Con nước Hậu Giang về đêm lặng tờ, mặt sông ánh lên một vệt trăng dài như dải lụa bạc trải từ bến bờ này sang bến bờ kia. Tôi đi trên con đường làng nhỏ, hai bên là những hàng dừa nước nghiêng mình soi bóng, lòng chợt nhẹ tênh trước một khung cảnh vừa quen vừa lạ. Quen bởi cái không gian sông nước miền Tây này, lạ bởi đêm nay có một thứ ánh sáng khác, không phải từ những ngôi sao xa xôi, mà từ một căn nhà sàn nhỏ nằm sát mé sông. Từ xa, tôi đã thấy bóng một cô gái ngồi bên khung cửi, tay đưa thoi đều đặn, tiếng thoi va vào nhau lách cách như tiếng mõ đêm khuya vọng giữa thinh không.

Cô gái Chăm ấy, tên là Sa-ly, tóc dài thả sau lưng, buông xõa hai bên bờ vai như dòng nước đen óng. Trong căn nhà sàn nhỏ, ánh đèn dầu hiu hắt, nhưng đêm nay có thêm ánh trăng vằng vặc. Trăng từ ngoài sông tràn vào, rọi qua khung cửi, chiếu lên những cuộn chỉ màu đỏ, màu vàng, màu xanh biếc xếp ngay ngắn bên cạnh. Những sợi tơ ấy, khi ánh trăng chạm vào, bỗng trở nên sống động, lung linh như những dải ngũ sắc của trời và đất. Sa-ly cúi xuống, tay thoăn thoắt luồn chỉ, đưa thoi, bàn chân nhịp nhàng trên bàn đạp gỗ. Tiếng khung cửi kẽo kẹt, tiếng thoi đưa vù vù, tất cả hòa vào nhau thành một bản nhạc không lời, chỉ có trăng và sông Hậu làm khán giả.

Tôi đứng tựa vào gốc dừa nước, không dám bước tới gần, sợ làm rối loạn cái nhịp điệu thiêng liêng ấy. Trong ánh trăng, từng đường dệt hiện ra rõ mồn một. Những họa tiết hình thoi, hình tam giác, hình con chim, cái cây, tất cả đều được dệt lên bằng những đôi tay cần mẫn, kiên nhẫn. Tôi tự hỏi, phải chăng mỗi đường dệt là một lời nguyện cầu, một ký ức về những mùa lúa chín, về những buổi chợ quê, về những ngôi tháp Chăm cổ kính trong tâm tưởng? Người ta bảo người Chăm ở An Giang giữ gìn nghề dệt thổ cẩm như giữ gìn hồn thiêng của tổ tiên. Còn với Sa-ly, tôi nghĩ cô không chỉ dệt vải, mà còn dệt nên cả một bầu trời, một dòng sông, một đồng bằng bao la vào từng tấm khăn, từng tà áo.

Gió từ sông Hậu thổi lên, mát rượi, mang theo mùi phù sa và mùi bùn non, lẫn vào mùi thơm của những cuộn chỉ mới. Sa-ly ngừng tay, ngước nhìn ra sông. Trăng đã lên cao, soi bóng cô xuống mặt nước, lung linh, huyền ảo. Cô với tay lấy chiếc khăn thổ cẩm đỏ vừa dệt xong, trải ra trước ánh trăng. Những họa tiết chìm nổi trong ánh sáng mờ ảo, đẹp đến nao lòng. Tôi thấy môi cô mấp máy, như đang hát một điều gì đó, một câu hát ru, một lời kinh, hay chỉ là tiếng lòng thì thầm với trăng? Rồi cô lại cúi xuống, tiếng thoi lại vang lên, đều đều, không ngừng nghỉ.

Đêm càng khuya, sông Hậu càng tĩnh lặng. Chỉ còn tiếng thoi đưa và tiếng nước vỗ nhẹ vào mạn thuyền neo đậu cách đó không xa. Tôi chợt hiểu, cô gái Chăm nhỏ bé kia đang lặng lẽ gìn giữ một điều gì đó rất riêng, rất thiêng liêng giữa đồng bằng bao la. Những sợi tơ tưởng chừng mảnh mai, yếu ớt ấy, qua đôi bàn tay cô, đã trở thành những sợi dây vô hình kết nối quá khứ với hiện tại, kết nối con người với đất trời, kết nối văn hóa Chăm với dòng chảy miền Tây. Trăng vẫn sáng, sông Hậu vẫn chảy, và tiếng thoi của Sa-ly vẫn còn đó, kẽo kẹt suốt đêm dài, như một lời hẹn ước với mảnh đất này.