Ở Ruộng Quên, cái bóng rõ hơn mọi nơi Giao từng thấy nó.

Trên đò, nó chỉ là một vệt tối dưới mui. Ở bến Sửu, nó là một giọng nhung vọng từ mặt nước. Còn ở đây, nó có hình. Một con thỏ cao ngang ngực Giao, đứng bằng hai chân sau, màu của trăng nhìn qua sương. Không có mắt, chỉ có hai chỗ sáng nhạt hơn ở nơi lẽ ra là mắt. Hai cái tai dài dựng thẳng, đầu tai hơi cụp.

Nhắt rụt hẳn vào áo, chỉ để hở cái đuôi.

"Ngươi đi theo tao," Giao nói.

"Ta đi theo đò." Cái bóng không nhúc nhích khỏi hai dấu chân. "Còn ngươi, ngươi đi theo dấu chân ta. Ai theo ai?"

"Dấu chân ngươi?"

"Ngươi đếm được bao nhiêu bước từ mé Sông vào tới đây?" Giọng nó mượt như cũ, nhưng ở đây mượt kiểu khác, như vải nhung phủ lên đá. "Bốn mươi chín bước. Đêm ấy ta nhảy bốn mươi chín bước từ Sông lên bờ. Ta tới đây, ta ngồi xuống chỗ này, ta đợi người ta ghi tên. Rồi ta không đứng dậy được nữa."

Nó cúi xuống nhìn khoảng đất tròn phẳng như chiếc chiếu dưới chân.

"Đây là chỗ của ta, đứa không mùi. Cả cái cõi này. Cái mái đình mà con mèo nằm phơi lưng, cái ghế trong đình mà con mèo ngồi lúc gà gáy, cái tiếng gà mà cõi này gáy mỗi sáng. Của ta."

Giao không nói gì một lúc. Rồi nó hỏi: "Ngươi muốn gì?"

"Lấy lại." Cái bóng ngẩng lên. "Ngay. Ngươi đi lọt mọi cửa. Ngươi vào được đình. Ngươi đặt tay lên cái ghế ấy, mở nó ra cho ta. Một đêm thôi. Con mèo sẽ không biết vì sao sáng hôm sau nó ngồi không vững nữa."

"Không."

"Ngươi chưa nghe hết."

"Không cần nghe hết." Giao đứng thẳng lên. "Ngươi bảo tao mở cái ghế bằng cách lén. Tao không làm cái gì lén nữa. Ở bến Sửu tao lôi được con Chuột ra trước mặt cả cõi bằng sự thật. Nếu chỗ này là của ngươi thật, thì có cách bắt cả cõi phải nhận là của ngươi."

Cái bóng bật cười. Tiếng cười không có hơi, như gió lùa qua khe cửa.

"Sự thật." Nó nhại. "Sự thật nằm dưới cái ruộng này mấy ngàn năm rồi. Ngươi thấy có ai cúi xuống đào không? Dân Mão chết rồi dậy, chết rồi dậy, ngày nào cũng bước qua chỗ ta ngồi mà không ai nhìn. Con mèo thì không dám quay đầu về phía này. Ngươi bảo sự thật. Sự thật ở đây là thứ người ta đi vòng."

"Thì tao không đi vòng."

"Ngươi không đi vòng vì ngươi chưa mất gì ở đây." Cái bóng nghiêng đầu. "Ngươi lật phiên ở bến Sửu, ngươi được cái gì? Con Trâu ngẩng đầu. Ta được cái gì? Cả cõi biết có một con giáp bị xóa, rồi cả cõi về nhà ăn cơm. Ta vẫn ở trên trăng."

"Tao biết."

"Ngươi không biết."

"Tao biết đủ để không làm chìa cho ngươi," Giao nói. "Ở bến Tý tao từ chối rồi. Ở đây tao từ chối nữa. Ngươi muốn chỗ này, ngươi đứng ra mà đòi. Tao đứng cạnh. Tao làm chứng. Tao không mở cửa sau."

"Đứng ra đòi." Cái bóng lặp lại. "Đòi ai? Con mèo à? Nó không biết nó đang ngồi lên ai. Con quạ à? Con quạ chỉ biết ghi. Trời à? Trời đọc sổ, mà sổ bảo ta chưa từng có. Ngươi chỉ cho ta một cái cửa nào ta gõ được, đứa không mùi, ta gõ."

Giao há miệng, rồi ngậm lại. Nó không có câu trả lời. Nó chỉ biết cái câu trả lời của cái bóng là sai.

Giao định cãi tiếp, thì thấy cái bóng không còn nhìn mình.

Hai chỗ sáng nhạt nơi mắt nó đã quay sang bên trái, về phía một mảng đất cách đó chừng hai chục bước. Giao nhìn theo. Ở đó, trên mặt đất nứt, có một đốm gì đó mờ mờ, không sáng hẳn, như một nhúm tro còn ấm trong bếp đã tắt. Mảnh tro ấy khẽ thở, lúc tỏ lúc mờ.

Giao biết đó là gì. Không ai nói mà nó biết, như biết mùi khói bếp nhà mình. Tro của ông Hai Cối. Ông tan ở sân nhà, mà cái phần còn lại của ông, cái phần không ai thấy, đã trôi về đây.

Cái bóng nhìn nhúm tro ấy. Cách nó nhìn làm Giao nhớ tới Nhắt nhìn nắm xôi sáng nay. Không phải thương. Đói.

"Ngươi nhìn cái gì đấy?" Giao hỏi.

Cái bóng quay lại, thong thả, như chưa từng quay đi.

"Nhìn quê ta."

"Ngươi đi cùng đò tao," Giao nói, giọng cứng lại. "Thì ở cõi này ngươi đừng đụng tới ai."

Cái bóng im một lúc. Rồi nó cúi đầu, một cái cúi rất khẽ, không biết là chào hay là chế.

"Ta không đụng tới người sống, đứa không mùi. Ngươi yên tâm."

Nhắt thò mõm ra khỏi cổ áo, thì thầm: "Nó nói người sống. Mày nghe chưa. Người sống."

"Tao nghe rồi."

"Về đi," cái bóng nói. "Gần gà gáy rồi. Con mèo mà thấy ngươi ngồi trên chỗ của ta thì sáng mai đò ngươi không ra khỏi bến đâu."

Nó tan xuống, mỏng dần, rồi nằm bẹp lại thành một vệt tối, trườn qua đất về phía Sông, lẫn vào bóng một bờ đất. Hai dấu chân nó vừa đứng vẫn nằm đó, mép sắc như cũ.

Giao đứng thêm một lúc, nhìn nhúm tro mờ mờ. Nó muốn đi tới, nhưng không biết tới rồi thì làm gì.

"Giao," Nhắt kéo tai nó. "Về."

Hai đứa quay ra. Ra tới chỗ mạ bắt đầu mọc lại thì nghe tiếng người. Không phải một người. Nhiều người, từ phía làng, tiếng gọi xé ngang cái xám tro của đêm.

"Bống ơi! Bống ơi!"

Rồi một tiếng thét. Giọng bà Hai Cối. Giao nhận ra ngay, vì mới mấy canh trước nó đã nghe giọng ấy vỡ như sành.

Nó chạy.