Bà ngủ thiếp đi lúc nào không biết.

Không phải kiểu ngủ bà đã quen — cái trạng thái nửa thức nửa mơ, người nằm xuống nhưng óc vẫn chạy như máy bỏ quên không tắt. Không phải tiếng gõ trong đầu đếm từng phút một. Mà là ngủ thật, ngủ sâu, như người ta ngã xuống một cái hố êm và tối và không có đáy.

Đồng hồ chỉ bảy giờ kém mười lăm khi bà mở mắt.

Bà nằm yên một lúc, không hiểu. Ánh sáng vàng nhạt lọt qua khe rèm, vẽ một vệt dài trên tường đối diện. Bà nhìn vệt sáng đó — nó không chạy, không nhảy, không làm gì cả. Chỉ nằm im trên tường như thể nó cũng vừa ngủ dậy.

Bà Năm không nhớ lần cuối mình thấy ánh sáng buổi sáng từ góc này của phòng là khi nào.

Bà trở dậy chậm rãi, xương khớp kêu lên mấy tiếng như lời chào. Chân dép kéo lê trên nền gạch, bà ra nhà vệ sinh, rửa mặt. Nhìn mình trong gương lâu hơn thường ngày. Khuôn mặt quen thuộc — nếp nhăn cũ, hai vết thâm dưới mắt — nhưng cái gì đó khác. Bà không đặt được tên cho cái khác đó. Thôi thì để đó.

Bà mặc thêm cái áo len vào rồi ra bếp chung.

Duy đứng đó, lưng quay lại. Bình đun nước đang sôi. Trên bàn đã có hai cái ly — một cái đang có cà phê, một cái còn trống. Bà Năm đứng ở cửa bếp, nhìn cái ly trống, không nói gì.

Duy quay lại. Không giật mình, không ngạc nhiên thái quá — chỉ gật đầu như thể điều này bình thường.

"Bà dậy sớm vậy."

"Bảy giờ." Bà đi vào, kéo ghế ngồi. "Mày thức cả đêm à?"

"Ngủ được mấy tiếng." Duy rót nước vào ly trống, đẩy sang phía bà. "Bà uống cà phê được không? Hay tao pha trà?"

"Cà phê được." Bà nhìn xuống ly. Hơi nước bốc lên, mỏng. "Lâu rồi tao không uống cà phê buổi sáng."

Duy ngồi xuống đối diện. Điện thoại hắn để úp trên bàn, không lật lên.

Bà Năm bọc hai tay quanh ly, không uống vội. Nhà bếp chung tầng bốn buổi sáng sớm — bà đã ngồi đây bao nhiêu lần trong hai mươi lăm năm, nhưng thường một mình, thường đêm khuya, thường tối. Bây giờ có nắng. Bây giờ có người.

"Mày làm gì mà chọn sống ở đây?" bà hỏi. Không phải câu hỏi thăm dò — chỉ là câu hỏi thật.

Duy suy nghĩ một chút. "Rẻ. Gần quán ăn đêm. Không ai hỏi thăm nhiều."

Bà gật. "Tao cũng vậy. Hồi đó."

"Hồi đó bà làm nghề gì?"

"Dạy học. Tiểu học, trường cách đây hai con phố." Bà nhìn ra cửa sổ bếp, ô vuông nhỏ nhìn ra tường nhà bên cạnh. "Ba mươi mốt năm. Nghỉ hưu năm hai nghìn mười hai."

"Dạy lớp mấy?"

"Đủ hết. Nhưng thích nhất lớp hai." Bà nhấp cà phê lần đầu. Đắng hơn bà nhớ, nhưng không khó chịu. "Lớp hai vừa biết đọc xong. Tụi nhỏ hay ngước nhìn mình khi đọc được một câu khó — cái nhìn đó..." Bà dừng lại. "Khó tả."

Duy không nói gì. Hắn chỉ ngồi, hai tay ôm ly, lắng nghe theo kiểu người không cần điền vào chỗ trống.

Bà Năm nhớ ra mình đã lâu rồi không nói chuyện dài hơn vài câu với ai.

"Chồng tao mất năm chín mươi tám," bà nói tiếp. "Tao dọn về đây năm hai nghìn mốt. Hai phòng cũ ở Bình Thạnh — to hơn đây, sáng hơn đây, đẹp hơn đây. Nhưng tao không chịu được."

"Tại sao?"

Bà nhìn vào ly cà phê. "Vì ở đó tao cứ đi qua những chỗ ông ấy hay ngồi. Cái ghế góc kia. Cái cửa sổ ông thường đứng nhìn xuống đường. Mấy cái đinh trên tường chỗ ông hay treo đồ." Bà lắc đầu nhẹ. "Ở đây không có gì của ổng hết. Mình tao từ đầu."

Duy gật đầu, chậm.

"Tưởng là tốt hơn," bà nói. "Mà thành quen. Rồi thành không muốn đi đâu nữa."

Hai người im lặng một lúc. Tiếng xe máy dưới đường vọng lên, xa. Ai đó ở tầng dưới mở vòi nước.

"Mày có người không?" bà hỏi.

"Vừa chia tay."

"Lâu chưa?"

"Hai tháng."

Bà gật, không hỏi thêm. Có những câu hỏi không cần đào sâu.

"Tao hay ngồi hành lang," bà nói, như thể giải thích điều gì đó từ lâu chưa được nói thành lời. "Mấy năm nay. Không ngủ được thì ra ngồi cho qua đêm. Nghĩ thôi, không làm gì. Chỉ ngồi."

"Đêm qua bà không ra."

"Ừ." Bà nhìn xuống tay mình. "Đêm qua tao ngủ được."

Duy không hỏi tại sao. Bà Năm không giải thích.

Nhưng bà nhớ. Nhớ mấy đêm trước — tiếng gõ trong phòng bốn trăm linh bốn, ba cái đều đặn, rồi tắt. Nhớ hôm Duy gõ cửa phòng bà, đưa tờ giấy kẻ ô vuông. Nhớ giọng Châu khi đứng trước cửa bà tối hôm qua, không nói gì, chỉ đứng — và bà ở trong, tay đặt lên mặt cửa, cũng không mở.

Nhưng biết người kia đứng đó.

Có những thứ không cần mở cửa mới truyền được qua nhau.

"Căn này tao ở lâu hơn bất kỳ ai," bà nói. "Tao thấy người vào người ra. Căn của mày — bốn lần người dọn vào, dọn ra. Có đứa ở được vài tháng, có đứa chưa đầy một tháng. Ai cũng có lý do riêng."

"Bà biết hết à?"

"Ở lâu thì thấy." Bà uống thêm một ngụm. "Hồi hai nghìn lẻ ba, có đứa con gái ở đó. Trẻ, sống một mình. Hay gõ máy đêm khuya — tao nghe tiếng qua tường."

Duy nhìn bà.

"Nó ở được hơn một năm. Cuối thì... lặng." Bà đặt ly xuống, nhẹ. "Tao biết nó không ổn. Tao nghe qua tường — không phải tiếng gõ máy nữa. Là tiếng khóc. Rồi im."

Bà dừng lại.

"Có một đêm nó ra hành lang. Đứng ngoài cửa tao, lâu lắm. Tao thức, tao biết nó đứng đó." Giọng bà không thay đổi, đều như nước chảy. "Tao không ra."

Duy không nói gì. Điện thoại vẫn úp trên bàn.

"Tao không biết phải nói gì," bà tiếp. "Tao sợ. Không phải sợ nó — sợ mình không đủ. Sợ mở cửa ra rồi không biết làm gì." Bà nhìn thẳng vào khoảng không giữa hai người. "Rồi thì nó vào viện. Rồi thì không về."

Căn bếp lặng im.

Nắng sáng bây giờ đã lên cao hơn, vệt sáng từ cửa sổ nhỏ trải rộng ra trên nền gạch men cũ. Bà Năm nhìn xuống đó — miếng nắng hình chữ nhật, vàng nhạt, nằm im.

"Đêm qua tao ngủ được," bà nói lại, lần này khẽ hơn. "Lần đầu tiên từ lâu lắm rồi, tao không nhớ là bao lâu."

Duy gật đầu.

Bà không giải thích thêm. Không cần.

Tiếng bước chân trên cầu thang — chậm, nặng, của người vừa trải qua một đêm dài. Cả hai nhìn ra cửa bếp cùng lúc.

Bóng Châu hiện ra ở đầu hành lang, đồng phục bệnh viện nhàu, tóc bới lệch một bên.