Cái chòi canh dựng trên gò cao nhất Mang Khảm cao mười hai bậc thang tre, bậc thứ chín đã nứt dọc từ tháng trước, và Mạc Cửu bước qua bậc ấy bằng cách đặt cả bàn chân sát mép trong, chỗ còn ăn vào cột. Lên tới sàn thì gió từ vịnh thổi ngược vào mặt, gió chướng đầu mùa, khô và mằn mặn, thứ gió đẩy tóc mai dính bết vào thái dương. Từ đây nhìn xuống thấy rạch chia hai nhánh, thấy mấy khoảnh ruộng mới vỡ còn nguyên gốc rạ cháy, thấy nhà sàn thưa thớt như hạt gieo vãi tay.

Chung Bát lên sau, lên chậm, thở dốc ở ba bậc cuối, một tay ôm cuộn giấy dài bằng cả cánh tay.

"Ông leo lên đây làm gì cho khổ."

"Trải ra đi."

Cuộn giấy mở ra chiếm gần hết sàn chòi. Bờ biển vẽ bằng một nét mực dày, run ở mấy chỗ, do một người chép sổ vẽ lại theo lời kể của ba chủ ghe khác nhau nên có đoạn phình ra vô lý. Bốn góc giấy chặn bằng bốn hòn đá cuội nhặt dưới bãi.