Đàng nào đi dễ, mà noi cho nhằm.

Ví dầu lỡ bước lỗi lầm,

Một đời cũng biết, huống năm ba đời?

Kỳ rằng: Đàng ở dưới trời,

Có nơi chánh bộ có nơi tha kỳ.

Đã đành hai chữ "tiền phi",

Chẳng đi đàng chánh, lại đi đàng tà.

Phải đời con cháu vinh hoa,

Ai còn dám nói ông cha lầm đàng.

Muốn cho rõ máy hành tàng,

Phải tìm dấu trước, hỏi han sự tình.

Thị phi chẳng những việc mình,

Việc mình còn hãy bất bình nhiều nơi.

Bao nhiêu đạo ở dưới trời,

Thảy đều xưng thánh, khoe lời rằng hay.

Ví dầu một lũ chim bay,

Con nào trống mái, mấy tay biết rành.

Đạo ta dầu có hiển linh,

Trải xưa nay cũng một mình Gia Tô.

Đạo Tiên, đạo Phật, đạo Nho,

Cớ sao chẳng mộ, bo bo đạo trời,

Trời đâu nỡ để các nơi chê đành?

Cây cao biết mấy mươi ngành,

Còn noi một gốc, huống sanh làm người.

Mậu rằng: Tiên đạo tốt tươi,

Phen này ta nguyện theo ngươi đi tìm.

Làm người há chẳng bằng chim,

Chim còn biết chọn cây êm gởi mình.

Vén mây mới thấy trời xanh,

Tìm đàng phải dọn ngọn ngành gai chông.

Kỳ rằng ta muốn thẳng xông,

E đi rồi lại thẹn thùng nước non.

Học y đã mấy năm tròn,

Quỷ thai một bịnh, mạch còn nói sai.

Tiên ông mấy nắm tay ai?

Thinh không mà biết song thai mới kỳ.

Trách chi mang tiếng tục y,

Khoe tài coi mạch, thật khi người đời,

Ta đi thời mắc Tiên cười,

Chi bằng ở lại khỏi người chê khen.

Anh nên tìm Lý tri Niên,

Theo người ắt đặng gặp Tiên non Bồng.

Sau dầu rõ nỗi đục trong,

Đó sao đây vậy, một lòng mà thôi.

Dặn rồi vội vã chơn lui,

Nhắm chừng tử lý về xuôi một bề.

Họ Hà trở lại hương quê,

Đay cơm, bầu nước, đề huề ra đi.

Đi vừa gặp lúc xuân kỳ,

Đoái nhìn cảnh vật một khi vui lòng.

Hữu tình thay ngọn gió đông,

Cành mai nở nhụy, lá tùng reo vang.

Cỏ thơm hớn hở bên đàng,

Như tuồng mừng khách Đông hoàng đến đây.

Líu lo chim nói trên cây,

Như tuồng chào hỏi khách này về đâu?

Hai bên cây mọc giao đầu,

Như tuồng đón rước, giàn hầu người sang.

Dưới khe nước chảy tợ đàn,

Như tuồng mừng bạn hương quan tách vời.

Trăm hoa đua nở, miệng cười,

Như tuồng mừng rỡ gặp người cố tri.

Mảng xem phong cảnh dị kỳ

Hay đâu lỡ bước, lại đi lầm đàng.

Xa xem hình dạng khác thường,

Cỡi lừa chầm chậm bỗng dường ngâm thơ.

Họ Hà dừng bước đứng chờ,

Lắng nghe người ấy lời thơ ngâm rằng:

Thơ rằng:

Tam Hoàng, Ngũ Đế, dấu vừa qua,

Mối đạo, trời trao đức thánh ta.

Hai chữ "tín, thành" an các nước,

Một câu "trung hiếu" dựng muôn nhà,

Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm,

Đâm mấy thằng gian, bút chẳng tà.

Căm bấy! Loài ngu theo thói mọi!

Trời gần chẳng kính, kính trời xa.

Họ Hà nghe tiếng ngâm rồi,

Trong dạ bồi hồi, bước tới hỏi thăm.

Vó lừa đi tới xăm xăm,

May đâu lại nhằm ông Lý tri Niên.

Mậu rằng: Tôi thật hữu duyên,

Tìm tiên, mà lại gặp tiên giữa đàng,

Niên rằng: Chẳng ở nhân gian,

Việc chi lên chốn thâm san một mình?

Độc trùng, ác thú, không kinh,

Đàng chim, dấu thỏ, lộ trình xiết bao!

Mậu rằng: Xưa nhớ lời trao,

Phải lên nói lại âm hao cho tường.

Xin thầy chỉ vẽ mọi đàng,

Đem tôi lên chốn Thạch bàn ngày xưa.

Niên rằng: Trong cõi mây mưa,

Khôn mời Bắc Đẩu, khó thưa Nam Tào,

Hai ông vốn thật vì sao,

Người con mắt tục thấy sao đặng hoài?

Gần đây có núi Thiên thai,

Có chùa Linh diệu, có đài Âm dương

Trong chùa lại có hai hang,

Một đàng Bích lạc, một đàng Diêm la.

Có ông tiên trưởng, Thầy ta,

Hiệu là Tứ Thất, tên là lão Nhan.

Thường ngày luyện thuốc kim đan,

Một mình gồm đủ ba ngàn xuân thu.

Đảng nhàn một cõi thanh u,

Nay chơi sông thánh, mai du non thần.

Phép hay: trời đất thâu gần,

Sai đồng, đánh thiếp, có phần linh thông,

Theo ta lên đó thời xong,

Hỏi điều căn số, rõ trong sự tình.

Bao nhiêu những việc tiền trình.

Lòng tiên, một tấm, gương minh soi rồi.

Họ Hà nghe nói lòng vui,

Mang gói lần hồi, lên núi Thiên thai.

Họ Hà chuyện vãn còn dài,

Để nối đầu bài, nói chuyện họ Dương.

Từ chàng cách biệt gia hương,

Đã ba năm trường, ở chốn am mây.

Hôm mai chuông mõ vang dầy,

Chúng tăng đều gọi có thầy Thiện Trai.

Bao nhiêu thế tục gác ngoài,