Mùa hè ni, cái nắng xứ Nghệ nung đỏ cả triền sông Lam, nhưng trong lòng con bé lại ướp lạnh một nỗi khát khao. Nước sông cuồn cuộn chảy qua trước mắt, lấp lánh như ngàn vảy cá bạc, gọi mời, dụ dỗ. Con bé cứ đứng tần ngần trên bờ cát mịn, nhìn lũ trẻ cùng xóm cười vang, lặn ngụp như những chú cá rô con. Ước gì mình cũng được thả mình vào lòng sông mát rượi nớ, để dòng nước ôm ấp như tay mẹ.

Cái ngày đầu tiên dám bước xuống sông, chân con bé run bần bật, lạnh buốt từ gót chân lên tới tim. Ông nội nắm chặt tay, giọng ông trầm ấm như tiếng gió heo may đầu mùa, bảo: “Mi cứ thả lỏng ra, sông Lam hiền lắm con. Nó biết ôm ấp những đứa trẻ quê mình.” Lời ông như phép thuật, như hơi ấm lan tỏa, khiến nỗi sợ hãi trong con bé dần tan biến. Bàn chân nhỏ xíu dò dẫm trên đá cuội trơn tuột, cảm nhận lớp phù sa mềm mại dưới đáy sông, nơi những con cá chạch nhỏ xíu lẩn trốn.

Nước sông Lam mùa hè không lạnh buốt như mùa đông mà chỉ man mát, như tấm lụa xanh biếc khẽ vuốt ve da thịt. Con bé nhón chân từng bước một, nước dâng lên tới đầu gối, rồi tới hông, và cuối cùng là ngực. Lúc ấy, cả thế giới xung quanh như chìm vào một bản hòa tấu của tiếng nước chảy, tiếng chim bói cá lao vút, và tiếng cười giòn tan của bạn bè. Dòng sông không chỉ là nước, mà là cả một thế giới sống động, bí ẩn.

Ông nội dạy con bé úp mặt xuống nước, tập thở ra rồi hít vào. Cảm giác mũi và miệng chìm vào dòng nước mát lạnh lúc đầu thật đáng sợ, nhưng rồi quen dần. Con bé thấy mình như một bông súng non mới nở, đang tập làm quen với sự bao la của mặt hồ. Những bọt khí li ti thoát ra từ miệng, rồi tan biến, như những ý nghĩ non nớt của tuổi thơ.

Ông nội giữ chặt con bé ở lưng, cứ thế tập bơi. Tay ông vững chãi như gốc cây cổ thụ bên bờ sông, không bao giờ buông lơi. Con bé vẫy vùng, quạt nước loạn xạ, cảm thấy mình vừa nặng nề, vừa nhẹ bẫng. Dòng nước như một người bạn kiên nhẫn, cứ đẩy đưa, vỗ về, dạy con bé cách nâng mình lên. Có lúc uống phải nước sông mặn chát, có lúc giật mình vì một cành cây trôi ngang, nhưng rồi mọi thứ đều trở thành một phần của cuộc phiêu lưu.

Rồi cái khoảnh khắc kỳ diệu cũng đến, khi ông nội khẽ buông tay. Tim con bé đập thình thịch như tiếng trống làng, nhưng cơ thể lại tự động quạt nước, tự động nổi lên. Ôi chao, cái cảm giác được lướt đi trên mặt nước một mình, nhẹ bẫng như một cánh bèo trôi, thật tự do biết bao! Dòng sông Lam không còn là vực thẳm đáng sợ, mà đã trở thành một người bạn thân thiết, một vòng tay rộng mở.

Từ ngày đó, sông Lam là cả thế giới của con bé mỗi khi hè về. Chiều nào cũng vậy, sau khi chăn trâu về, con bé lại chạy ào ra bờ sông, như một chú chim sổ lồng. Nước sông mát rượi xoa dịu cái nắng cháy da, gột rửa mọi mệt mỏi và ưu tư. Con bé bơi lội, lặn ngụp, khám phá từng ghềnh đá, từng bụi cây mọc ven bờ. Dòng sông đã trao cho con bé đôi cánh vô hình, đôi cánh của tự do và những giấc mơ đầu đời.

Nó học được cách lắng nghe tiếng sông thì thầm, tiếng nước chảy róc rách như lời ru của mẹ. Nó biết đâu là chỗ nước sâu, đâu là ghềnh đá. Nó biết ngắm nhìn những đàn cá nhỏ bơi lội dưới đáy, lấp lánh dưới ánh nắng chiều tà. Sông Lam đã trở thành một phần máu thịt của con bé, là nơi lưu giữ những bí mật đầu tiên, những giọt nước mắt và nụ cười giòn tan. Và mỗi chiều về, khi mặt trời đỏ ối lặn xuống sau rặng tre làng, con bé lại ôm theo dòng sông những câu chuyện chưa kể, những chờ mong cho một ngày mới lại được cùng sông Lam nô đùa.