Tối cùng ngày, chín giờ mười lăm, Mai ngồi trước laptop trong phòng mình, chuẩn bị đăng bài viết đoạt giải lên trang thông tin điện tử của trường theo yêu cầu của ban tổ chức cuộc thi.

Cô mở lại file bài luận, định đọc lướt một lượt trước khi gửi bản chính thức. Đây không phải lần đầu cô đọc lại bài từ sau hôm nộp, nhưng lần này cô đọc chậm hơn, kỹ hơn, có lẽ vì ý thức được nó sắp được công khai cho toàn trường xem, đặt cạnh tên mình ở một vị trí không thể rút lại được.

Đoạn mở đầu vẫn là những câu cô viết tay từ hai tuần trước, quen thuộc tới từng dấu chấm. Cô đọc tiếp sang phần thân bài, nhịp đọc trôi chảy, quen mắt. Rồi tới đoạn kết, câu văn về mẹ ngồi giữa những cây vải dưới ánh đèn tuýp, câu cô từng thấy hài lòng ngay từ lần đọc đầu tiên.

Mai đọc lại đoạn văn lần thứ ba. Chữ vẫn đúng là chữ của mình, nhưng dấu phẩy ở câu thứ hai đặt vào chỗ mà cô chưa bao giờ đặt.

Cô dừng lại, nhìn chằm chằm vào màn hình. Câu văn viết: "Mẹ ngồi đó, giữa những cây vải cao gần bằng đầu người, dưới ánh đèn tuýp trắng, tay vẫn không ngừng chuyển động." Dấu phẩy sau "đó" là chỗ Mai chưa từng ngắt câu theo cách này. Cô luôn viết liền một mạch, hoặc nếu có ngắt thì ngắt ở một vị trí khác, sau "cây vải" chứ không phải ngay sau "đó".

Đó là một chi tiết nhỏ, nhỏ tới mức bất kỳ ai đọc qua cũng sẽ không để ý. Nhưng Mai để ý, vì đó chính là câu chữ của mình, hoặc lẽ ra phải là câu chữ của mình.

Cô cố nhớ lại buổi tối viết đoạn kết này. Không phải kiểu quên vì mệt, không phải kiểu nhớ mang máng rồi dần nhớ ra. Cô cố lục lại trong đầu, tìm một hình ảnh cụ thể: mình ngồi ở bàn học, đèn vàng, tay gõ phím, viết câu này. Không có gì cả. Không có một buổi tối nào cô ngồi xuống viết đúng câu này, với đúng dấu phẩy này, ở đúng vị trí này.

Cô mở lại lịch sử giao bài trên ứng dụng, tìm tới ngày cô nộp bài dự thi. Một khối văn bản quen thuộc hiện lên, viền mỏng, phông chữ hành chính.

NHẬT KÝ PHIÊN SAO — Việt Đô #12A1-07

Thời gian: 24/09/2027, 22:03 — 22:19 Môn: Cuộc thi Cây Bút Trẻ

Loại bài: Bài dự thi, 1.200 chữ Thời lượng phiên: 16 phút

Xác thực giọng: đạt

Tín hiệu huấn luyện nạp lại: chờ kết quả chấm giải

Chỉ số tương đồng: 34%

Ba mươi tư phần trăm. Mai nhìn con số đó, không thật sự hiểu hết ý nghĩa của nó, nhưng biết chắc nó cao hơn con số mười tám phần trăm cô từng thấy hồi đầu năm học. Cô ngồi im, tay đặt trên bàn phím, không gõ thêm gì.

Cô nghĩ tới việc mình đã chủ động chọn để phần thân bài và kết bài cho Sao viết tiếp, đúng, nhưng cô luôn nghĩ đó là việc Sao viết theo văn phong của cô, dựa trên những gì cô đã cung cấp, chứ không phải việc nó tự quyết định từng dấu câu theo một cách mà chính cô, người mẫu gốc cho toàn bộ hệ thống này, cũng không nhận ra là của mình.

Mai đọc lại câu văn có dấu phẩy lạ một lần nữa, cố hình dung xem liệu có phải mình đang nghĩ quá nhiều về một chi tiết vô nghĩa hay không. Có lẽ đúng là cô đang nghĩ quá nhiều. Có lẽ dấu phẩy đó chỉ là một lựa chọn ngẫu nhiên, không mang ý nghĩa gì sâu xa, và cô đang tự dựng lên một vấn đề không có thật từ một chi tiết quá nhỏ.

Nhưng cảm giác đó không chịu tan đi. Nó ở lại, nằm im lặng đâu đó trong lồng ngực, giống như một hạt sỏi nhỏ lọt vào giày mà chưa kịp dừng lại để lấy ra.

Câu khẩu hiệu dán trên tường phòng Lab bất chợt hiện lên trong đầu Mai, "công cụ hỗ trợ, không làm thay năng lực của người học", câu cô đã đọc qua không biết bao nhiêu lần mà chưa từng dừng lại để hỏi nó có đúng với đúng bài viết đang mở trên màn hình trước mặt mình hay không.

Cô đóng file bài viết, chưa đăng bản chính thức lên trang trường như dự định, để lại nó ở trạng thái nháp. Bàn tay phải của cô, theo phản xạ quen thuộc, đưa lên định gõ ba nhịp lên mặt bàn như mọi khi cô cần một chút tỉnh táo trước khi quyết định điều gì. Nhưng lần này, ngón trỏ cô chỉ đưa lên tới nửa chừng rồi dừng lại, không chạm xuống mặt bàn, như thể chính cơ thể cô cũng đang chờ một câu trả lời mà đầu óc chưa có.

Mai ngồi như vậy một lúc lâu, ánh đèn màn hình chiếu lên khuôn mặt cô trong căn phòng đã tắt đèn chính từ lúc nào không rõ, chỉ còn ánh sáng xanh nhạt từ laptop soi lên đôi tay vẫn chưa rời khỏi bàn phím.