Thư viện khoa vào buổi chiều thứ Tư thường vắng như thế này — chỉ vài ba người rải rác giữa những dãy kệ sách cao đến trần, mùi giấy cũ phảng phất đặc trưng mà An đã quen từ năm nhất. Ánh nắng chiều lọc qua những ô cửa sổ hình chữ nhật, đổ xuống thành từng vệt vàng nghiêng nghiêng, làm bụi giấy bay lên lấp lánh như những hạt kim tuyến vô hình. An hay gọi đó là "bụi sách" — một lần cô nói điều đó với Minh, và Minh cười bảo An lãng mạn quá mức cần thiết cho một sinh viên năm tư ngành kinh tế.

An đặt bút xuống mặt bàn gỗ loang lổ vết mực cũ.

Bên kia bàn, cách nhau chưa đầy một mét, Minh đang gõ máy tính. Hai ngón trỏ — chỉ hai ngón trỏ thôi — gõ nhanh đến mức kỳ lạ, tiếng lộc cộc nhỏ đều đặn như tiếng mưa trên mái tôn. An đã để ý điều này từ năm hai, khi hai người lần đầu ngồi chung bàn ở thư viện này để chuẩn bị cho kỳ thi giữa kỳ môn Kinh tế vĩ mô. Hồi đó An hỏi: "Sao không gõ mười ngón cho nhanh?" Minh ngẩng đầu, nhìn An với vẻ mặt không hiểu vấn đề: "Hai ngón trỏ của tao đủ nhanh rồi."

Và thật sự là đủ nhanh. Nhanh hơn nhiều người gõ mười ngón.

An nhìn xuống tờ giấy trước mặt. Đề cương chương ba của luận văn — phần phân tích hồi quy mà An đã hẹn với thầy hướng dẫn sẽ nộp bản nháp vào thứ Sáu tuần này. Hai ngày nữa. An cầm bút lên, hạ xuống, cầm lên lại.

Không viết được.

Không phải vì không biết viết. An biết rất rõ mình cần viết gì, cần trình bày số liệu theo thứ tự nào, cần giải thích hệ số tương quan ra sao. Bốn năm học, An luôn là người hoàn thành bài trước hạn. Điều đó đã trở thành một thứ tự hào nhỏ mà An giữ riêng cho mình.

Nhưng chiều nay, bút cứ đặt xuống.

Bởi vì Minh đang mặc cái áo phông màu xanh rêu — màu xanh rêu nhạt, loại áo cotton đơn giản mà An đã nhìn thấy không dưới ba chục lần trong vòng hai năm qua. Cái áo đó Minh mua ở chợ Bến Thành hồi đi thực tập năm ba, mua vì "rẻ mà mặc đi học được." An nhớ cả buổi chiều đó — hai người lang thang trong khu bán quần áo, Minh mặc thử rồi hỏi "Được không?" với giọng không thực sự cần ý kiến, và An nói "Được" mà trong bụng nghĩ cái áo đó bình thường thôi, chẳng có gì đặc biệt.

Bây giờ An thấy cái áo đó là một trong những thứ nhận ra được Minh từ xa nhất.

Minh dừng gõ. Cúi xuống nhìn màn hình, nhíu mày. Rồi — đây rồi — đưa chiếc bút chì lên, cắn nhẹ vào đầu bút, mắt vẫn dán vào màn hình. Đó là thói quen mà An không nhớ từ bao giờ mình để ý. Khi nào Minh đang nghĩ mà không chắc chắn, chiếc bút chì sẽ xuất hiện giữa hai hàm răng. Không phải cắn mạnh — chỉ giữ nhẹ, như một thứ neo đậu cho suy nghĩ đang trôi.

An nhìn đi chỗ khác. Nhìn vào tờ giấy.

An viết dòng tiêu đề. Rồi đặt bút xuống.

Trong đầu An đang làm một việc khác — một việc mà gần đây An hay làm mà không hề có ý định: ghi nhớ. Không phải kiểu ghi nhớ chủ động như học bài, mà là kiểu ghi nhớ của người biết mình sắp mất đi thứ gì đó và cố giữ lại bằng cách nhìn thật kỹ, thật lâu. Như chụp ảnh bằng mắt.

Chiếc áo xanh rêu nhạt. Hai ngón trỏ gõ phím. Chiếc bút chì giữa hàm răng.

Cách Minh ngồi — hơi nghiêng về bên trái, vai phải cao hơn vai trái một chút, chân phải gác lên thanh ngang của ghế. An biết điều này vì đã ngồi đối diện Minh cả trăm buổi như thế này, ở thư viện, ở căn tin, ở những quán cà phê gần trường mà hai người thường chọn vì wifi ổn định và ít ồn.

Ba tháng nữa.

Ý nghĩ đó cứ trở đi trở lại suốt mấy tuần nay, như một bài toán mà An không muốn giải nhưng không thể không nhìn thấy. Ba tháng nữa là lễ tốt nghiệp. Minh đã nhận được offer từ công ty tư vấn ở Hà Nội — loại offer mà cả khoa trầm trồ, loại offer mà thầy chủ nhiệm đem ra kể ở buổi họp lớp cuối học kỳ như một tấm gương. Minh sẽ lên Hà Nội vào tháng Chín.

An chưa nói với Minh rằng An biết điều đó có nghĩa là gì.

Thật ra An chưa nói với ai điều mà An biết về bản thân mình.

"Ê."

An giật mình. Minh đang nhìn sang, một tay vẫn đặt trên bàn phím.

"Mày nhìn gì vậy?"

An chớp mắt. "Nhìn… không nhìn gì. Đang nghĩ bài."

Minh nheo mắt theo kiểu hoài nghi mà An đã biết từ năm hai — một bên khóe mắt nhích lên nhẹ, một bên bình thường. "Mày nhìn tao lâu lắm. Có cái gì trên mặt tao không?"

"Không có gì." An cúi xuống tờ giấy. "Tao đang nghĩ lung tung thôi."

"Sắp nộp luận văn mà nghĩ lung tung." Minh lắc đầu, nhưng giọng không phán xét — chỉ là cái cách Minh nói chuyện, thẳng thắn đến mức đôi khi người khác tưởng là khó chịu nhưng thực ra không phải. "Mày tiến đến đâu rồi?"

"Chương ba. Bắt đầu viết."

"Tao viết xong chương ba tuần trước." Minh quay lại màn hình. "Nếu cần đọc tham khảo thì nói."

An nhìn gáy Minh — cái gáy với mấy sợi tóc ngắn lòa xòa vì Minh hay cắt tóc ngắn nhưng không đều, lần nào cũng tự cắt rồi nhờ bạn cùng phòng sửa lại. An biết điều này vì một lần đến ký túc xá tìm Minh thì đúng lúc đang diễn ra buổi cắt tóc bất đắc dĩ đó, và An đã ngồi ở cạnh giường nhìn toàn bộ quy trình trong khi cười không nhịn được.

"Cảm ơn," An nói.

Minh không ngẩng đầu. "Ừ."

Khoảng lặng trở lại. Tiếng máy tính Minh gõ. Tiếng quạt trần của thư viện quay chậm rãi. Đâu đó cuối phòng có tiếng lật trang sách. Ánh nắng chiều dịch chuyển dần, vệt vàng trên mặt bàn bò chậm từng milimét theo giờ.

An cầm bút. Viết được hai câu rồi dừng lại.

Có những thứ An sẽ không mang theo được khi ra trường. Cái mùi thư viện này — giấy cũ và máy lạnh và đôi khi là mùi cà phê ai đó lén mang vào. Cái ghế gỗ này với vết trầy hình vòng cung ở góc phải mà An hay đặt ngón tay lên mỗi khi ngồi. Cái bàn này.

Người ngồi bên kia bàn này.

An không biết từ lúc nào điều đó trở thành sự thật theo cái cách mà người ta không thể vờ không biết nữa. Có lẽ là hồi tháng trước, khi hai người làm việc đến tám giờ tối rồi ra ngoài ăn cơm bụi, và Minh kể chuyện gì đó buồn cười về đứa bạn hồi cấp ba, cười ngặt nghẽo đến mức suýt sặc nước, và An nhìn Minh trong ánh đèn vàng của quán cơm mà trong bụng có một thứ gì đó rất khẽ, rất yên tĩnh, nhưng rất rõ ràng.

Hoặc có lẽ là sớm hơn. Có lẽ là từ rất lâu rồi, chỉ là An chưa chịu nhìn thẳng vào.

Bây giờ thì nhìn thẳng vào rồi cũng đã muộn — không phải muộn theo nghĩa thông thường, mà là muộn theo nghĩa ba tháng nữa mọi thứ sẽ thay đổi theo cách mà sự thừa nhận muộn màng không giúp ích được gì. Minh sẽ lên Hà Nội. An sẽ ở lại thành phố này, có lẽ đi làm ở đâu đó quanh quẩn đây. Khoảng cách địa lý sẽ làm việc của nó — từ từ, không ồn ào, nhưng chắc chắn.

Và An sẽ không nói gì.

Không phải vì sợ. Hoặc không chỉ vì sợ. Mà vì có những thứ nói ra thì mất đi hẳn, còn giữ im thì vẫn còn nguyên đó, như một cuốn sách chưa đọc đến trang cuối — câu chuyện vẫn còn tồn tại trong trạng thái có thể kết thúc theo bất kỳ cách nào. An không muốn biết cái kết nào Minh sẽ chọn. Hoặc đúng hơn: An biết cái kết nào Minh sẽ chọn, và không muốn nghe nó được nói thành lời.

Tốt hơn là giữ nguyên như này. Như những buổi chiều thư viện còn lại — có lẽ chỉ còn vài chục buổi nữa, nếu tính đến ngày bảo vệ luận văn.

An sẽ đếm từng buổi.

"Xong chưa?" Minh hỏi mà không nhìn sang.

"Chưa. Mày hỏi làm gì?"

"Bảy giờ tao có hẹn ăn tối với nhóm thực tập. Nếu mày sắp xong thì đi cùng, không thì thôi."

An nhìn đồng hồ. Năm rưỡi. Còn một tiếng rưỡi.

"Thôi, mày đi đi. Tao còn phải ngồi thêm."

"Ừ." Minh bắt đầu đóng máy tính. "Nhớ ăn tối. Lần trước mày ngồi đây đến chín giờ rồi về luôn không ăn gì."

An không trả lời. Nhưng trong đầu ghi lại: Minh nhớ lần trước.

Minh đứng dậy, khoác ba lô lên vai. Đứng một chút, hình như đang kiểm tra lại xem có quên gì không — một thói quen An biết, vì Minh hay quên sạc điện thoại trên bàn. Hôm nay không quên.

"Tao đi nhé."

"Ừ, đi đi."

Minh bước ra. Qua cửa thư viện, không ngoái lại.

An ngồi nhìn cái ghế trống bên kia bàn. Chiếc máy tính đã đóng lại không để lại dấu vết gì ngoài cái dấu lõm nhỏ trên mặt bàn nơi góc máy hay tỳ vào. Ánh nắng chiều đã dịch chuyển hẳn, vệt vàng bây giờ rơi lên khoảng không khí giữa hai chiếc ghế — không còn chạm vào bàn nữa, chỉ còn treo lơ lửng trong không gian, làm bụi sách lấp lánh và tan đi.

An cầm bút.

Lần này viết được.

Chương 3.1. Kết quả phân tích cho thấy mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc ở mức p < 0,05.

Ngoài cửa sổ, chiều đang tắt dần. Mùa thi cuối cùng của bốn năm đại học đang chạy đến, không hỏi ai có sẵn sàng không.

An cúi xuống tờ giấy và viết tiếp — trong khi vẫn còn nhớ rất rõ màu xanh rêu nhạt của chiếc áo cotton mua ở chợ Bến Thành, tiếng gõ phím bằng hai ngón trỏ, và chiếc bút chì nhỏ giữ nhẹ giữa hàm răng khi người ta đang nghĩ đến một điều gì đó chưa chắc chắn.