Tuấn thường bảo rằng anh không bao giờ mơ.

Không phải vì anh ngủ sâu hay tâm hồn thanh thản — ngược lại, anh là người hay thức khuya, hay nghĩ ngợi, hay ngồi nhìn trần nhà đến tận khi ánh đèn đường bên ngoài nhạt dần vào lúc ba giờ sáng. Nhưng mỗi buổi sáng anh thức dậy với cảm giác trắng tinh, như tờ giấy chưa được viết, như màn hình vừa xóa sạch. Không có gì để nhớ. Không có gì để kể lại.

Đó là lý do tại sao anh trở thành nhà văn — để viết những điều anh không thể mơ.

Sáng hôm ấy, ngày mười bốn tháng Tư, Tuấn thức dậy lúc sáu giờ kém mười lăm. Ánh nắng đầu ngày lách qua khe cửa sổ hẹp của căn phòng trọ ở phố Đội Cấn, vẽ một vệt vàng nhạt lên tấm chăn nhàu nát. Anh nằm yên một lúc, nghe tiếng xe máy bắt đầu nổ máy dưới đường, tiếng bà chủ nhà gọi điện cho ai đó bằng giọng the thé. Mùi phở từ quán đầu ngõ thoảng vào — mùi xương hầm lẫn với mùi khói bếp than, cái mùi mà anh đã quen đến mức không còn để ý nữa, cho đến khi nó biến mất thì mới nhớ ra.

Anh với tay sang đầu giường để lấy điện thoại.

Tay chạm vào cuốn sổ.

Tuấn ngồi dậy.

Cuốn sổ bìa đen, loại sổ A5 mà anh thường dùng để ghi chú ý tưởng, vẫn thường nằm ngay ngắn ở góc bàn đầu giường — nhưng hôm nay nó mở ra, nằm sấp, như thể ai đó vừa đọc xong rồi úp xuống mà chưa kịp đóng lại. Anh nhấc lên. Trang sổ để ngỏ là trang ba mươi bảy — anh nhớ rõ vì anh đã đếm, một thói quen lạ lùng mà anh không giải thích được.

Trên trang đó có chữ viết tay.

Chữ của anh.

Nhưng anh không nhớ mình đã viết.

Người đàn ông đứng ở rìa một cái hồ không có tên. Mặt hồ phẳng lặng như kính, nhưng phía dưới có thứ gì đó đang chuyển động — không phải cá, không phải rong, mà là những hình dạng nhờ nhờ, giống như bóng người nhưng thiếu đầu. Người đàn ông biết mình đang mơ nhưng không thể tỉnh dậy. Anh ta muốn hét nhưng miệng chỉ phát ra tiếng nước chảy. Rồi có ai đó đứng sau lưng anh ta — không phải đứng, mà trôi — và thì thầm vào gáy: "Mày nợ tao một cái tên."

Tuấn đọc đi đọc lại đoạn văn ba lần.

Chữ viết rõ ràng là của anh — nét bút nghiêng về phía phải theo kiểu anh hay viết khi vội, chữ "nh" dính liền nhau thành một nét, chữ "g" có cái đuôi cuộn xuống hơi lạ mà ngày xưa thầy giáo tiểu học đã phê là "viết như con nhện bò." Không thể nhầm được. Nhưng anh không nhớ đêm qua mình đã ngồi xuống và viết điều này.

Anh kiểm tra điện thoại. Không có ghi chú giọng nói, không có ảnh chụp màn hình, không có gì.

Anh gấp sổ lại và quyết định rằng đây là hậu quả của việc thức đến hai giờ sáng để sửa bản thảo — não bộ đã làm thứ gì đó kỳ lạ trong lúc nửa tỉnh nửa mê. Điều đó xảy ra. Anh đã đọc về nó ở đâu đó.

Anh xuống bếp đun nước pha cà phê.

Tiếng gõ cửa vang lên lúc tám giờ mười phút.

Tuấn không có nhiều khách. Các mối quan hệ của anh hầu hết tồn tại trong màn hình điện thoại — biên tập viên nhắn tin, bạn bè nhắn tin, mẹ anh gọi điện vào tối Chủ nhật. Người gõ cửa trực tiếp thường chỉ là bà chủ nhà đến đòi tiền phòng hoặc đứa cháu bà chạy lên hỏi mượn ổ điện.

Nhưng người đứng ngoài cửa là Hùng — hàng xóm phòng bên, một kỹ sư xây dựng khoảng ba mươi lăm tuổi, người mà Tuấn chỉ quen đến mức gật đầu chào nhau mỗi buổi sáng trên cầu thang.

Hùng trông có vẻ chưa ngủ đủ giấc. Hoặc đúng hơn là trông như người vừa ngủ quá nhiều nhưng vẫn mệt.

"Tôi muốn hỏi anh một chuyện," Hùng nói, không có màn dạo đầu. "Anh có thấy gì lạ tối qua không?"

Tuấn mở cửa rộng hơn. "Vào đi."

Hùng ngồi xuống chiếc ghế duy nhất trong phòng — một cái ghế gỗ mà Tuấn nhặt từ vỉa hè về, sơn lại màu nâu nhạt. Anh ta nhìn quanh phòng với vẻ của người đang cố nhớ lại điều gì đó quan trọng.

"Tôi mơ tối qua," Hùng bắt đầu. "Mơ rõ lắm, không phải kiểu mơ lờ mờ hay quên ngay khi thức dậy. Tôi nhớ từng chi tiết."

Tuấn rót thêm một ly cà phê. "Kể đi."

"Tôi đứng ở rìa một cái hồ. Không biết hồ đó ở đâu, không có tên. Mặt nước phẳng lặng như gương, nhưng dưới đó có những thứ đang bơi — không phải cá, mà là bóng người nhưng không có đầu." Hùng dừng lại, nhìn Tuấn như để kiểm tra xem anh có tin không. "Tôi biết mình đang mơ nhưng không tỉnh dậy được. Tôi muốn hét nhưng ra tiếng nước. Rồi có ai đó đứng sau lưng tôi và nói..."

"Mày nợ tao một cái tên," Tuấn nói khẽ.

Hùng đứng dậy.

"Sao anh biết?"

Tuấn không trả lời ngay. Anh đặt ly cà phê xuống, đứng dậy, lấy cuốn sổ từ đầu giường. Anh mở ra trang ba mươi bảy và đặt trước mặt Hùng.

Hùng đọc. Mặt anh ta thay đổi theo từng dòng — đầu tiên là hoang mang, rồi là một thứ gì đó gần với sợ hãi, rồi là im lặng hoàn toàn.

"Đây là..." Hùng chỉ vào trang sổ. "Đây là giấc mơ của tôi."

"Tôi biết."

"Anh viết cái này khi nào?"

Đây là câu hỏi mà Tuấn đã hỏi chính mình suốt buổi sáng. Và bây giờ, khi Hùng hỏi, câu trả lời hiện ra rõ ràng hơn — không phải vì anh nhớ ra, mà vì anh hiểu ra.

"Tôi không nhớ," Tuấn nói. "Nhưng tôi nghĩ là tối qua. Trước khi anh ngủ."

Sau khi Hùng về, Tuấn ngồi lại với cuốn sổ trong một thời gian dài.

Anh giở lại từ đầu — từ trang một, nơi anh ghi ý tưởng cho truyện ngắn hồi tháng Hai, rồi vài đoạn phác thảo nhân vật, rồi danh sách sách cần đọc. Tất cả đều là chữ viết tay của anh. Tất cả đều có lý do để tồn tại ở đó.

Cho đến trang ba mươi bảy.

Anh thử nhớ lại đêm qua. Anh đã sửa bản thảo đến hai giờ sáng — đó là sự thật, anh còn nhớ cái cảnh anh nhìn vào màn hình máy tính và thấy con trỏ nhấp nháy trên một câu mà anh đã viết đi viết lại bảy lần. Rồi anh đóng máy, uống một ly nước, đánh răng, và đi ngủ.

Anh không nhớ đã lấy cuốn sổ ra.

Anh không nhớ đã viết.

Nhưng chữ ở đó. Rõ ràng là của anh. Và giấc mơ trong đó là giấc mơ thật của người thật đang sống ngay phòng bên.

Tuấn ngồi thêm một lúc. Ngoài cửa sổ, phố Đội Cấn bắt đầu đông dần — tiếng rao hàng, tiếng còi xe, tiếng trẻ con ở đâu đó vọng xuống từ tầng trên. Thành phố hoạt động bình thường, không biết rằng trong căn phòng nhỏ này có một người đang nhìn vào một cuốn sổ với cảm giác rằng thứ gì đó đã thay đổi — không phải hôm nay, mà là từ trước khi anh kịp nhận ra.

Anh lật sang trang ba mươi tám.

Trang trắng.

Anh cầm bút lên — không phải để viết, chỉ để cầm. Bút bi xanh, ngòi Thiên Long, loại anh hay dùng. Anh ngồi như vậy một lúc, rồi đặt bút xuống.

Không phải hôm nay. Anh chưa sẵn sàng để thử.

Nhưng khi anh đặt cuốn sổ vào ngăn kéo và đứng dậy, anh để ý thấy một điều: tay anh hơi run. Không nhiều, chỉ là một rung động nhỏ ở đầu ngón tay, như dây đàn vừa được gảy nhẹ và còn đang dao động.

Anh không biết mình sợ hay hứng khởi.

Có lẽ cả hai.

Chiều hôm đó, Tuấn ngồi viết được ba trang cho truyện ngắn đang dở — ba trang tốt, loại trang mà anh đọc lại vào sáng hôm sau mà không muốn xóa. Anh nấu mì gói ăn tối, xem một bộ phim tài liệu về hải cẩu ở Nam Cực trên YouTube, rồi đi ngủ lúc mười một giờ đêm — sớm hơn thường lệ.

Trước khi ngủ, anh để cuốn sổ trên đầu giường như mọi khi.

Anh tắt đèn.

Và trong bóng tối của căn phòng trọ nhỏ ở phố Đội Cấn, với tiếng xe máy thưa dần bên ngoài và mùi phở đã tắt từ lâu, Nguyễn Minh Tuấn — nhà văn hai mươi tám tuổi, chưa có tác phẩm nào được nhớ đến — bắt đầu chìm vào giấc ngủ với cảm giác rằng đêm nay sẽ có điều gì đó được viết xuống.

Không phải bởi anh.

Hay đúng hơn — không phải chỉ bởi anh.

Cái ranh giới đó, nếu nó từng tồn tại, có lẽ đã bắt đầu mờ đi từ tối hôm qua rồi.