tiếng vỡ. Tiếng cọ, cọ chậm, như khi một con vật lớn mắc chân vào bụi gai rừng và chưa hiểu mình đang mắc. Tiếp theo là tiếng kẽo kẹt của ván thuyền uốn cong. Tiếp theo là tiếng vỡ thật sự.

Dã Tượng không nói. Anh chỉ siết chặt tay vào báng giáo.

Tuấn nhìn xuống sông.