Cái tôi làm sau đó nhỏ tới mức nếu kể ra trước toà thì không ai buộc tội tôi được.

Trong biểu kiểm đếm mộ có một cột tên là ghi chú.

Cột ấy để người đi thực địa viết những gì không có ô riêng: bia mòn, mộ sụt, chưa xác định được thân nhân, có tranh chấp.

Từ tháng mười, tôi bắt đầu viết vào cột ấy.

Với mỗi ngôi mà tôi đọc được đủ tên trên bia, tôi ghi thêm một dòng: đã có thông tin trên bia, đề nghị lưu để đối chiếu thân nhân bổ sung.

Câu ấy vô nghĩa về mặt thủ tục. Nó không thay đổi gì cả. Ngôi mộ ấy vẫn là mộ vô chủ, vẫn được bốc, vẫn chuyển sang thầu phụ.

Nhưng nó buộc bộ phận lưu trữ phải giữ lại bản kê chi tiết của ngôi ấy thay vì gộp vào danh sách tổng.

Nghĩa là cái tên ấy không biến mất khỏi giấy tờ sau khi lô đóng.

Tôi làm việc ấy suốt bốn tháng, cho hai lô.

Rồi tôi bị gọi lên.

Trưởng phòng đưa tôi xem bảng thống kê.